Η ώρα του Μαυροβουνίου

Οι βουλευτικές εκλογές που διεξάγονται την Κυριακή στο Μαυροβούνιο,
αποτελούν πρόκριμα για έναν ακόμα γύρο στο γιουγκοσλαβικό δράμα.

Διαδήλωση στην Ποντγκόριτσα. Υποστηρικτής του συνδυασμού «Μαζί για τη Γιουγκοσλαβία»

Ο πρόεδρος Τζουκάνοβιτς επιθυμεί να διοργανώσει δημοψήφισμα για την
ανεξαρτησία της μικροσκοπικής Δημοκρατίας (αν κερδίσει, όπως προβλέπεται τις
εκλογές).

Ο πρόεδρος της Γιουγκοσλαβίας Βόισλαβ Κοστούνιτσα διευκρίνισε ότι η Σερβία
«δεν έχει καμία ιδιαίτερη ανάγκη» να συνάψει συμμαχία με το Μαυροβούνιο στην
περίπτωση ανεξαρτητοποίησης του άλλου ετέρου στην Ομοσπονδία, σε συνέντευξή
του στην εφημερίδα «Μπλιτς».

Η πρόταση στη Σερβία είναι να σχηματιστεί αμέσως μετά μια ένωση δύο διεθνώς
αναγνωρισμένων ανεξάρτητων κρατών (της Σερβίας και του Μαυροβουνίου) που θα
έχει το καθένα τη δική του έδρα στον ΟΗΕ.

«Αν οι ψηφοφόροι του Μαυροβουνίου ταχθούν υπέρ της ανεξαρτησίας, η απόφασή
τους πρέπει να γίνει σεβαστή» υπογράμμισε ο Κοστούνιτσα. Κατηγόρησε όμως τον
Τζουκάνοβιτς ότι προσπαθεί να «εκμεταλλευτεί» ένα τμήμα των ψηφοφόρων,
υποστηρίζοντας ότι η μετάβαση του Μαυροβουνίου στην ανεξαρτησία «δεν είναι
χωρίς κινδύνους».

Πάντως το αμερικανικό ειδησεογραφικό περιοδικό «ΤΙΜΕ» θεωρεί δεδομένη την
αποσκίρτηση του Μαυροβούνιου από τη Γιουγκοσλαβική Ομοσπονδία: «Όλα δείχνουν
ότι μετά τις εκλογές της ερχόμενης Κυριακής, τον δρόμο των άλλων Δημοκρατιών
που αποτελούσαν τη Γιουγκοσλαβική Ομοσπονδία πριν το 1991, θα ακολουθήσει και
το Μαυροβούνιο.

Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις δίνουν στο κυβερνών κόμμα 44%, έναντι 26% του
μεγαλυτέρου κόμματος της αντιπολίτευσης. Αν τα ποσοστά αυτά αποδειχθούν ακριβή
και ο 39χρονος Τζουκάνοβιτς κερδίσει, έχει δεσμευτεί να πραγματοποιήσει
δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία του Μαυροβουνίου ακόμη και μέσα στον Ιούνιο.
Οι δημοσκοπήσεις, άλλωστε, δείχνουν ότι υπέρ της ανεξαρτησίας τάσσεται το 47%
ως 58% του πληθυσμού.

Εάν αποσχιστεί το Μαυροβούνιο, είναι βέβαιο ότι θα εκδηλωθεί μια νέα διαμάχη
εξουσίας στους κόλπους του κυβερνητικού συνασπισμού της Γιουγκοσλαβίας. Η
αποχώρηση της μικρής ορεινής Δημοκρατίας θα ενθαρρύνει όμως και άλλες
εθνότητες, από τους Αλβανούς της ΠΓΔΜ μέχρι τους Κροάτες της Βοσνίας.

Το μέγεθος και η βοήθεια

Το πραγματικό ερώτημα για την επικείμενη απόσχιση, γράφει ο Andrew Purvis στο
«ΤΙΜΕ», είναι το γιατί θα συμβεί: Ο ένας λόγος είναι η σχέση μεγέθους. Όταν
υπήρχε η εξαεθνής γιουγκοσλαβική ομοσπονδία, το Μαυροβούνιο είχε το ίδιο
καθεστώς με τις άλλες Δημοκρατίες. Σήμερα, υποστηρίζει ο Τζουκάνοβιτς, η
συμμετοχή των 650.000 Μαυροβουνίων στην άσκηση της εξουσίας αποτελεί μύθο.
«Πώς μπορείς να έχεις ισότιμη συνεργασία», διερωτάται, «με κάποιον που είναι
18 φορές μεγαλύτερός σου;». Ένας άλλος λόγος που ανησυχεί την Ποντγκόριτσα,
είναι η μείωση της δυτικής βοήθειας, που επί Μιλόσεβιτς κατευθυνόταν
αποκλειστικά προς το Μαυροβούνιο, ενώ τώρα πηγαίνει και στο Βελιγράδι. Βέβαια,
οι χορηγοί της βοήθειας δεν υποστηρίζουν την ανεξαρτησία.