Ο Πάπας και η Θεωρία Περιχαράκωσης

Η επίσκεψη του Πάπα έχει πάρει μια τροπή που κανείς δεν ξέρει το σημείο
κατάληξής της. Ο Αρχιεπίσκοπος δίνει έναν σκληρό αγώνα από τη μια να
τιθασεύσει τους ζηλωτές και από την άλλη να κάνει την επίσκεψη επωφελή για την
Εκκλησία. Αλλά και το Βατικανό δείχνει να έχει εκνευρισθεί, επειδή η επίσκεψη
κινδυνεύει να γίνει φιάσκο όχι εξαιτίας των αντιδράσεων των παλαιοημερολογιτών
και των ζηλωτών Ορθοδόξων (αυτές ήταν αναμενόμενες), αλλά εξαιτίας της
αποτυχίας των Ελλήνων Καθολικών να χειρισθούν το θέμα.

Ο Αρχιεπίσκοπος παρακολουθεί τις αντιδράσεις των Ορθοδόξων και διαπιστώνει ότι
αυτοί που οραματίζονται την αιώνια απομόνωση της Ορθοδοξίας δεν είναι πολλοί,
αποκτούν όμως μεγάλο βάρος επειδή οι περισσότεροι από αυτούς που απορρίπτουν
τη «θεολογία της περιχαράκωσης» και βλέπουν θετικά την είσοδο της Εκκλησίας
στην Ευρώπη δεν τολμούν να αντιταχθούν δημόσια στους ζηλωτές. Αφήνουν τον
Αρχιεπίσκοπο να σηκώσει μόνος το βάρος της πολιτικής που και οι ίδιοι αυτοί
θεωρούν απολύτως σωστή.

Το Βατικανό, από την άλλη πλευρά, θέλει βέβαια το άνοιγμα των σχέσεων με την
Ορθόδοξη Ελλάδα, όμως οι Έλληνες Καθολικοί δεν ενδιαφέρονται γι’ αυτό, αλλά
για τη δική τους ενίσχυση. Ο Πάπας έδειξε στον Αρχιεπίσκοπο μεγάλη κατανόηση
και υποχωρητικότητα, αλλά δεν θα τολμούσε να προκαλέσει ένα αίσθημα
εγκατάλειψης των εδώ Καθολικών και Ουνιτών.

Το κυριότερο όμως είναι ότι το Βατικανό έδειξε τη μεγάλη αδυναμία του: ενώ
θέλει να είναι και εγκόσμια δύναμη, ενώ θέλει να είναι κράτος, και μάλιστα με
λόγο στα διεθνή πράγματα, εν τούτοις δεν έχει αυτό που θα λέγαμε εξωτερική
πολιτική. Δεν έχει κάποια πρόταση να περάσει στον κόσμο, αλλά παραμένει
παθητικός σχολιαστής όσων συμβαίνουν γύρω του.

Οι παλιμβουλίες για το περιεχόμενο της κοινής δήλωσης των δύο Προκαθημένων
στον Άρειο Πάγο το αποδεικνύουν.

Είδαμε από τη μια μεριά τον Αρχιεπίσκοπο να προωθεί την ιδέα ένωσης όλης της
χριστιανικής Ευρώπης, ενώ το Βατικανό στάθηκε στη διατύπωση περί των υπό
ένταξιν χωρών (enlargement).

Είδαμε τον Αρχιεπίσκοπο να προβάλλει το όραμα μιας Ευρώπης που δεν είναι
αθεϊστικό κράτος και το Βατικανό να μη τη δέχεται, μολονότι ο Πάπας έχει κατ’
επανάληψιν υποστηρίξει την ίδια πεποίθηση, σε επίσημες συναντήσεις.

Είδαμε ακόμη τον κ. Χριστόδουλο να μιλάει για την ένταξη της Κύπρου στην
Ευρώπη και την απαλλαγή της από την τουρκική κατοχή και το Βατικανό να
αποφεύγει να πάρει θέση.

Το Βατικανό, που έχει άποψη για το τι συμβαίνει στο Ιράκ, στην Κίνα, στην
Ουγκάντα, στην Κούβα, στο Καμερούν και τη Βολιβία, δεν μιλάει για την Κύπρο;
Δεν γνωρίζουμε την εξήγηση της σιωπής. Θεωρώ όμως ότι το Βατικανό δεν έχει
συγκροτημένο «χάρτη» της διεθνούς πολιτικής, αλλά είναι θύμα της λεγόμενης
«περιστασιακής πολιτικής», των τυχαίων πιέσεων και μικροσυμφερόντων της
στιγμής, χωρίς ιστορικό βάθος και προοπτικές.

Ο Σ.Μ. Τζούμας είναι επικοινωνιολόγος, πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας
Δημοσίων Σχέσεων και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Μορφωτικής
Επικοινωνιακής Υπηρεσίας Εκκλησίας της Ελλάδος.