Ο πειρασμός της αλλαγής

<

Ανάμεσα σε δύο κρίσεις, αυτή των σωφρονιστικών ιδρυμάτων και της
επαπειλούμενης πτώχευσης, η Τουρκία δημοσιοποίησε πρόσφατα τις μεταρρυθμίσεις
που προτίθεται να εφαρμόσει, προκειμένου να ενταχθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Αυτή η έκθεση των 1.000 σελίδων, που βαφτίστηκε «εθνικό πρόγραμμα», προβλέπει,
από ό,τι λένε, την ίδρυση ενός χώρου για «τις μητέρες που θηλάζουν» σε κάθε
διοικητική υπηρεσία, αλλά παραμένει ιδιαζόντως αόριστη όσον αφορά τα θέματα
που «καίνε»: την κατάργηση της θανατικής ποινής, την εκχώρηση πολιτιστικών
δικαιωμάτων στους Κούρδους, το θέμα της Κύπρου ή τον ρόλο του στρατού στην
πολιτική ζωή. Τα θέματα αυτά, όμως, είναι αναπόδραστα. Οι διαπραγματεύσεις για
την ένταξη δεν θα ξεκινήσουν παρά μόνον αν η «μικρή Ασία» δεχθεί να
συμμορφωθεί με τα κριτήρια της Κοπεγχάγης (την εδραίωση ενός κράτους δικαίου,
που θα σέβεται τις μειονότητες και τα ανθρώπινα δικαιώματα). Το θέλει
πραγματικά; Η ανάγνωση του «εθνικού πλάνου» μεταρρυθμίσεων μας επιτρέπει να
αμφιβάλλουμε.

Συμπληρωματικές προσπάθειες

Ο επίτροπος της Ε.Ε. αρμόδιος για τη διεύρυνση, Γκίντερ Βερχόιγκεν, δεν
ξεγελάστηκε: «Θα χρειαστεί να γίνουν συμπληρωματικές προσπάθειες όσον αφορά
την κατάργηση της θανατικής ποινής και τη διασφάλιση των πολιτιστικών
δικαιωμάτων για όλους τους πολίτες, όποια κι αν είναι η καταγωγή τους»,
δήλωσε.

«Η Τουρκία θα ήθελε να της χορηγηθεί ένα ειδικό καθεστώς», σχολίασε η
Μπενεντίκτ Σεσνλόνγκ, από τη Διεθνή Ομοσπονδία των Ενώσεων για τα Ανθρώπινα
Δικαιώματα (FIDH). «Δεν εννοεί να καταλάβει ότι εναπόκειται σε εκείνη να μπει
στο καλούπι της Ευρώπης και όχι το αντίστροφο».

«Το μεγάλο πρόβλημα της Τουρκίας, είναι ότι δεν διαθέτει μια μεταρρυθμιστική
πλειοψηφία», δήλωσε ο Ντιανιέλ Κον – Μπεντίτ, που συμπροεδρεύει στη μεικτή
επιτροπή Τουρκίας – Ε.Ε. του Ευρωκοινοβουλίου. «Προκειμένου λοιπόν να γίνουν
(μικρά) βήματα προς τα εμπρός, απαιτούνται πολύπλοκες πολιτικές διευθετήσεις».
Σύμφωνα πάντως με τον Κον – Μπεντίτ, «το πρώτο μεγάλο εμπόδιο θα είναι το
Κυπριακό, η εξέλιξη του οποίου δεν ελέγχεται από τους Τούρκους. Αν, από τώρα
μέχρι το καλοκαίρι, δεν υπάρξει κάποια ιδέα για λύση, η Τουρκία θα βρεθεί ξανά
απομονωμένη. Θα θυσιάσει άραγε τις ευρωπαϊκές προοπτικές της για 80.000
ανθρώπους;».

Δαμόκλειος σπάθη

Η πολιτική ηγεσία της παρέχει κακές υπηρεσίες, το κεμαλικό δόγμα την κρατά
αιχμάλωτη, η δαμόκλειος σπάθη της χρεοκοπίας κρέμεται από πάνω της ­ πόσο
καιρό ακόμα θα μπορεί η Τουρκία να αντιστέκεται στον πειρασμό της αλλαγής;

Μέρα με τη μέρα, το εύρος της κρίσης αυξάνεται. Σχεδόν όλες οι τάξεις της
κοινωνίας αισθάνονται τις επιπτώσεις της ύφεσης. Αν οι πολίτες γίνονται
φτωχότεροι, πρέπει να υποφέρει και το κράτος. Ας εργαστούμε όλοι μαζί
προκειμένου να κατασβήσουμε τη φωτιά στην Τουρκία. Κι ας μην υποτιμούμε το
παράδειγμα της Ελλάδας.

Η Ελλάδα είναι πιο πλούσια από την Τουρκία. Κι έχει θέσει δύο σημαντικούς
στόχους. Ο ένας είναι να ενταχθεί στο σύστημα του «ευρώ». Το άλλο είναι να
ολοκληρώσει τις απαραίτητες επενδύσεις για την Ολυμπιάδα του 2004. Η πρώτη
πηγή που βρήκε ήταν οι αμυντικές δαπάνες. Η Τουρκία διέρχεται μια μεγάλη
κρίση. Το Γενικό Επιτελείο πρέπει επειγόντως να λάβει μέτρα λιτότητας και να
εξαγγείλει την αναστολή διαφόρων προγραμμάτων. Η περικοπή των συνολικών
δαπανών μοιάζει αναπόφευκτη».

Τελειώνουν τα φάρμακα λόγω της κρίσης

Ολόκληρη η τουρκική κοινωνία ­ εργαζόμενοι, επαγγελματίες, επιχειρηματίες ­
περιμένει εναγωνίως να ψηφιστούν εντός 15 ημερών στην Εθνοσυνέλευση οι 15
νόμοι που απαιτεί να ψηφιστούν το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο πριν ανοίξει τους
κρουνούς των δανείων. Τίποτα δεν κινείται εδώ. Μέσα στο κλίμα αυτό, ίσως
τίποτα δεν είναι πιο αναμενόμενο από τα παρατράγουδα. Ένα από αυτά φαίνεται να
είναι το τραγικότερο: δεν υπάρχουν φάρμακα.

Το 80% των πρώτων υλών για την παραγωγή φαρμάκων στην Τουρκία εισάγεται από το
εξωτερικό. Με την ιλιγγιώδη άνοδο της τιμής του δολαρίου, οι
φαρμακοβιομηχανίες περιήλθαν σε δύσκολη θέση και δεν μπορούν να εισαγάγουν τις
πρώτες ύλες, ιδίως ακριβών φαρμάκων που έχουν ανάγκη ασθενείς με καρκίνο,
καρδιοπάθειες και νεφροπάθειες.

Ήδη τα κρατικά νοσοκομεία, σύμφωνα με χθεσινή είδηση στην εφημερίδα
“Ραντικάλ”, έχουν περιορίσει τις αγγειογραφίες και τις μαστογραφίες λόγω
έλλειψης του απαιτούμενου φαρμακευτικού υλικού.

Οι φαρμακαποθήκες από την άλλη φαίνεται ότι δεν διαθέτουν στην αγορά το στοκ
τους. Δεινότερη, όμως, είναι η κατάσταση από απόψεως ελέγχου, αφού δεν γίνεται
κανένας σχετικός έλεγχος εφόσον ο υπουργός Υγείας Οσμάν Ντουρμούς δηλώνει ότι
“δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα”.

Η τιμή του δολαρίου αυξήθηκε στην Τουρκία κατά 77% μέσα
σε 40 ημέρες, ξεπερνώντας χθες τις 1.200.000 λίρες. Αναλυτικά στη σελίδα 50.