30 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΕΤΡΟΣ ΘΕΜΕΛΗΣ

ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΑΣ

ΓΕΝΝΗΘΗΚΕ: Στη Θεσσαλονίκη.

ΝΟΣΤΑΛΓΕΙ: Τίποτε, προς το παρόν τουλάχιστον.

ΔΙΑΒΑΖΕΙ: Κυρίως αρχαιολογικά συγγράμματα. Σπανίως λογοτεχνία.

ΘΥΜΩΝΕΙ: Συχνά με την αμάθεια και την ιδιοτέλεια ορισμένων.

ΛΑΤΡΕΥΕΙ: Απλώς, αγαπώ τη δουλειά μου.

Εδώ και 14 χρόνια με τη σκαπάνη του έχει φέρει στο φως μια ολόκληρη αρχαία
πολιτεία, την αρχαία Μεσσήνη. Με εφόδιά του τη γνώση, την αγάπη για την
αρχαιολογία, την επιμονή του, αλλά και την τύχη, ο καθηγητής Αρχαιολογίας του
Πανεπιστημίου Κρήτης, Πέτρος Θέμελης, συνεχίζει όχι μόνο να αποκαλύπτει νέα
ευρήματα, αλλά και να τα δημοσιεύει. Με αφορμή το τελευταίο του βιβλίο «Ήρωες
και ηρώα στη Μεσσήνη», μιλά στα «ΝΕΑ» για την ανασκαφή, την Αρχαιολογία και
τις εκπλήξεις που κρύβονται στα «σωθικά» της μεσσηνιακής γης.

ΕΡ.: Ποια ήταν η θέση της Μεσσήνης στην αρχαία Ελλάδα;

ΑΠ.: Ήταν η πρωτεύουσα του «ομοσπονδιακού» κράτους των Μεσσηνίων, με όρια που
ταυτίζονται grosso mondo με εκείνα του σημερινού Νομού Μεσσηνίας. Ιδρύθηκε από
τον Θηβαίο στρατηγό Επαμεινώνδα το 369 π.Χ., για να αποτελέσει το «αντίπαλον
δέος» της Σπάρτης, με τις ισχύουσες τότε πλέον σύγχρονες αρχές της πολεοδομίας
και της οχυρωματικής τεχνικής.

ΕΡ.: Πότε κατοικήθηκε για πρώτη φορά;

ΑΠ.: Η Μεσσήνη ως νεοϊδρυθείσα πόλη κατοικήθηκε για πρώτη φορά το 369 π.Χ.
Στον ίδιο χώρο υπήρχε όμως η Ιθώμη, ένα πόλισμα τα κατάλοιπα του οποίου
ανάγονται στον 8ο αιώνα π.Χ.

ΕΡ.: Γιατί αφιερώσατε ένα ολόκληρο βιβλίο στους ήρωες και τα ηρώα της
Μεσσήνης;

ΑΠ.: Γιατί το θέμα της λατρείας των ηρώων βρίσκεται σήμερα στο επίκεντρο του
ενδιαφέροντος της αρχαιολογικής έρευνας, αλλά και γιατί η Μεσσήνη αποτελεί
σπάνιο παράδειγμα.

ΕΡ.: Αφιερωμένο στους Μεσσήνιους φίλους. Γιατί;

ΑΠ.: Έτρεφα ανέκαθεν ιδιαίτερα αισθήματα συμπάθειας προς τους αρχαίους
Μεσσήνιους και το ίδιο αισθάνομαι και για τους σύγχρονους.

ΕΡ.: Πόσα βιβλία έχετε γράψει μέχρι σήμερα για την Αρχαία Μεσσήνη;

ΑΠ.: Τρία βιβλία και αρκετά άρθρα.

ΕΡ.: Θα ακολουθήσουν και άλλα;

ΑΠ.: Ναι, όσο μου το επιτρέπουν οι δυνάμεις μου.

ΕΡ.: Πόσα χρόνια κάνετε ανασκαφές στην περιοχή;

ΑΠ.: Από το 1987.

ΕΡ.: Πόσο συχνά δημοσιεύετε το υλικό που έρχεται στο φως;

ΑΠ.: Κάθε χρόνο στις ετήσιες εκθέσεις που δημοσιεύονται στο Έργο και τα
Πρακτικά της Αρχαιολογικής Εταιρείας.

ΕΡ.: Ποιο εύρημα θεωρείτε σημαντικότερο;

ΑΠ.: Όλα τα δημιουργήματα των ανθρώπων της αρχαιότητας είναι εξίσου σημαντικά
και πρέπει να αντιμετωπίζονται ισότιμα από την αρχαιολογική έρευνα.

ΕΡ.: Έχετε δηλώσει ότι οι ανασκαφές έχουν επιβεβαιώσει τις περιγραφές του
Παυσανία. Σε τι ποσοστό;

ΑΠ.: 100%.

ΕΡ: Τι να περιμένουμε ακόμα;

ΑΠ.: Πιθανές εκπλήξεις από την αποκάλυψη των ναών του Διός Σωτήρος και του
Ποσειδώνος στην αγορά της Αρχαίας Μεσσήνης.

ΕΡ.: Ποιοι σας βοήθησαν στην ανασκαφή της Μεσσήνης;

ΑΠ.: Πάρα πολλοί. Οι επιστημονικοί συνεργάτες και οι φοιτητές μου, οι οποίοι
αναφέρονται ονομαστικά στα Πρακτικά της Αρχαιολογικής Εταιρείας, καθώς και
προσωπικότητες της πολιτικής και οικονομικής ζωής, που αναφέρονται στο βιβλίο
μου «Η Αρχαία Μεσσήνη».

ΕΡ.: Πότε θα ολοκληρωθεί το πρόγραμμα ανάδειξης της Αρχαίας Μεσσήνης;

ΑΠ.: Σε 6-7 χρόνια, εφόσον εκταμιευθούν έγκαιρα οι αναγκαίες χρηματοδοτήσεις,
χωρίς περικοπές.

ΕΡ.: Πόσο θα κοστίσει;

ΑΠ.: Περίπου 2 δισ.

ΕΡ.: Χρειάζεται χορηγό μία μεγάλη ανασκαφή;

ΑΠ.: Οπωσδήποτε.

ΕΡ.: Τι θα ζητούσατε από τον υπουργό Πολιτισμού;

ΑΠ.: Να επισκεφθεί την Αρχαία Μεσσήνη, να ενημερωθεί επί τόπου και να
αξιολογήσει προσωπικά το συντελούμενο έργο, ώστε να γνωρίζει επακριβώς πώς και
πού θα χρησιμοποιηθούν οι κρατικές και κοινοτικές χρηματοδοτήσεις.

ΕΡ.: Τι σημαίνει να είναι κάποιος αρχαιολόγος στην Ελλάδα;

ΑΠ.: Μεγάλη ευθύνη να αποκαλύψει και να μελετήσει κατά τον καλύτερο δυνατόν
τρόπο τα υλικά κατάλοιπα της αρχαιότητας.

ΕΡ.: Τι σας ώθησε στην αρχαιολογία;

ΑΠ.: Ο συνδυασμός δημιουργικής εργασίας τόσο στο ύπαιθρο όσο και στις
βιβλιοθήκες.

ΕΡ.: Η επιτυχία οφείλεται στην τύχη ή στην επιμονή;

ΑΠ.: Στην επιμονή, η οποία προκαλεί συχνά και την τύχη.