Προϋπολογισμός διετίας με περικοπές

Προϋπολογισμό διετούς εμβέλειας σχεδιάζει να καταρτίσει το υπουργείο
Οικονομικών. Ήδη, έχουν γίνει οι σχετικές συζητήσεις που προς το παρόν
καταλήγουν στο να υπάρχουν στον νέο προϋπολογισμό μαζί με τα μεγέθη του 2002
και συγκεκριμένες δεσμεύσεις – προβλέψεις για τη διαμόρφωσή τους το 2003. Με
τον τρόπο αυτό εκτιμάται ότι θα επιτευχθεί δημοσιονομική συνέχεια ενώ θα
τίθενται δεσμευτικοί στόχοι για ολόκληρη τη διετία. Υπάρχει όμως και το
σενάριο να κατατεθεί για πρώτη φορά φέτος προϋπολογισμός διετίας. Όλα αυτά
προκειμένου να «μπουν σε ένα λογαριασμό» οι μεγάλες υποχρεώσεις της χώρας τα
προσεχή χρόνια και να προσδιορισθούν οι τρόποι που θα εκπληρωθούν. Οι
υποχρεώσεις αυτές αφορούν στις υψηλές τρέχουσες δαπάνες της επόμενης διετίας
για κάλυψη χρεών φορέων του δημοσίου και για επιχορηγήσεις, στη διοργάνωση των
Ολυμπιακών Αγώνων, στα μέτρα ενίσχυσης των φτωχών στρωμάτων του πληθυσμού,
στις φοροελαφρύνσεις που θα προκύψουν από τη φορολογική αναμόρφωση του 2003,
καθώς και στην επίτευξη των βασικών στόχων που έχουν τεθεί για την πορεία των
οικονομικών μεγεθών (ελλείμματα, πληθωρισμός, δημόσιο χρέος κ.ά).

Μισθοί – δαπάνες

Υπό το βάρος αυτό ο νέος προϋπολογισμός θα κινείται στον αστερισμό της
λιτότητας στον δημόσιο τομέα και θα προβλέπει δραστικές περικοπές στις δαπάνες
των υπουργείων και συγκρατημένες αυξήσεις στους μισθούς προκειμένου να
εξοικονομηθούν οι αναγκαίοι πόροι. Σύμφωνα με τους σχεδιασμούς που κάνουν στο
οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης το μεγάλο βάρος της πολιτικής αυστηρής
δημοσιονομικής πειθαρχίας που θα εφαρμοσθεί τη διετία θα σηκώσουν οι δαπάνες
των υπουργείων, τόσο οι καταναλωτικές όσο και οι δαπάνες για νέα προγράμματα
στις οποίες θα γίνει άγριο ψαλίδισμα. Το υπόλοιπο βάρος της πολιτικής αυτής θα
σηκώσουν οι μισθοί στο δημόσιο τομέα. Από το υπουργείο Οικονομικών διαμηνύουν
ότι η δημοσιονομική στενότητα που αντιμετωπίζει η χώρα και το βάρος των
μεγάλων υποχρεώσεων των προσεχών ετών δεν αφήνουν περιθώρια για μεγάλες
αυξήσεις μισθών στο δημόσιο. Αυτές θα περιορισθούν σε επίπεδα λίγο πάνω από
τον προβλεπόμενο πληθωρισμό που τοποθετείται γύρω στο 2% ενώ όπως όλα δείχνουν
η κυβέρνηση στις διαπραγματεύσεις με την ΑΔΕΔΥ θα αξιοποιήσει και το θέμα της
καταβολής του οικογενειακού επιδόματος.

Οι πρώτες αποφάσεις που θα προσδιορίζουν το πλαίσιο κατάρτισης του νέου
προϋπολογισμού θα ληφθούν αμέσως μετά τις εορτές του Πάσχα σε σύσκεψη του
οικονομικού επιτελείου της κυβέρνησης υπό την προεδρία του υπουργού Εθνικής
Οικονομίας και Οικονομικών κ. Γιάννου Παπαντωνίου. Πάντως έχουν ήδη ληφθεί
αποφάσεις για την αλλαγή των διαδικασιών κατάθεσης του προϋπολογισμού στη
Βουλή. Ο νέος προϋπολογισμός θα κατατεθεί πρώτα στην Επιτροπή Οικονομικών
Υποθέσεων της Βουλής ώστε να δοθεί η δυνατότητα στους βουλευτές όλων των
κομμάτων να εκφράσουν τη γνώμη τους. Στο υπουργείο Οικονομικών εκτιμούν ότι με
τον τρόπο αυτόν ο διάλογος για τα μεγέθη του προϋπολογισμού στο Κοινοβούλιο θα
γίνει ουσιαστικός. Έτσι θα υπάρχει δυνατότητα να γίνουν αλλαγές ανάλογα με τις
προτάσεις των βουλευτών. Στη συνέχεια ο προϋπολογισμός θα εισαχθεί για
συζήτηση στην ολομέλεια της Βουλής προκειμένου να ψηφιστεί.

Όλα δείχνουν ότι παράλληλα με τις αποφάσεις για τον νέο προϋπολογισμό στο
υπουργείο Εθνικής Οικονομίας θα προχωρήσουν σε αναθεώρηση των προβλέψεων του
τετραετούς Προγράμματος Σταθερότητας 2001-2004 για την πορεία βασικών
οικονομικών μεγεθών, όπως το ΑΕΠ, ώστε οι προβλέψεις του νέου προϋπολογισμού
να στηρίζονται σε πιο ρεαλιστική βάση. Αν και το Πρόγραμμα Σταθερότητας
υποβλήθηκε στην Ευρωπαϊκή Ένωση στα τέλη του 2000, μια σειρά από παράγοντες
που μεσολάβησαν από το διάστημα αυτό, όπως η πτώση των ρυθμών ανάπτυξης στην
παγκόσμια οικονομία αλλά και τα σημάδια κόπωσης των εσόδων και οι υπερβάσεις
των δημοσίων δαπανών σε αρκετούς τομείς, καθιστούν ανέφικτη την επίτευξη των
στόχων που έχουν τεθεί με το πρόγραμμα αυτό. Στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας
περιμένουν πρώτα να δημοσιευθούν οι νέες προβλέψεις των διεθνών Οργανισμών
(ΕΕ, ΟΟΣΑ, ΔΝΤ) για την πορεία της παγκόσμιας οικονομίας το 2001 και τα
επόμενα έτη πριν προχωρήσουν στις δικές τους προβλέψεις για την πορεία της
ελληνικής οικονομίας. Αυτό αναμένεται να γίνει προς το τέλος Απριλίου – αρχές
Μαΐου. Ανάλογα με τις προβλέψεις των διεθνών Οργανισμών στο υπουργείο Εθνικής
Οικονομίας θα προχωρήσουν στην αναθεώρηση του στόχου για το ρυθμό αύξησης του
ΑΕΠ το 2001 και τα επόμενα έτη. Δεν αποκλείεται να αναθεωρηθεί και ο στόχος
για το δημόσιο χρέος αφού η μεγάλη καθυστέρηση στην πολιτική ιδιωτικοποιήσεων
στερεί από το δημόσιο έσοδα που προορίζονταν για την αποπληρωμή μέρους του
δημόσιου χρέους ώστε να μειωθεί φέτος στο 98,9% του ΑΕΠ.

Στο Πρόγραμμα Σταθερότητας προβλέπεται ότι ο ρυθμός αύξησης του ΑΕΠ το 2001 θα
είναι 5% ενώ κατά μέσο όρο την τετραετία θα κυμανθεί στο 5,3%. Όμως όπως όλα
δείχνουν ο στόχος αυτός για το 2001 θα αναθεωρηθεί προς τα κάτω και θα
διαμορφωθεί κοντά στο 4%. Ανάλογα θα αναπροσαρμοσθούν και οι προβλέψεις για τα
επόμενα έτη. Παράγοντες του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας αναφέρουν
χαρακτηριστικά ότι τη βάση για την αναθεώρηση των προβλέψεων παρέχει ήδη το
υπάρχον Πρόγραμμα Σταθερότητας το οποίο περιλαμβάνει εναλλακτικό σενάριο για
την πορεία των βασικών οικονομικών μεγεθών. Σύμφωνα με το σενάριο αυτό το ΑΕΠ
κατά μέσο όρο την επόμενη τριετία προβλέπεται να αυξηθεί κατά 4,4%. Επίσης,
προβλέπεται ότι το δημόσιο χρέος το 2001 δεν θα πέσει στο 98,9% που προβλέπει
το υπάρχον πρόγραμμα αλλά στο 99,5% και το 2004 θα βρίσκεται στο 86,5% από 84%
που είναι η σημερινή πρόβλεψη.

Οι περικοπές

Από την άλλη πλευρά στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας δεν πρόκειται να
προχωρήσουν σε αναθεώρηση των στόχων για το έλλειμμα του προϋπολογισμού αφού
θεωρούν ότι κάτι τέτοιο θα έβαζε σε περιπέτειες τη χώρα στις σχέσεις της με
την Ευρωπαϊκή Ένωση. Έτσι, στο νέο «επικαιροποιημένο» Πρόγραμμα Σταθερότητας
θα προβλέπεται ότι το 2001 θα επιτευχθεί ο στόχος για πλεόνασμα κοντά στο 0,5%
του ΑΕΠ. Στο οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης θα προσπαθήσουν, στον βαθμό
που εμφανισθούν αποκλίσεις από τους στόχους του φετινού προϋπολογισμού, να τις
καλύψουν με συγκράτηση των δαπανών των υπουργείων ή με έκτακτες περικοπές
πιστώσεων που έχουν εγκριθεί. Όλα αυτά θα αποφασισθούν τον Μάιο, όταν θα
ληφθούν και οι αποφάσεις για τη δημοσιονομική πολιτική της επόμενης διετίας
καθώς μέχρι τότε θα υπάρχει μια ολοκληρωμένη εικόνα για την πορεία εκτέλεσης
του φετινού προϋπολογισμού.

Οι όποιες περικοπές δαπανών του φετινού προϋπολογισμού θα αποτελούν μέρος του
μεγάλου ψαλιδίσματος που θα γίνει στις δαπάνες των υπουργείων των επόμενων
ετών σύμφωνα με τις αποφάσεις που ελήφθησαν στη τελευταία συνεδρίαση της
Κυβερνητικής Επιτροπής. Οι περικοπές αυτές θα αποφασισθούν μέσα στο δίμηνο
Μαΐου-Ιουνίου. Μέχρι τότε τα υπουργεία και όλοι οι επιχορηγούμενοι φορείς θα
πρέπει να έχουν υποβάλει στο Γενικό Λογιστήριο του Κράτους τα πρώτα σχέδια των
προϋπολογισμών δαπανών τους για την επόμενη τριετία επί των οποίων θα πέσει το
«ψαλίδι».

Οι υποχρεώσεις

Από το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας υποστηρίζουν ότι ένα μεγάλο μέρος του
συνόλου των 4 τρισ. δρχ. στα οποία προσδιορίσθηκαν από την Κυβερνητική
Επιτροπή οι υποχρεώσεις της τριετίας δεν είχε προβλεφθεί στο 4ετές Πρόγραμμα
Σταθερότητας. Γι’ αυτό και προέκυψε η ανάγκη για τις περικοπές δαπανών στην
άμυνα και στα άλλα υπουργεία. Από αυτά περίπου το 1,5 τρισ. δρχ. αντιστοιχούν
στο κόστος διοργάνωσης των Ολυμπιακών Αγώνων. Παράγοντες του υπουργείου
Εθνικής Οικονομίας αναφέρουν ότι η δαπάνη για την προμήθεια του Eurofighter
(ύψους 700 δισ. δρχ.), η εξόφληση των εισφορών που χρωστά το κράτος στα
ασφαλιστικά ταμεία καθώς και τα έκτακτα χρέη των νοσοκομείων ύψους 400 δισ.
δρχ. δεν είχαν συμπεριληφθεί στις προβλέψεις του Προγράμματος Σταθερότητας και
για τεχνικούς λόγους. Τα ίδια στελέχη αναφέρουν επίσης ότι και οι παρεμβάσεις
που σχεδιάζονταν αρχικά για την ενίσχυση της κοινωνικής πολιτικής ήταν
μικρότερου μεγέθους από αυτές που τελικά αποφασίσθηκαν με αποτέλεσμα να
αλλάξουν τα δεδομένα και στον τομέα αυτόν.

Είναι μόνο η αρχή…

Γεγονός είναι ότι η συζήτηση για την κάλυψη των υποχρεώσεων της επόμενης
τριετίας όχι μόνο δεν τελείωσε μετά τη συνεδρίαση της Κυβερνητικής Επιτροπής
όπου προσδιορίσθηκαν οι πηγές κάλυψής τους αλλά μόλις τώρα αρχίζει και θα
συνεχισθεί καθ’ όλη τη διάρκεια κατάρτισης του νέου προϋπολογισμού. Πρώτον
γιατί τα 4 τρισ. δρχ. που αναζητούνται δεν είναι καθόλου εύκολο να
εξοικονομηθούν στην πράξη. Δεύτερον γιατί στις διαφωνίες που εκφράζει ο
υπουργός Εθνικής Άμυνας κ. Άκης Τσοχατζόπουλος, όπως όλα δείχνουν θα
προστεθούν και οι αντιστάσεις που αναμένεται να επιδείξουν και άλλοι υπουργοί
της κυβέρνησης μπροστά στις μεγάλες περικοπές δαπανών των υπουργείων τους.