Η διεθνής κρίση «εγκλώβισε» τη Σοφοκλέους

Το ελληνικό Χρηματιστήριο υποδέχτηκε κατά τη νέα χρονιά τη μείωση της
φορολογίας στις πωλήσεις μετοχών, τη διεύρυνση του ωραρίου, την εισαγωγή του
ευρώ και τη μείωση των αμερικανικών επιτοκίων με πτώση. Στις 3 Ιανουαρίου 2001
όλες οι συναλλαγές στο Χρηματιστήριο έγιναν σε ευρώ και εφαρμόστηκε ο νέος
συντελεστής φορολογίας 0,3% (έναντι 0,6%) επί τις αξίας στις πωλήσεις μετοχών.
Ταυτόχρονα, η διάρκεια συνεδρίασης διευρύνθηκε και από τότε ξεκινά στις 9.45
π.μ. και λήγει στις 2.30 μ.μ. Μέχρι τέλους του έτους αναμένεται διεύρυνση της
συνεδρίασης ως τις 4 μ.μ.

Όμως, οι δύο μειώσεις των αμερικανικών επιτοκίων τον Ιανουάριο στα αμερικανικά
επιτόκια και η απόφαση των χωρών του ΟΠΕΚ να μειώσουν την παραγωγή πετρελαίου
και να σταθεροποιήσουν την τιμή στα 25 δολάρια το βαρέλι δεν ήταν φαίνεται
αρκετά να απομακρύνουν τους φόβους από την Ευρώπη ­και συνεπώς από τη
Σοφοκλέους­ για επερχόμενη κρίση στις διεθνείς αγορές.

Οι ανησυχίες αυτές σε συνδυασμό με φήμες για κερδοσκοπικά παιχνίδια και για
αρνητικές εκθέσεις από τη Morgan Stanley και από άλλους διεθνείς οίκους
(τελικά δημοσιεύθηκε έκθεση της Morgan Stanley στις 12 Ιανουαρίου, η οποία
προέβλεπε τον Γενικό Δείκτη στις 3.700 μονάδες, όταν ο Γ.Δ. βρισκόταν στις
3.314 μονάδες), οδήγησαν αρκετές φορές τις αρμόδιες Αρχές σε δηλώσεις για να
αποκαταστήσουν το κλίμα στην αγορά.

Ύστερα από τρία αρνητικά ρεκόρ του Γενικού Δείκτη στις 10 Ιανουαρίου
πραγματοποιούνται μικροεπεισόδια έξω από το Χρηματιστήριο, και ύστερα από δύο
ημέρες ο υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας κ. Χρήστος Πάχτας ανακοινώνει από τη
Βουλή μέτρα για το Χρηματιστήριο. Την επόμενη ημέρα (13 Ιανουαρίου) η Επιτροπή
Κεφαλαιαγοράς σε ανακοίνωσή της τονίζει ότι δεν παρατηρούνται φαινόμενα
υποτιμητικής κερδοσκοπίας μεταξύ του Χρηματιστηρίου Παραγώγων και του
Χρηματιστηρίου Αξιών. Λίγες ημέρες αργότερα ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και
Οικονομικών κ. Γιάννος Παπαντωνίου προχωρεί σε ανακοινώσεις σχετικά με τις
αγορές μετοχών με πίστωση (margin accounts).

Όμως, η φημολογία και ο προβληματισμός για το ύψος των «κόκκινων» κωδικών
έρχονται και προσθέτονται στην είδηση ότι στην Καβάλα εντοπίστηκε «κανόνι» σε
ΕΠΕΥ. Μέχρι τις 29 Ιανουαρίου ο Γενικός Δείκτης είχε πραγματοποιήσει απανωτά
αρνητικά ρεκόρ και στις 30 Ιανουαρίου η Νέα Δημοκρατία προχώρησε σε πρόταση
μομφής κατά του υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών κ. Γ. Παπαντωνίου
στη Βουλή. Σε αυτή την εξέλιξη ο Γενικός Δείκτης αντέδρασε έντονα θετικά.

Τον Φεβρουάριο οι φήμες για αρνητικές εκθέσεις από το εξωτερικό συνεχίζουν να
διατηρούν το κλίμα στη Σοφοκλέους βαρύ. Στις 5 Φεβρουαρίου ο πρόεδρος του
Χρηματιστηρίου κ. Παναγιώτης Αλεξάκης προχωρεί σε συστάσεις προς τις
χρηματιστηριακές εταιρείες. Η αγορά, όμως, παρέβλεψε τις αισιόδοξες εκτιμήσεις
που διατυπώθηκαν από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο για την ανάπτυξη στη ζώνη
του ευρώ, αλλά και την ομόφωνη έγκριση από το Ecofin του προγράμματος
σταθερότητας της ελληνικής οικονομίας. Επίσης, το ελληνικό Χρηματιστήριο δεν
φάνηκε να λαμβάνει θετικά τη μείωση του πληθωρισμού στο 3,5%. Βέβαια, υπήρξε
μεγάλη αύξηση του Δείκτη Τιμών Χονδρικής. Τον ίδιο μήνα επίσης άρχισαν οι
δημόσιες εγγραφές για την εισαγωγή της Πετρόλα.

Όταν η Morgan Stanley στις αρχές Μαρτίου σε έκθεσή της αναφέρει θετικά σχόλια
για τη Σοφοκλέους, χαρακτηρίζοντας την ελληνική αγορά μετοχών ως υποτιμημένη
και δημιουργώντας κλίμα αισιοδοξίας για αναστροφή του κλίματος, τα «γκρίζα
σύννεφα» από το εξωτερικό άρχισαν πάλι να απειλούν το ελληνικό Χρηματιστήριο.
Υπήρχε έντονη ανησυχία για την Ιαπωνία, η οποία θα επηρέαζε άμεσα τις ΗΠΑ και
στη συνέχεια την Ευρώπη και τη Σοφοκλέους. Έτσι κι έγινε. Ουσιαστικά από τις
14 Μαρτίου μέχρι τις 22 Μαρτίου ο Γενικός Δείκτης δεχόταν τις αρνητικές
συνέπειες της κρίσης στις διεθνείς αγορές. Στο κλίμα αυτό ανακοινώνεται από τη
διοίκηση του Χρηματιστηρίου στις 24 Μαρτίου το θεσμικό πλαίσιο για την
επιτήρηση εταιρειών, αποστέλλει επιστολές σε 222 εισηγμένες για διευκρινιστικά
στοιχεία σχετικά με τις λογιστικές καταστάσεις και τη διάθεση κεφαλαίων ενώ
θέτει σε καθεστώς επιτήρησης έξι μετοχές. Στα τέλη του μήνα ο Γενικός Δείκτης
είχε καταγράψει αρκετά αρνητικά ρεκόρ και στις 29 Μαρτίου είχε φτάσει στα
χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων 26 μηνών. Στο μεταξύ, η Ευρωπαϊκή Κεντρική
Τράπεζα δεν μείωσε τα επιτόκια και τα άφησε αμετάβλητα στο 4,75%.

Ο Απρίλιος υποδέχεται τον Γενικό Δείκτη με νέο αρνητικό ρεκόρ, και ο Νάσντακ
στις ΗΠΑ βρίσκεται στα χαμηλότερα επίπεδα της τελευταίας διετίας. Η αίθουσα
συναλλαγών στο ΧΑΑ αποτελεί παρελθόν και το 100% των συναλλαγών
πραγματοποιείται από τα γραφεία των χρηματιστηριακών εταιρειών.

Σε αυτό το βαρύ κλίμα δημιουργείται ξαφνικά αισιοδοξία και κυκλοφορούν
διάφορες φήμες, εκτιμήσεις και εκθέσεις (αντιφατικές μεταξύ τους) ξένων οίκων
για τις επιπτώσεις της αναβάθμισης της Σοφοκλέους, για τις εισροές ξένων
κεφαλαίων και για την αναθεώρηση του νέου δείκτη της Morgan Stanley. Η
αισιοδοξία, όμως, δεν διήρκεσε πολύ, καθώς στις 10 Απριλίου ο διεθνής οίκος
ανακοίνωσε τον αναθεωρημένο δείκτη, από τον οποίο έβγαλε 23 μετοχές, αφήνοντας
στην ουσία τον μισό (σε σχέση με αυτόν που είχε ανακοινωθεί αρχικά).

Ωστόσο, η αγορά δεν το «βάζει κάτω» και αντιδρά με ψυχραιμία στην είδηση ότι η
Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς εντόπισε σε δύο χρηματιστηριακές εταιρείες μεγάλα ανοίγματα.