Τα συνέδρια της σοβαροφάνειας…

Οι κ.κ. Σημίτης και Κακλαμάνης χαμογελούν στο περιθώριο της πρόσφατης Κ.Ε. του ΠΑΣΟΚ ­ ωστόσο καμία κομματική ηγεσία δεν θέλει συνέδριο με απρόοπτα

Κάθε κόμμα έχει τις παραδόσεις του. Στη Βρετανία, οι Εργατικοί κάνουν το
συνέδριό τους στο Μπλάκπουλ και οι Συντηρητικοί στο Μπράιτον. Μόνο που όταν
επώνυμοι και ανώνυμοι σύνεδροι προσέρχονται στο βήμα για να εκθέσουν τις
απόψεις τους, το κοινό δεν αναμένει από αυτούς απλώς πολιτικές θέσεις, αλλά
και… αστεία. Και επειδή δεν έχουν όλοι εξίσου αναπτυγμένη αίσθηση του
χιούμορ, σε μια σουίτα ενός από τα ξενοδοχεία της περιοχής τα κόμματα
εγκαθιστούν συνήθως ομάδες από επαγγελματίες χιουμορίστες (ηθοποιούς,
σεναριογράφους, ευθυμογράφους ή σκιτσογράφους). Αυτοί σκέφτονται διαρκώς
καλαμπούρια και επινοούν ανέκδοτα, με τα οποία εφοδιάζονται τακτικά οι
σύνεδροι. Ελλείψει ιδεολογίας, η βρετανική πολιτική βγάζει τουλάχιστον γέλιο.

Φυσικά, η εικόνα αυτή απέχει από την ελληνική πολιτική πραγματικότητα. Θα
είναι έκπληξη αν στο Συνέδριο της Ν.Δ. τις επόμενες ημέρες ακουστούν
ευφυολογήματα ­ αν και ο κ. Καραμανλής ανήκει στους πολιτικούς που λένε
ανέκδοτα κατ’ ιδίαν. Διάθεση για «φρεσκάρισμα» της συνεδριακής εικόνας της
Ν.Δ. έχει και ο εκπρόσωπος Τύπου της Ρηγίλλης κ. Θ. Ρουσόπουλος εξού και οι
πρωτοβουλίες για κάλυψη των εργασιών στο Διαδίκτυο.

Δραματικές αλλαγές ηγεσίας

Αν η εικόνα δεν αλλάξει τις επόμενες ημέρες, η σοβαροφάνεια της δημόσιας ζωής
παραμένει ο κανόνας στη χώρα μας, όπως φαίνεται και από τα συνέδρια του ΠΑΣΟΚ.

Στην πραγματικότητα, η ψυχαγωγική διάσταση των πολιτικών συνεδρίων των
ελληνικών κομμάτων, όταν υπάρχει, έχει δραματικό χαρακτήρα και επικεντρώνεται
σε αλλαγές ηγεσίας. Σε αυτό το αφηγηματικό πρότυπο κινήθηκε το συνέδριο του
ΠΑΣΟΚ το 1996, με την ανάδειξη του κ. Κ. Σημίτη στην προεδρία του κινήματος,
και της Ν.Δ. το 1997 με την άνοδο του κ. Κ. Καραμανλή στην ηγεσία της
Ρηγίλλης.

Η πολιτική τιμωρεί συνήθως τις προβλέψεις. Ωστόσο, η πορεία προς το Συνεδρίο
της Ν.Δ. αυτό το Σαββατοκύριακο, αλλά και το Συνεδρίο του ΠΑΣΟΚ σε έναν χρόνο,
τον Μάρτιο του 2002, δεν είχε ανάλογες δραματικές στιγμές. Στη Ν.Δ., οι
ενδείξεις ομιλούν για «επαναβεβαίωση του καραμανλισμού».

Στο ΠΑΣΟΚ είναι κοινή εκτίμηση ότι «δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή υπολογίσιμος
αντίπαλος πόλος προς τον Σημίτη και τους εκσυγχρονιστές». Ακόμη και οι εκλογές
απέχουν. Η πρώτη προσφυγή στις κάλπες, υπό τακτικές συνθήκες, τοποθετείται το
φθινόπωρο του 2002 και αφορά την ανάδειξη των αρχόντων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Η δυναμική της μάζας

Από το Συνέδριο της Ν.Δ. θα απουσιάσουν μάλλον οι αυθορμητισμοί της προετοιμασίας

Καμία κομματική ηγεσία δεν θέλει να βρεθεί προ εκπλήξεων σε συνέδριο. Η
πολύμηνη προετοιμασία έχει μεγαλύτερη σημασία από τις εργασίες επί σκηνής. Οι
διεργασίες πρέπει να έχουν προηγηθεί, τα οργανωτικά να έχουν τακτοποιηθεί,
ακόμη τα ισοζύγια ισχύος να έχουν διαμορφωθεί εγκαίρως. Στις Ηνωμένες
Πολιτείες, τα συνέδρια είναι τέλεια χορογραφημένες φιέστες, οι οποίες
επικυρώνουν απλώς την ανάληψη του χρίσματος από τον υποψήφιο του κάθε
κόμματος. Αυτή έχει συνήθως κριθεί από πριν. Δραματικές ψηφοφορίες με
απρόβλεπτες συνέπειες έχουν να γίνουν από τη δεκαετία του ’50. Η πλήξη των
θεατών είναι τόση που τα μεγάλα κανάλια δεν μεταδίδουν πλέον απευθείας τα
συνέδρια Δημοκρατικών και Ρεπουμπλικανών. Το 2000 τις φιέστες στο Λος Άντζελες
και στη Φιλαδέλφεια, με πρωταγωνιστές τούς Γκορ και Μπους, αντιστοίχως, τις
μετέδωσε το (καλωδιακό και συνδρομητικό) CNN.

Όλα ήταν, άλλωστε, προβλέψιμα. Κανένα κόμμα δεν θέλει να ξαναζήσει τον εφιάλτη
του 1968, όταν στο συνέδριο των Δημοκρατικών στο Σικάγο οι ειρηνιστές φοιτητές
προκάλεσαν ταραχές και συγκρούστηκαν με την αστυνομία, σε απευθείας τηλεοπτική
μετάδοση.

Κορυφαίο στέλεχος του ΠΑΣΟΚ που βρέθηκε στο πλευρό του κ. Σημίτη το 1996
παραδέχεται ότι «κανείς δεν θέλει να πάει σε ένα συνέδριο όπου να κυριαρχήσει
η απρόβλεπτη δυναμική της μάζας των συνέδρων».

Μόνο ανωτέρα βία, όπως ο θάνατος του ιδρυτή του ΠΑΣΟΚ μία εβδομάδα πριν από το
συνέδριο του 1996, μπορεί να δημιουργήσει τέτοια δεδομένα. Ακόμη και στην
περίπτωση της Ν.Δ., με τη δραματική ανατροπή του Μαρτίου του 1997 και την
υποψηφιότητα Καραμανλή, για τους γνωρίζοντες δεν υπήρξαν εκπλήξεις στο Στάδιο
Ειρήνης και Φιλίας. Ο «κύβος είχε ριφθεί» προτού καν σηκωθεί η συνεδριακή
αυλαία, σε βραδινή συνάντηση των βουλευτών που στήριξαν τον κ. Κώστα Καραμανλή
στην οικία του κ. Ι. Βαρβιτσιώτη, στη Φιλοθέη. Φέτος, όπως παραδέχονται
νεώτερα στελέχη του κόμματος, η Ν.Δ. «πάσχει μάλλον από συνεδριακή κόπωση,
αφού είναι το τρίτο συνέδριο σε ένα χρόνο». Προηγήθηκε ένα συνέδριο
προεκλογικά «για να πάρουμε φόρα» και το έκτακτο συνέδριο του περασμένου
Ιουνίου «για εκτόνωση», που πήρε χρώμα όταν οι σύνεδροι τραγούδησαν το «Τη
υπερμάχω…».

Διάθεση ηγεμονίας

Κατά τα λοιπά, η νεοδημοκρατική γκρίνια περισσεύει, όπως πάντα, στα καφέ της
Πλατείας Κολωνακίου, αφού λέγεται ότι «το κόμμα προσέρχεται μεν στα συνέδρια,
αλλά αποφεύγει να συζητήσει πολιτικά». Μάλιστα, η «πολιτική κουλτούρα» αυτή
αποδίδεται στον ίδιο τον ιδρυτή της Ν.Δ. Κωνσταντίνο Καραμανλή, «που έβλεπε
στο κόμμα την έκφραση του προσώπου του» και μάλλον δεν είχε μεγάλο ενδιαφέρον
για κομματικές συζητήσεις. «Η Ν.Δ.», επισημαίνεται, «ιδρύθηκε το 1974, αλλά το
πρώτο της συνέδριο έγινε μόλις το 1979».

Αντιθέτως, πολιτική συζήτηση δηλώνουν ότι ενδιαφέρονται να κάνουν σχεδόν οι
πάντες στο ΠΑΣΟΚ.

Στη Χαριλάου Τρικούπη κάνουν λόγο για συνέδριο επανίδρυσης και ο κ. Μ.
Νεονάκης μιλά για ανανεωμένη ατζέντα πολιτικών ιδεών, αλλά και βελτιώσεις στο
οργανωτικό σχήμα του ΠΑΣΟΚ ώστε να ανταποκριθεί το κυβερνών κόμμα στα νέα
κοινωνικά δεδομένα. Στο Μέγαρο Μαξίμου διαβάζουν Τόνι Νέγκρι, βλέπουν τα
συνέδρια ως «εργοστάσια παραγωγής στρατηγικής» και επιμένουν στις επαγγελίες
«ανασύνθεσης του πολιτικού σκηνικού», παρά τις αντιδράσεις των προηγούμενων
εβδομάδων.

Το ζητούμενο, μετά την επικράτηση, είναι η πολιτική ηγεμονία των
εκσυγχρονιστικών ιδεών στο ΠΑΣΟΚ. Ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι προγνώσεις
για ανανέωση των μεσαίων στελεχών.

Παρ’ όλ’ αυτά, ιστορικό στέλεχος του Κινήματος που είναι σήμερα βουλευτής
επισημαίνει ότι οι κομματικές διεργασίες του ΠΑΣΟΚ δεν μπορεί να νοηθούν
ξεχωριστά από την πορεία του κυβερνητικού έργου. «Αν η κυβέρνηση συνεχίσει να
σέρνεται, αυτό δεν θα αφήσει ανεπηρέαστο το συνέδριο».