Ψυχρή υποδοχή στον Τζεμ

«Παγωμένα» χαμόγελα αναμένεται να εισπράξει ο Ισμαήλ Τζεμ στη συνάντηση των
15 υπουργών Εξωτερικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στο Νίκοπιγκ της Σουηδίας, όπου
έχουν προσκληθεί και οι εκπρόσωποι των υποψήφιων προς ένταξη χωρών.

Ισμαήλ Τζεμ – Γλαύκος Κληρίδης. Ψυχρότητα θα αντιμετωπίσει ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών από τους Ευρωπαίους συναδέλφους του την ώρα που ο Κύπριος Πρόεδρος βρίσκεται στην Αθήνα για το Κυπριακό

Αιτία της ευρωπαϊκής δυσαρέσκειας με την Άγκυρα δεν είναι μονάχα η αδιάλλακτη
στάση της Τουρκίας στο Κυπριακό, ούτε οι άθλιες επιδόσεις της στον τομέα των
ανθρωπίνων δικαιωμάτων ­ όπου δίδει ιδιαίτερη έμφαση η σουηδική προεδρία. Πάνω
από όλα, αυτό που έχει δημιουργήσει κάτι παραπάνω από δυσφορία στις Βρυξέλλες,
είναι η επιμονή της Άγκυρας να «μπλοκάρει» στο ΝΑΤΟ την υλοποίηση της
δημιουργίας του ευρωπαϊκού στρατού.

Τι φοβάται η Άγκυρα

Η Τουρκία, φοβούμενη ότι η δύναμη ταχείας επέμβασης που σχεδιάζει η Ένωση
μπορεί να αφορά και σε περιοχές «κοντά» της ­ δηλαδή, την Κύπρο ή τις
κουρδικές περιοχές ­ απαιτεί να παίρνει ισοτίμως μέρος στις αποφάσεις, παρ’
ότι δεν είναι μέλος της Ε.Ε. Κι επειδή οι Ευρωπαίοι δεν δίδουν στην Τουρκία
αυτό το δικαίωμα, η Άγκυρα ασκεί βέτο στο ΝΑΤΟ, με αποτέλεσμα η Ένωση να μην
μπορεί να χρησιμοποιήσει τις υποδομές της Συμμαχίας για τον στρατό της.
Μάλιστα, η Άγκυρα έχει αγνοήσει ακόμη και τις προτροπές της Ουάσιγκτον να άρει
το βέτο της.

Ευρωπαϊκός στρατός

Ως εκ τούτου, ο ευρωπαϊκός στρατός επί του παρόντος έχει μείνει στα χαρτιά και
κινδυνεύει να μη δημιουργηθεί ποτέ. Στο πλαίσιο αυτό, οι 15 έχουν χωριστεί σε
δύο στρατόπεδα σχετικά με αυτό το θέμα. Το ένα, με επικεφαλής τη Βρετανία,
πιστεύει ότι πρέπει να γίνουν κι άλλες προσπάθειες να ξεπεραστούν οι τουρκικές
αντιρρήσεις, θεωρώντας αδιανόητο να προχωρήσει η υπόθεση χωρίς το ΝΑΤΟ. Το
άλλο, με επικεφαλής τη Γαλλία, πιστεύει ότι ο ευρωπαϊκός στρατός πρέπει να
προχωρήσει ούτως ή άλλως, εν ανάγκη στηριζόμενος σε εθνικές δυνάμεις, που
μπορούν κάλλιστα να πραγματοποιήσουν μικρές ή μεσαίες επιχειρήσεις, χωρίς
καμία βοήθεια από τη Συμμαχία.

Ενδοευρωπαϊκή κόντρα

Στην πραγματικότητα πρόκειται για μια ακόμη διαμάχη μεταξύ οπαδών της
μεγαλύτερης ενοποίησης και αυτών που θέλουν μια χαλαρή Ένωση. Μονάχα που
αφορμή για τον τελευταίο αυτόν καβγά είναι… η Τουρκία ­ οπότε όλοι την
επικρίνουν που τους έχει ωθήσει σε ενδοευρωπαϊκή κόντρα.

Φυσικά, ο Ισμαήλ Τζεμ, που θα «λουστεί» την ευρωπαϊκή ψυχρότητα στο άτυπο
Συμβούλιο των 15 υπουργών Εξωτερικών, είναι το πλέον ενδεχομένως ακατάλληλο
πρόσωπο. Και τούτο διότι η εμμονή της Τουρκίας στο ΝΑΤΟϊκό βέτο, όπως
γνωρίζουν όλοι όσοι παροικούν την Άγκυρα, δεν είναι απόφαση της πολιτικής
ηγεσίας της γείτονος, αλλά των πανίσχυρων στρατηγών. Οι τελευταίοι, στη δίνη
της πρόσφατης οικονομικής κρίσης της Τουρκίας, είδαν τη δημοτικότητά τους να
αυξάνεται κατακόρυφα και τον στρατό να αναδεικνύεται ο μόνος σχεδόν αξιόπιστος
θεσμός.

Ως εκ τούτου, όσες πολιτικές πιέσεις κι αν ασκηθούν στην Άγκυρα ή τον κ. Τζεμ,
τα πράγματα δύσκολα θα αλλάξουν όσο οι στρατηγοί εκτιμούν πως αυτό επιβάλλει
το εθνικό συμφέρον της Τουρκίας.

Την ίδια στιγμή, ωστόσο, στους κόλπους των 15 έχει ενισχυθεί και ο
προβληματισμός για το κατά πόσον ήταν ορθή η απόφαση του Ελσίνκι για την
τουρκική υποψηφιότητα. Και τούτο διότι, με αιχμή την πρόσφατη κρίση, έχει
καταστεί σαφές ότι η χώρα αυτή των 60 εκατομμυρίων έχει πολύ δρόμο να διανύσει
σε όλους ανεξαιρέτως τους τομείς για να πλησιάσει την Ευρώπη. Έτσι, υπάρχουν
αρκετοί στις Βρυξέλλες που κάνουν λόγο πια για μια… παγωμένη (frozen)
υποψηφιότητα…

Ο Κληρίδης στην Αθήνα

Στο μεταξύ στην Αθήνα ο πρόεδρος της Κύπρου κ. Γλ. Κληρίδης, ο οποίος
πραγματοποιεί επίσημη σύσκεψη, υπογράμμισε ότι το Κυπριακό θα συνεχίσει να
επηρεάζει αρνητικά την ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας, αλλά και τις
ελληνοτουρκικές σχέσεις.

Ο κ. Κληρίδης, στην αντιφώνησή του κατά το επίσημο δείπνο που παρέθεσε προς
τιμήν του ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κωστής Στεφανόπουλος, ανέφερε ακόμη ότι
αν τα κράτη που είναι σε θέση να επηρεάσουν την εξωτερική πολιτική της
Τουρκίας δεν ασκήσουν ούτε αυτή τη φορά την επιρροή τους, στον βαθμό που
απαιτείται, το αδιέξοδο στο Κυπριακό θα παραμείνει. Υπογράμμισε επίσης ότι όσο
πλησιάζει η ολοκλήρωση της πορείας ένταξης της Κύπρου στην Ε.Ε., τόσο
περισσότερο καταλυτική θα αποδειχθεί η επίδρασή της πάνω στην άρνηση της
Τουρκίας να διαπραγματευθεί λύση του εθνικού προβλήματος μέσα στις παραμέτρους
που έθεσαν τα Ηνωμένα Έθνη.

Αποφασιστικότητα

Ο κ. Στεφανόπουλος από τη μεριά του, προσφωνώντας τον Κύπριο πρόεδρο,
χαρακτήρισε την αίτηση της Κύπρου για ένταξη στην Ε.Ε. σώφρονα πολιτική πράξη
κι έκφραση της αποφασιστικότητας της Κυπριακής Δημοκρατίας να υπερασπίσει τα
συμφέροντά της και να υπηρετήσει την ευημερία ολόκληρου του κυπριακού λαού.
Πρόσθεσε επίσης ότι για την Ελλάδα η ένταξη της Κύπρου είναι στρατηγικός
στόχος, ανεξαρτήτως της επίλυσης ή μη του πολιτικού προβλήματος. «Εθνικιστικές
νοοτροπίες δεν έχουν θέση στη σύγχρονη Ευρώπη», είπε ακόμη ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας.