Στη μαύρη αγορά και πανάκριβα τα χάπια μεθαδόνης

Χρόνια ολόκληρα περιμένουν για μια θέση στο πρόγραμμα. Άλλοι δεν
περιμένουν. Όμως, δεν πάει άλλο. Οι φλέβες τους δεν δέχονται πια την ένεση.
Και δεν αντέχουν τη στέρηση. Δεν μπορεί, κάποια «άκρη» θα υπάρχει για να
βρεθούν και γι’ αυτούς μερικά χάπια μεθαδόνης.

Εκατοντάδες τοξικομανείς αποφασίζουν πως δεν πάει άλλο. Ξέρουν όμως ότι «όσο είσαι έξω δεν γλιτώνεις» και η θέση στο πρόγραμμα του ΟΚΑΝΑ αργεί

Μοναδικός δρόμος για πολλούς τοξικομανείς, τα στέκια όπου μέχρι χθες έβρισκαν
την ηρωίνη. Εκείνοι που γι’ αυτούς έχουν τη λύση (καλά κρυμμένη μέσα στο
μπουφάν ή στις τσέπες) είναι οι ίδιοι που τους προμήθευαν και τις δόσεις του
θανάτου.

Άνθηση φαίνεται να γνωρίζει τα τελευταία χρόνια στη χώρα μας η παράνομη
διακίνηση μεθαδόνης. Χαρακτηριστικό είναι το γεγονός ότι από το 1997 μέχρι και
το 2000 η Αστυνομία πραγματοποίησε κατάσχεση 20.755 δισκίων μεθαδόνης.

Εξαντλούνται…

Στην πιάτσα, άλλωστε, τα νέα κυκλοφορούν γρήγορα. Αρκεί το σύνθημα: «παίζουν»
μεθαδόνες και τα χάπια εξαντλούνται πολύ γρήγορα. Αν έχεις χρήματα, βρίσκεις
μεθαδόνη παντού. Μια βόλτα στην Πλατεία Βάθη, στην Ομόνοια, το Μενίδι και σε
πολλές άλλες περιοχές, σε κάθε γωνιά της Αττικής. Περιοχές όπου δεν υπάρχουν
βιτρίνες για να προβληθεί η «πραμάτεια». Εκατοντάδες τοξικομανείς που
αποφασίζουν να ξεφύγουν αλλά δεν βρίσκουν θέση στα προγράμματα υποκατάστασης,
καταφεύγουν στη μαύρη αγορά, στους γνωστούς διακινητές ζητώντας μεθαδόνη.
Χάπια των 5 μιλιγκράμ, συνήθως, διακινούνται σε όλα σχεδόν τα γνωστά σημεία
πώλησης ναρκωτικών σε τιμές που κυμαίνονται από 1.500 έως 3.000 δραχμές το
ένα.

Γέμισε η Ελλάδα

«Η Ελλάδα είναι γεμάτη από παράνομη μεθαδόνη. Αυτοί που τη ζητούν είναι
τοξικομανείς που θέλουν να κόψουν. Και η ζήτηση αυξάνεται καθώς η πρόσβαση στα
προγράμματα υποκατάστασης είναι περιορισμένη και οι λίστες αναμονής συνεχώς
μεγαλώνουν», ανέφερε στα «ΝΕΑ» ο κ. Γιώργος Οικονομόπουλος, γιατρός με
ειδικότητα ψυχιατρικής, ο οποίος ασχολείται με τις εξαρτησιογόνες ουσίες. Ο
ίδιος επισημαίνει και τυχόν κινδύνους που κρύβονται πίσω από τα χάπια
υποκατάστασης. «Αν και δεν έχουν παρατηρηθεί πολλά τέτοια κρούσματα, υπάρχουν
περιπτώσεις που ουσίες αμφιβόλου προέλευσης και ποιότητα πωλούνται σαν
μεθαδόνη».

Η μεθαδόνη που πωλείται στη χώρα μας έρχεται κυρίως από την Ολλανδία και την
Αγγλία, χώρες όπου το υποκατάστατο αυτό χορηγείται με ελεύθερη συνταγογραφία.
Υπάρχουν όμως και παρτίδες μεθαδόνης που… διανύουν μικρότερες αποστάσεις για
να περάσουν στην ελληνική επικράτεια. «Σύμφωνα με πληροφορίες που φθάνουν σε
εμάς, χάπια μεθαδόνης που προέρχονται από την Ολλανδία μπαίνουν στη χώρα μας
μέσω Αλβανίας, Βουλγαρίας ή ακόμα και από την Τουρκία», λέει η κ. Ελένη
Χριστιά, γενική γραμματέας του Πανελληνίου Συλλόγου Εργαζομένων του ΟΚΑΝΑ.

Και από το εξωτερικό

Έλληνες, τοξικομανείς ή μη, ταξιδεύουν στο εξωτερικό και κατά την επιστροφή
φέρνουν μαζί τους χάπια μεθαδόνης. Διακινητές μεθαδόνης γίνονται όμως και
παλιννοστούντες, ενώ σε κάποιες περιπτώσεις τη διαμεσολάβηση αναλαμβάνουν
άνθρωποι που παρακολουθούν κάποιο πρόγραμμα υποκατάστασης του εξωτερικού. Τα
αγοράζουν περίπου 200 δραχμές το ένα και τα πωλούν στη δεκαπλάσια τιμή. Η
μεθαδόνη κοστίζει ακριβά. Τα 50 μιλιγκράμ μεθαδόνης, δηλαδή τα δέκα χάπια που
αποτελούν τη μέση ημερήσια δόση που χρειάζεται ένας τοξικομανής, κοστίζουν στη
μαύρη αγορά περίπου 20.000 δραχμές.

«Για μια δόση ηρωίνης, 50-60cc, η τιμή ξεκινάει από 1.500 δραχμές, ενώ ένα
γραμμάριο κοστίζει σήμερα περίπου 10.000 δραχμές. Η δόση πωλείται, δηλαδή, όσο
και ένα χάπι μεθαδόνης ή λίγο φθηνότερα. Όμως ένα χάπι δεν είναι αρκετό.
Μεθαδόνη αγοράζουν λοιπόν μόνον όσοι αποφασίζουν ότι δεν πάει άλλο με την
ηρωίνη. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι μπαίνει σε απεξάρτηση, αλλά σε
αποτοξίνωση», λέει ο κ. Κώστας Κωτσής, ειδικός θεραπευτής του προγράμματος
απεξάρτησης 18ΑΝΩ.

Υπάρχουν μαρτυρίες

Σύμφωνα, εξάλλου, με την υπεύθυνη της Α’ Μονάδας Υποκατάστασης του ΟΚΑΝΑ κ.
Δόμνα Τσακλακίδου, «είναι αρκετοί οι ασθενείς που αναφέρουν ότι έχουν αγοράσει
χάπια μεθαδόνης, όταν κάποια στιγμή αποφάσισαν να κάνουν ένα off από την
ηρωίνη, δηλαδή να απέχουν για λίγες ημέρες από τη χρήση. Η μεθαδόνη πωλείται
στα σημεία όπου πωλούνται και όλες οι άλλες ουσίες. Αν κάνει κανείς μια βόλτα
στην Πλατεία Βάθη είναι εύκολο να βρει χάπια. Πρέπει όμως να διαθέτει χρήματα,
αφού τα χάπια κοστίζουν περισσότερο από μια δόση ηρωίνης».

Οι τοξικομανείς που θέλουν να καθαρίσουν από την ηρωίνη αλλά και όσοι από
αυτούς δεν έχουν πια φλέβες για να «χτυπήσουν» ηρωίνη, είναι οι πελάτες των
διακινητών μεθαδόνης. «Η χρήση μεθαδόνης, που γίνεται πάντα από το στόμα,
είναι πιο ακίνδυνη και πιθανόν να καταφεύγουν σε αυτήν χρήστες που δεν μπορούν
πια να κάνουν ενδοφλέβια χρήση ηρωίνης. Επιπλέον με τη μεθαδόνη είναι πολύ
δύσκολο να υπάρξουν επιπτώσεις από υπερβολική δόση. Υπάρχουν βέβαια και
χρήστες που αποφασίζουν να ξεκόψουν, αγοράζουν μια ποσότητα μεθαδόνης και
φεύγουν για κάποιο νησί», τονίζει στα «ΝΕΑ ο κ. Αιμίλιος Κατσουλάκος,
ψυχίατρος και αναπληρωτής υπεύθυνος στη δεύτερη μονάδα υποκατάστασης της
Αθήνας.

Πάντως, οι υπεύθυνοι του ΟΚΑΝΑ διαβεβαιώνουν ότι από τα ίδια τα προγράμματα
είναι αδύνατον να διακινείται μεθαδόνη. Επίσης παραδέχονται ότι κάποια από τα
μέλη των προγραμμάτων καταφεύγουν στη μαύρη αγορά για λίγη μεθαδόνη παραπάνω.

«Η μεθαδόνη που χορηγείται στις μονάδες είναι σε υγρή μορφή, σιρόπι. Είναι
αδύνατον να βγει προς τα έξω. Κάθε μέλος παίρνει μια ποσότητα μεθαδόνης και
την πίνει μπροστά μας. Στο παρελθόν είχαν παρουσιαστεί κάποια μεμονωμένα
περιστατικά. Για παράδειγμα, ένα ζευγάρι ερχόταν μαζί και ο ένας μετέφερε τη
μεθαδόνη στο στόμα του άλλου. Τέτοιες περιπτώσεις αποβλήθηκαν αμέσως από το
πρόγραμμα. Πάντως, είναι πιθανόν κάποιοι από τους χρήστες να προμηθεύονται
επιπλέον χάπια μεθαδόνης και από διακινητές, κυρίως λόγω της ανασφάλειας και
του φόβου για τα στερητικά συμπτώματα», λέει ο κ. Κατσουλάκος.

«Είναι φυσικό»

Ο κ. Σπύρος Αναστασόπουλος, μέλος της διοίκησης του σωματείου «Αγώνας Ζωής»
(που αποτελείται από μέλη και φίλους του προγράμματος μεθαδόνης μακράς
διάρκειας) τονίζει πως «είναι φυσικό να καταφεύγουν οι χρήστες στη μαύρη
αγορά, αφού η Πολιτεία δεν φροντίζει να τη δώσει σε όλους όσους αποφασίζουν να
ξεφύγουν από την ηρωίνη. Το ίδιο θα συνέβαινε και με την ασπιρίνη αν την
έθεταν εκτός κυκλοφορίας».

ΜΑΡΤΥΡΙΑ

«Πάνω από 3.000 το ένα και χρειάζεσαι 6 – 7 την ημέρα»

Από 2.500 δραχμές ξεκινούν οι τιμές για τα χάπια μεθαδόνης. Τιμή, δηλαδή, πολύ υψηλότερη από μια δόση ηρωίνης

Είπε πολλές φορές «δεν πάει άλλο». Προσπάθησε. Κάθε φορά όμως κρατούσε λίγο,
μέχρι να ξανακυλήσει. Η κοινότητα και το «στεγνό» δεν του ταίριαζε. Μόνη λύση
ήταν για αυτόν η μεθαδόνη.

Ο «Γιώργος» είναι σήμερα 34 ετών. Μετράεει σχεδόν 20 χρόνια στη χρήση και 17
χρόνια στην προσπάθεια να ξεφύγει. «Ένα χρόνο μετά την πρώτη δόση ηρωίνης,
άρχισα να ψάχνω τρόπους για να βγω από το λούκι. Διάλεξα ένα στεγνό πρόγραμμα.
Δεν πρόλαβα όμως να τελειώσω ούτε την πρώτη φάση. Πήρα τα πράγματά μου και
έφυγα. Ξαναγύρισα στην πρέζα».

Σκέφθηκε τη μεθαδόνη. Τότε, γύρω στο 1992, άκουγε πως το φάρμακο αυτό σε
γλιτώνει από την ηρωίνη. «Θα προσπαθήσω», είπε. Δεν ήταν και τόσο εύκολο να
βρει κανείς μεθαδόνη στην πιάτσα τότε. «Έπεφτε το σύρμα και όσοι θέλαμε
ψάχναμε να βρούμε ποιος την έχει για να πάρουμε». Τα χάπια μεθαδόνης ήταν όμως
πολύ ακριβά, 4.000 δραχμές ή και παραπάνω το ένα. «Αν ήθελες 6 – 7 χάπια την
ημέρα για να είσαι καλά χρειαζόσουν περισσότερα από το να αγοράσεις μια δόση
πρέζας. Δεν είχαμε κάθε μέρα τόσα λεφτά. Ξαναπέφταμε στην ηρωίνη».

Τη βρίσκεις εύκολα

Σήμερα διαπιστώνει πως βρίσκεις μεθαδόνη πολύ πιο εύκολα. «Τη φέρνει
φοιτητόκοσμος από την Ολλανδία και την Αγγλία και την προωθεί στους εμπόρους».
Έχουν πέσει και οι τιμές, με 2.500 – 3.000 βρίσκεις χάπια μεθαδόνης. Όμως
είναι ακόμη πιο ακριβή από την ηρωίνη. «Αν θες πέντε χιλιάρικα για τη δόση
σου, ξέρεις πως τα χάπια μεθαδόνης θα τα πληρώσεις διπλάσια».

Από το 1997 περιμένει για μια θέση στο πρόγραμμα υποκατάστασης του ΟΚΑΝΑ. «Και
δεν είμαι μόνον εγώ. Τρεις χιλιάδες άνθρωποι περιμένουμε. Θα προλάβουμε όμως;
Δεν ξέρουμε τη στιγμή που θα χτυπήσει το τηλέφωνο και αν αυτή η στιγμή μας
βρει ζωντανούς. Ήδη οι περισσότεροι φίλοι μου έχουν πεθάνει…».

Ο «Γιώργος» ξέρει πια πως «όσο είσαι έξω, στην πιάτσα, δεν ξεφεύγεις. Η
μεθαδόνη που αγοράζω από τον έμπορο ξέρω ότι είναι μια προσωρινή λύση. Ένα off
που με κάνει καλά για λίγες ώρες. Μου κάνει πιο εύκολη την αναζήτηση της
πρέζας. Γιατί δεν μπορώ, εγώ και πολλοί άλλοι χρήστες, να πληρώνω κάθε μέρα
για την ποσότητα μεθαδόνης που χρειάζομαι για να είμαι καλά».

Καταχρεωμένος πατέρας

Μιλάει συγκινημένος για τον 80χρονο πατέρα του που είναι σήμερα καταχρεωμένος
για εκείνον. «Δεν ξέρω πού θα ήμουν τώρα χωρίς αυτόν τον πατέρα, που όχι μόνο
δεν με πέταξε έξω από το σπίτι αλλά έκανε τα πάντα για μένα, για να με
γλιτώσει.

Ήμασταν μια ευκατάστατη οικογένεια και τώρα τον πνίγουν τα χρέη. Έφθασε στο
σημείο να προγραμματίζει ταξίδι στην Ολλανδία για να μου φέρει μεθαδόνη…».

Ο ίδιος λέει ότι «και τα χρήματα να είχα πάλι δεν θα γλίτωνα. Από την πιάτσα
δεν γλιτώνεις ποτέ. Είσαι μόνος σου, και χωρίς ψυχολογική υποστήριξη. Το
κράτος πρέπει να σταθεί δίπλα μας. Μπορεί και πρέπει να δώσει σε όλους μεθαδόνη».

Εμμένει στην άρνησή του ο Δήμος Θεσσαλονίκης για το Κέντρο Επανένταξης

Εμμένει στην απόφασή του το Δημοτικό Συμβούλιο Θεσσαλονίκης για την μη
εγκατάσταση του Κέντρου Επανένταξης του ΚΕΘΕΑ στην περιοχή Λαδάδικα.

Το θέμα τέθηκε ξανά προς συζήτηση στο Δημοτικό Συμβούλιο της περασμένης
Πέμπτης. Ύστερα από συζήτηση πέντε ωρών, το Δημοτικό Συμβούλιο αποφάσισε κατά
πλειοψηφία να μην ανακαλέσει την προηγούμενη απόφαση, η οποία ήταν αντίθετη
στην εγκατάσταση του Κέντρου στα Λαδάδικα. Σε αυτό είναι σύμφωνοι και οι
ιδιοκτήτες των καταστημάτων της περιοχής.

Στη συζήτηση συμμετείχαν και εκπρόσωποι του Κέντρου Θεραπείας Εξαρτημένων
Ατόμων, οι οποίοι αναφέρθηκαν στις 56 μονάδες που λειτουργούν ήδη στη χώρα μας
«σε πολυσύχναστες αστικές περιοχές, χωρίς ποτέ να έχει δημιουργηθεί πρόβλημα
για τους περιοίκους».

Οι υπεύθυνοι του ΚΕΘΕΑ, πάντως, δηλώνουν ότι θα προβούν σε όλες τις νόμιμες
ενέργειες για την «προάσπιση του δικαιώματος στην απεξάρτηση και την κοινωνική
επανένταξη», ενώ συζητούν και το ενδεχόμενο να τεθεί το θέμα στο Ευρωπαϊκό
Κοινοβούλιο.

Όπως ανέφερε στα «ΝΕΑ» ο κ. Φαίδων Καλοτεράκης, υπεύθυνος της κοινότητας
«Ιθάκη» στη Θεσσαλονίκη, «παρά το γεγονός ότι η απόφαση αυτή δεν έχει νομική
ισχύ και η διαδικασία εγκατάστασης του Κέντρου μπορεί να προχωρήσει, είμαστε
αποφασισμένοι να την πολεμήσουμε για τον συμβολικό της χαρακτήρα». Σύμφωνα με
το ΚΕΘΕΑ, τέτοιου είδους ενέργειες «ενισχύουν τον κοινωνικό αποκλεισμό, ενώ
προλειαίνουν το έδαφος για την εξάπλωση του φαινομένου στο μέλλον».

Υπενθυμίζεται ότι παράλληλα με το Κέντρο Επανένταξης, η νέα μονάδα θα
περιλαμβάνει και συμβουλευτικό σταθμό οικογένειας, γραμμή τηλεφωνικής
υποστήριξης καθώς και βιβλιοθήκη εξειδικευμένη σε θέματα τοξικολογίας.