Αγώνας τριετίας για εξοικονόμηση 2,6 τρισ.

Υποχρεώσεις ύψους 2,6 τρισ. δρχ. απειλούν τους προϋπολογισμούς της επόμενης
τριετίας και βάζουν νάρκη στην επίτευξη των στόχων του Προγράμματος
Σταθερότητας για τα ελλείμματα και το δημόσιο χρέος. Παράλληλα, απειλούν με
συρρίκνωση τις φοροαπαλλαγές που θα προωθηθούν τελικά με τη φορολογική
μεταρρύθμιση του 2003.

Πρόκειται για τις πρόσθετες δαπάνες που θα πρέπει να καταβληθούν την επόμενη
τριετία από τον προϋπολογισμό, προκειμένου να υλοποιηθούν οι δεσμεύσεις τις
οποίες ανέλαβε η κυβέρνηση για την ενίσχυση της κοινωνικής πολιτικής και για
τις νέες φοροελαφρύνσεις, να καλυφθούν οι υποχρεώσεις που δεν είχαν προβλεφθεί
αρχικά, καθώς και η υπέρβαση του κόστους διοργάνωσης των Ολυμπιακών Αγώνων.

Στο οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης προσδιόρισαν μία προς μία τις
«έκτακτες» υποχρεώσεις της τριετίας 2002-2004, οι οποίες έχουν αναδειχθεί σε
επίμαχο θέμα στους κόλπους της κυβέρνησης και του κυβερνώντος κόμματος
αποτελώντας απειλή προς πολλές κατευθύνσεις.

Οι πρόσθετες δαπάνες

Έτσι, σύμφωνα με τους υπολογισμούς των υπηρεσιών του Γενικού Λογιστηρίου του
Κράτους, τα 2,6 τρισ. δρχ. πρόσθετων δαπανών της τριετίας, πέραν αυτών που
είχαν προγραμματισθεί αρχικά και προβλέπονται στο Πρόγραμμα Σταθερότητας,
κατανέμονται ως εξής:

1. Σε 700 δισ. δρχ. που εκτιμάται ότι θα είναι η υπέρβαση των δαπανών
διοργάνωσης των Ολυμπιακών Αγώνων. Στο Πρόγραμμα Σταθερότητας 2001-2004 για
τους Ολυμπιακούς Αγώνες έχουν προβλεφθεί δαπάνες ύψους 1,3 τρισ. δρχ. Όμως με
βάση τους νεώτερους υπολογισμούς που έκαναν στο οικονομικό επιτελείο θα
απαιτηθούν πρόσθετες πιστώσεις ύψους 700 δισ. δρχ. Με αυτές θα χρηματοδοτηθούν
έργα τα οποία έχουν σχέση με τη δημιουργία έργων υποδομής που απαιτούνται για
την υποστήριξη των Αγώνων.

2. Σε 500 δισ. δρχ. που θα πρέπει να καταβάλει το δημόσιο την επόμενη
τριετία για να καλύψει ελλείμματα των ασφαλιστικών ταμείων των ΔΕΚΟ, που έχουν
μετοχοποιηθεί – ιδιωτικοποιηθεί. Πρόκειται για υποχρεώσεις που έχει αναλάβει η
κυβέρνηση και αφορούν στην κάλυψη των ελλειμμάτων της ΔΕΗ, του ΟΤΕ, καθώς και
άλλων ΔΕΚΟ οι οποίες ιδιωτικοποιούνται.

3. Σε 250 δισ. δρχ. που αφορούν στα χρέη των νοσοκομείων, καθώς και
στα χρέη των ασφαλιστικών ταμείων προς τα νοσοκομεία. Στο υπουργείο
υποστηρίζουν ότι τα χρέη αυτά γνωστοποιήθηκαν μόλις φέτος στις αρμόδιες
υπηρεσίες και έτσι δεν ήταν δυνατόν να γίνει πρόβλεψη της σχετικής δαπάνης στο
Πρόγραμμα Σταθερότητας.

4. Σε 150 δισ. δρχ. που εκτιμάται ότι θα ανέλθει το κόστος από την
καταβολή, την επόμενη τριετία, του οικογενειακού επιδόματος και στους δύο
συζύγους. Σε 50 δισ. δρχ. εκτιμάται ότι θα ανέλθει το ετήσιο κόστος από την
καταβολή του επιδόματος. Το πιθανότερο, με βάση τις προθέσεις του υπουργείου
Οικονομικών, είναι η καταβολή του οικογενειακού επιδόματος να ξεκινήσει από
τον Ιανουάριο του 2002 και να μη δοθεί αναδρομικά όπως ζητεί η ΑΔΕΔΥ.

5. Σε 200 δισ. δρχ. που θα κοστίσει, την τριετία, το πακέτο των μέτρων
για τη φτώχεια, το οποίο εξαγγέλθηκε την προηγούμενη εβδομάδα από την
κυβέρνηση.

6. Σε 480 δισ. δρχ. που εκτιμάται ότι θα κοστίσει το νέο πακέτο μέτρων
κοινωνικής πολιτικής για την τριετία. Πρόκειται για τις αυξήσεις στις
συντάξεις του ΟΓΑ, στο Επίδομα Κοινωνικής Αλληλεγγύης, καθώς και στα επιδόματα
των ατόμων με ειδικές ανάγκες. Ειδικότερα εκτιμάται ότι οι ετήσιες αυξήσεις
κατά 5.000 δρχ. την επόμενη τριετία θα κοστίσουν 180 δισ. δρχ., ενώ το κόστος
των αντίστοιχων αυξήσεων στο ΕΚΑΣ θα ανέλθει σε 200 δισ. δρχ. Οι δαπάνες οι
οποίες θα χρειασθούν για την αύξηση των επιδομάτων των ατόμων με ειδικές
ανάγκες, την τριετία, υπολογίζονται σε 100 δισ. δρχ.

7. Σε 350 δισ. δρχ. που θεωρείται ότι θα ανέλθει το κόστος των
φοροελαφρύνσεων στις οποίες θα προχωρήσει η κυβέρνηση με την αναμόρφωση της
φορολογίας εισοδήματος, που θα ολοκληρωθεί το 2002. Οι φοροελαφρύνσεις αυτές
θα τεθούν σε ισχύ το 2003 και θα περιλαμβάνουν σειρά μέτρων για τη μείωση των
φόρων στα χαμηλά και μεσαία εισοδήματα και τις επιχειρήσεις.

Πρέπει να σημειωθεί ότι στο πακέτο των πρόσθετων υποχρεώσεων των 2,6 τρισ.
δρχ. δεν περιλαμβάνονται οι δαπάνες για την προμήθεια των Eurofighter και
άλλων εξοπλιστικών προγραμμάτων, που εκτιμώνται σε 1,7 τρισ. δρχ. και η
μετάθεση των οποίων αποφασίσθηκε στην τελευταία συνεδρίαση της Κυβερνητικής
Επιτροπής.

Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και με την αναβολή των δαπανών αυτών το ποσό που
πρέπει να εξοικονομηθεί για την κάλυψη των πρόσθετων υποχρεώσεων της τριετίας
είναι υπέρογκο.

Δύσκολο εγχείρημα

Η δυσκολία του εγχειρήματος είναι προφανής, δεδομένου ότι οι εξοικονομήσεις
αυτές είναι πέραν αυτών που έχουν ήδη προγραμματισθεί να γίνουν και
προβλέπονται στο Πρόγραμμα Σταθερότητας 2001-2004. Πρόκειται για τις δαπάνες
που αποσκοπούν στην κάλυψη των ετήσιων αυξήσεων στους μισθούς και στις
συντάξεις, καθώς και των μεγαλύτερων αυξήσεων που προτίθεται η κυβέρνηση να
εγκρίνει για τους τομείς της Υγείας και της Παιδείας.

Με βάση τα παραπάνω, αρμόδιοι παράγοντες του οικονομικού επιτελείου της
κυβέρνησης δεν διστάζουν να εκφράσουν τις επιφυλάξεις τους για το κατά πόσον
υπό το βάρος όλων αυτών των υποχρεώσεων θα επιτευχθεί το σύνολο των στόχων της
οικονομικής πολιτικής την επόμενη τριετία που αφορούν στην εκπλήρωση των
στόχων για τη μείωση του πληθωρισμού, των ελλειμμάτων και του δημόσιου χρέους,
στην ενίσχυση της κοινωνικής πολιτικής και στις άλλες ανελαστικές υποχρεώσεις
του Δημοσίου.

Κανένας νέος φόρος

Από ορισμένους πρώτους υπολογισμούς που έχουν γίνει στο υπουργείο Οικονομικών
προβλέπεται ότι οι πόροι οι οποίοι απαιτούνται θα προέλθουν από τις περικοπές
που θα γίνουν στις δαπάνες των υπουργείων, όπως και από την έκδοση προμετόχων
και την προείσπραξη μελλοντικών εσόδων του Δημοσίου, καθώς και από την έκδοση
μετατρέψιμων ομολόγων σε μετοχές ΔΕΚΟ που θα ιδιωτικοποιηθούν.

Στο υπουργείο Οικονομικών αποκλείουν το ενδεχόμενο επιβολής νέων φόρων ώστε με
τα αυξημένα έσοδα να καλυφθούν οι υποχρεώσεις της επόμενης τριετίας.

Παράγοντες του οικονομικού επιτελείου της κυβέρνησης διαβεβαιώνουν ότι στο
φορολογικό νομοσχέδιο που θα κατατεθεί στη Βουλή το φθινόπωρο του 2002 θα
περιλαμβάνονται μόνο φοροελαφρύνσεις και κανένας νέος φόρος.

Τα ίδια στελέχη δεν αποκλείουν όμως το ενδεχόμενο η κυβέρνηση κάτω από το
βάρος των υπέρογκων υποχρεώσεων της τριετίας να περικόψει τις φορολογικές
ελαφρύνσεις που έχει εξαγγείλει.

Όμως, οριστικές αποφάσεις για το θέμα αυτό αναμένεται να ληφθούν αφού
ολοκληρωθούν οι περικοπές των δαπανών των υπουργείων της επόμενης τριετίας.

Οι συζητήσεις για τις περικοπές αυτές αναμένεται να ξεκινήσουν τον Μάιο όταν
τα υπουργεία θα αποστείλουν στο Γενικό Λογιστήριο το Κράτους τα πρώτα σχέδια
των προϋπολογισμών τους για την τριετία.