Για το ταμείο που είναι μείον

Η συζήτηση για το Ασφαλιστικό μονοπωλεί τις τελευταίες ημέρες την εγχώρια
πολιτική επικαιρότητα. Η κυβέρνηση επικαλείται τα ελλείμματα των ταμείων και
το διαγραφόμενο δημογραφικό πρόβλημα που θα απασχολήσει τη χώρα μας την
επόμενη δεκαετία, εξ ου και η προτεινόμενη μεταρρύθμιση συναντά την αντίδραση
των εργαζομένων και των συνδικαλιστικών τους οργανώσεων.

Στην πραγματικότητα η κρίση είναι αποτέλεσμα της έλλειψης επαρκών πόρων ­ με
απλά λόγια, τα χρήματα δεν επαρκούν. Το οδυνηρό αυτό γεγονός προσδιορίζει και
τις προτεινόμενες λύσεις. Η μια εκδοχή τοποθετεί τα βάρη στους ώμους των
εργαζομένων που θα πρέπει να εργάζονται περισσότερα χρόνια για να πάρουν
μειωμένες συντάξεις. Η δεύτερη εκδοχή προτείνει χρηματοδοτική ενίσχυση του
ασφαλιστικού συστήματος μέσω πρόσθετης φορολογίας. Τι είδους φόροι θα είναι
αυτοί; Οι δυνατότητες είναι πολλές. Έμμεσοι φόροι (παραδείγματος χάρη στο
πετρέλαιο ή τα τσιγάρα). Άμεσοι φόροι σε όσους έχουν υψηλά εισοδήματα (όπως
πρότεινε στην κοινή συνεδρίαση Κυβερνητικής Επιτροπής και Ε.Γ. του ΠΑΣΟΚ ο κ.
Α. Κακλαμάνης). Έκτατες εισφορές ή συμπληρωματική φορολογία στα κέρδη των
επιχειρήσεων (λύση που ακολούθησε στη Γαλλία η κυβέρνηση Ζοσπέν).

Περικοπές συντάξεων ή πρόσθετοι φόροι; Κάθε λύση έχει πλεονεκτήματα,
μειονεκτήματα και κινδύνους. Συγχρόνως εκφράζει και διαφορετική ιδεολογία. Η
πιο φιλελεύθερη άποψη θεωρεί ότι η φορολογία θα λειτουργήσει ως φρένο στην
οικονομική δραστηριότητα ­ γεγονός επιζήμιο ακόμη και για το Ασφαλιστικό.
Αντιθέτως, οι υπέρμαχοι της φορολογίας προτάσσουν την ανάγκη κοινωνικής
δικαιοσύνης και την υποχρέωση των πιο εύπορων να τείνουν χείραν βοηθείας στους χαμηλόμισθους.

Συντάξεις και αριθμοί

* Μεταξύ 26 και 68 τρισ. θα κυμανθεί το έλλειμμα του συστήματος κοινωνικής
ασφάλισης τα επόμενα πενήντα χρόνια.

* Τις υψηλότερες ασφαλιστικές εισφορές στην Ευρώπη καταβάλλουν οι Έλληνες
εργαζόμενοι, ενώ το κράτος έχει τη μικρότερη συμμετοχή στη χρηματοδότηση του
ασφαλιστικού συστήματος στην Ευρώπη ­ μόλις 2%!

* Οι καταβολές των εργαζομένων και οι εργοδοτικές εισφορές χρηματοδοτούν
κατά 90% το ασφαλιστικό σύστημα.

* Η εισφοροδιαφυγή ξεπερνά το 1 τρισ. δρχ. κάθε χρόνο.

* Σταθερά δυσμενέστερη γίνεται η σχέση ασφαλισμένων – συνταξιούχων. Ο μέσος
όρος είναι της τάξεως του ενός συνταξιούχου προς δύο εργαζομένους, ενώ το
ιδανικό είναι ένας προς τέσσερις.

* Ένας στους δύο οικονομικά ενεργούς Έλληνες θα είναι άνω των 65 ετών το 2050.

ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΟΛΥΖΩΓΟΠΟΥΛΟΣ

Έξι προτάσεις γιατην εξεύρεση υγιών πόρων

Η θέσπιση φορολογίας υπέρ της κοινωνικής ασφάλισης είναι μέσα στις
προτάσεις του συνδικαλιστικού κινήματος για την αντιμετώπιση των προβλημάτων
του συστήματος σε συνδυασμό με άλλα μέτρα.

Είναι γνωστό ότι η κρίση του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης είναι
κρίση πόρων – χρηματοδότησης και όχι παροχών (όρια ηλικίας, ύψος συντάξεων).

Η σοβαρή αντιμετώπιση του προβλήματος, ώστε να εξασφαλίζεται η
βιωσιμότητα του συστήματος αλλά και η επιβαλλόμενη κάλυψη του κοινωνικού
ελλείμματος (ισχνές παροχές), είναι η αναζήτηση νέων, υγιών πόρων, οι οποίοι
θα χρηματοδοτήσουν το σύστημα.

Προς αυτή την κατεύθυνση ­ και εφόσον βεβαίως αποσυρθούν οι προτάσεις
οι οποίες αφορούν στη μείωση των παροχών και στην αύξηση των ορίων ηλικίας ­
καταθέτουμε τις προτάσεις.

Αυτές οι προτάσεις αποσκοπούν στην εξεύρεση πόρων με γνώμονα την
αναδιανομή των πόρων και την κοινωνική δικαιοσύνη.

Σταχυολογούμε τρεις προτάσεις άμεσης αποδοχής και τρεις
μεσομακροπρόθεσμης.

Άμεσης:

* Τριμερής χρηματοδότηση για όλους τους ασφαλισμένους.

* Φορολογία υπέρ της κοινωνικής ασφάλισης με έμφαση στους άμεσους
φόρους (υψηλά εισοδήματα, επιχειρήσεις έντασης κεφαλαίου κ.ά.) αλλά και
επιβολή «πράσινου» φόρου.

* Ενίσχυση των μηχανισμών πάταξης της εισφοροδιαφυγής.

Μεσομακροπρόθεσμης:

* Ενίσχυση της ανάπτυξης διεύρυνσης της απασχόλησης και καταπολέμηση
της ανεργίας.

* Ένταξη των ανασφάλιστων και των οικονομικών μεταναστών στο σύστημα.

* Αξιοποίηση των αποθεματικών του ασφαλιστικού ταμείου με σιγουριά και αποτελεσματικότητα.

ΣΤΕΦΑΝΟΣ ΜΑΝΟΣ

Θα επιβαρυνθεί το κόστος εργασίας ­ λύση μόνο οι επενδύσεις

Η απάντησή μου είναι κατηγορηματικά όχι.

Η εργασία επιβαρύνεται στην Ελλάδα (αθροιστικά από ασφαλιστικές
εισφορές και φόρους) περισσότερο από ό,τι σε οποιαδήποτε άλλη χώρα της
Ευρώπης. Η υψηλή επιβάρυνση της εργασίας αποτελεί αντικίνητρο για την ίδια την
εργασία και στοιχείο μείωσης της ανταγωνιστικότητας. Τα δύο μαζί οδηγούν σε
μείωση της παραγωγής και της απασχόλησης που με τη σειρά τους επιβαρύνουν το
ασφαλιστικό σύστημα. Αν κάτι πρέπει επειγόντως να επιδιωχθεί είναι η μείωση
της επιβάρυνσης της εργασίας και της επιχείρησης, ώστε να προσελκυστούν
επενδύσεις που δημιουργούν απασχόληση.

Μήπως όμως πρέπει να αυξηθούν οι φόροι στους πλουσίους; Όχι βέβαια.
Διότι το σύνολο των άμεσων φόρων φυσικών προσώπων είναι 1,89 τρισ. ετησίως και
από αυτό το ποσό οι συνολικοί φόροι (που προέρχονται από φορολογητέα
εισοδήματα που ξεπερνούν τα 25 εκατ. ετησίως) δεν είναι ούτε 100 δισ. Ακόμη
και δήμευση των εισοδημάτων αυτών θα συνεισέφερε σταγόνες στον ωκεανό των
ασφαλιστικών ελλειμμάτων. Αλλά εκτός από την αναποτελεσματικότητα, πρέπει να
λάβει κανείς υπόψη του ότι ενώ οι υψηλόμισθοι συνεισφέρουν στο ασφαλιστικό
σύστημα τις ίδιες αναλογίες του μισθού τους με τους χαμηλομίσθους,
απολαμβάνουν “πλαφοναρισμένες” παροχές. Η υπερφορολόγηση και η χωρίς
ανταπόδοση ασφαλιστική επιβάρυνση των υψηλών εισοδημάτων θα οδηγήσει τελικώς
στην ολοσχερή εξαφάνισή τους (δεν θα δηλώνεται πια τίποτε) και στο αντίθετο
από το επιδιωκόμενο αποτέλεσμα.

Η εξυγίανση του ασφαλιστικού συστήματος δεν θα γίνει με αύξηση των κάθε
είδους φόρων και εισφορών αλλά με τη βαθιά διαρθρωτική μεταρρύθμιση που θα
προβλέψει τη, σταδιακή, οργανωμένη και με αυστηρή δημόσια εποπτεία, μεταφορά
όλων περίπου των πόρων στον ιδιωτικό τομέα και την αντικατάσταση του
διανεμητικού συστήματος με ένα σύστημα πλήρους κεφαλαιοποίησης που εγγυάται
πολύ καλύτερες συντάξεις.

Στο σύστημα που προτείνουν Οι Φιλελεύθεροι:

Η ασφαλιστική αποταμίευση θα αποτελεί ατομική ιδιοκτησία του κάθε
εργαζομένου, την οποία κανείς δεν θα μπορεί να ιδιοποιείται. Ατομική
ιδιοκτησία του εργαζομένου πρέπει να αποτελεί και η λεγόμενη “εργοδοτική”
εισφορά.

Οι συντάξεις όσων δεν επιτυγχάνουν να συγκεντρώσουν στον ασφαλιστικό
λογαριασμό τους το αναγκαίο κεφάλαιο για μια αξιοπρεπή συνταξιοδότηση θα
επιδοτούνται από το κράτος μέσω της γενικής φορολογίας (δίχτυ ασφαλείας).

Θα υπάρχει υποχρεωτική καταβολή ασφαλίστρων, αλλά ελεύθερη επιλογή της
ηλικίας συνταξιοδότησης (μέσα σε ορισμένα όρια, π.χ. 55-70), ελεύθερη επιλογή
μεταξύ ιδιωτικών ασφαλιστικών φορέων και ελεύθερη μεταφορά των ατομικών
ασφαλιστικών λογαριασμών από φορέα σε φορέα.

Ο χρόνος που απομένει για να προωθήσουμε τη μεταρρύθμιση είναι πια
επικίνδυνα λίγος (μετά και την αδικαιολόγητη αναβολή που προκάλεσε η έκθεση
Σπράου) και πρέπει να βιαστούμε.

Ο Χρήστος Πολυζωγόπουλος είναι πρόεδρος της ΓΣΕΕ.

Ο Στέφανος Μάνος είναι πρόεδρος των Φιλελευθέρων.

LINKS:

* www.labor-ministry.gr ­ η ιστοσελίδα
του υπουργείου Εργασίας στο Διαδίκτυο.