Συγκατοίκηση ανθρωπιάς έξω απ’ τη φωλιά του κούκου

Στο σπίτι «που δεν μπορούσαν να αποκτήσουν μόνοι τους» ο Γιώργος, η Ευδοκία και οι άλλοι ένοικοι, όλοι πρώην ασθενείς του ΨΝΑ, νιώθουν ευτυχισμένοι που κατάφεραν να ξανασταθούν στα πόδια τους

Ο ζαχαροπλάστης της γειτονιάς διαλέγει πάντα από τα πιο φρέσκα γλυκά του για
να δώσει στην Ευδοκία. Στο κοντινό καφενείο, ο καφετζής ξέρει πια τι καφέ
πίνουν ο Γιώργος και ο Θωμάς και τον ετοιμάζει μόλις τους δει στην πόρτα. Οι
ένοικοι των διαμερισμάτων στην πολυκατοικία της οδού Αχαρνών, όλοι πρώην
ασθενείς του Ψυχιατρικού Νοσοκομείου Αττικής, έχουν γίνει φίλοι με όλη τη
γειτονιά.

Μετακόμισαν εκεί πριν από τρία χρόνια. Δεκαπέντε άνθρωποι που κατάφεραν να
περάσουν στο επόμενο στάδιο μετά τον ξενώνα, στο προστατευμένο διαμέρισμα.
Πρόκειται για το δικό τους σπίτι, νοικιασμένο από το νοσοκομείο, όπου σε τακτά
χρονικά διαστήματα τους επισκέπτεται επιστημονικό και νοσηλευτικό προσωπικό.

Ένα από τα τέσσερα διαμερίσματα μοιράζονται η Ευδοκία και η Ειρήνη. Ένα
φροντισμένο διαμέρισμα με την πόρτα πάντα ανοιχτή για τους επισκέπτες και τις
οικοδέσποινες να «φορούν» το πιο πλατύ χαμόγελο για να τους υποδεχτούν. «Είναι
το σπίτι που δεν μπορούσαμε να αποκτήσουμε μόνοι μας, το σπίτι που οι δικοί
μας δεν θέλησαν να μας προσφέρουν».

Τα πρωινά η Ευδοκία εργάζεται στο καφενείο του Ψυχιατρικού Νοσοκομείου Αττικής
(ΨΝΑ). Το απόγευμα ασχολείται με το σπίτι ή βγαίνει βόλτα με τους άλλους
ενοίκους. Μία φορά την εβδομάδα, όμως, μένει οπωσδήποτε μέσα. Είναι η ημέρα
που την επισκέπτεται η 18χρονη κόρη της. «Μένει με τον πατέρα της που έχει και
την επιμέλεια, αφού εγώ δεν μπορούσα να δουλέψω για να την συντηρήσω. Τα πάμε,
όμως, πολύ καλά και η ίδια είναι ευχαριστημένη που τώρα έχω το δικό μου
σπίτι».

Μιλάει για ευτυχία

Ήρθαν στην Αχαρνών πριν από τρία χρόνια. Από την πρώτη στιγμή η γειτονιά τούς αγκάλιασε. Οι γείτονες είναι πια φίλοι τους

Πέντε χρόνια πέρασε η Ευδοκία στο Δαφνί. Σήμερα χρησιμοποιεί τη λέξη
«ευτυχία», για να περιγράψει το πώς μπόρεσε να βγει από την γκρίζα ατμόσφαιρα
του θαλάμου που μοιραζόταν με 45 ακόμη άτομα, εξαρτημένη ακόμα και για τα πιο
μικρά και αυτονόητα πράγματα από το προσωπικό του νοσοκομείου.

«Είμαι ευτυχισμένη που μοιράζομαι αυτό το σπίτι με ανθρώπους που νιώθω σαν
αδέλφια μου, που μπορώ να ορίζω τη ζωή μου». Την στενοχωρεί λίγο το γεγονός
ότι έπαψε να πληρώνεται από τη δουλειά της στο νοσοκομείο.

Τα κονδύλια που είχαν εγκριθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση για τον σκοπό αυτό,
τελείωσαν πριν από οκτώ μήνες. Όσοι πρώην ασθενείς εργάζονται σε διάφορες
δομές του ΨΝΑ περιμένουν τώρα την έγκριση νέων κονδυλίων. «Τα χρήματα δεν ήταν
πολλά, όμως ήταν αυτά που κερδίζαμε με τη δουλειά μας. Εξάλλου, όταν έχεις
δικό σου σπίτι, τα έξοδα αυξάνονται και δεν είναι καθόλου ευχάριστο να
εξαρτάσαι από άλλους».

Η Ευδοκία μετακόμισε στην Αχαρνών από ένα άλλο διαμέρισμα στο Χαϊδάρι. Θυμάται
μέχρι σήμερα την πρώτη ημέρα της συγκατοίκησης. «Ήμουν πολύ φοβισμένη, ήθελα
να πάνε όλα καλά με τους συγκατοίκους μου». Στα τέσσερα, συνολικά, χρόνια που
ζει σε προστατευμένο διαμέρισμα γνώρισε τη ζεστασιά της γειτονιάς.

Στην αρχή, δεν γνώριζε κανέναν. Σιγά σιγά, όμως, όλοι οι γείτονες έγιναν φίλοι
της. Εξήγησε, σε όσους δεν ήξεραν, τι είναι προστατευμένο διαμέρισμα και δεν
είδε σε κανενός το πρόσωπο κάποια «περίεργη» αντίδραση.

Στον επάνω όροφο μένει ο Γιώργος, 49 ετών. Νοσηλεύτηκε αρκετές φορές στο ΨΝΑ.
Την τελευταία φορά έμεινε εκεί για τέσσερις μήνες. Ήρθε στην Αχαρνών από τον
ξενώνα του Κορυδαλλού. Ήταν γι’ αυτόν μια διαφορετική εμπειρία το να ζήσει σε
δικό του σπίτι. «Έχω επαφές με τους συγγενείς μου. Όμως, εκείνοι έχουν τα δικά
τους σπίτια. Και η σύνταξη που έπαιρνα εγώ δεν έφτανε για να συντηρήσω μόνος
μου ένα σπίτι, δεν είχα πού να μείνω». Πέντε απογεύματα την εβδομάδα εργάζεται
στο καφενείο του νοσοκομείου.

Ξυπνάει το πρωί κατά τις 9, συγυρίζει το σπίτι και μαγειρεύει για τους
συγκατοίκους του. Το στέκι του είναι το καφενείο της γειτονιάς, όπου γνωρίζει
όλους τους θαμώνες.

Μία φορά την εβδομάδα, ένας ψυχίατρος, ένας ψυχολόγος και ένας κοινωνικός
λειτουργός επισκέπτονται τα διαμερίσματα. Καθημερινά, σε άλλο χώρο, βρίσκεται
στην πολυκατοικία νοσηλευτικό προσωπικό. Κι αυτό, γιατί τα συγκεκριμένα
διαμερίσματα είναι αυξημένης εποπτείας. «Ανάμεσα στους ενοίκους είναι και
κάποιοι ηλικιωμένοι με προβλήματα υγείας που χρειάζονται παρακολούθηση»,
εξηγεί ο κ. Γιάννης Κουρμουλάκης, ένας από τους γιατρούς που εργάζονται στα
διαμερίσματα της Αχαρνών (υπεύθυνος γιατρός είναι ο κ. Χάρης Καρούζος).
Υπάρχουν, βέβαια, και διαμερίσματα όπου η παρουσία τού ειδικευμένου προσωπικού
σταδιακά μειώνεται.

25 διαμερίσματα και 9 ξενώνες

Σε έναν από τους παλαιότερους ξενώνες του ΨΝΑ, οι φιλοξενούμενοι νιώθουν σαν μια οικογένεια. Καθορίζουν οι ίδιοι τον χρόνο τους. Κάποιοι απ’ αυτούς, μάλιστα, ετοιμάζονται να μετακομίσουν σε προστατευόμενο διαμέρισμα

Δεκάδες πρώην ασθενείς του φιλοξενούνται σήμερα σε 25 διαμερίσματα και 9
ξενώνες που νοικιάζει το ΨΝΑ. Το στάδιο πριν από το διαμέρισμα είναι ο ξενώνας
ψυχοκοινωνικής υποστήριξης, όπου διαμένουν συνήθως 10-15 άτομα με την
καθημερινή παρουσία ειδικευμένου προσωπικού. Ζουν σαν μια οικογένεια, όπου όλα
τα μέλη βοηθούν στις καθημερινές δραστηριότητες.

Σταδιακά αναπτύσσεται και η σχέση με την κοινότητα, αφού οι φιλοξενούμενοι
βγαίνουν έξω, ψωνίζουν και τελικά γίνονται μέρος της τοπικής κοινωνίας.
Παρόμοιες δομές λειτουργούν σε όλη τη χώρα από διάφορα ψυχιατρικά ιδρύματα.

Υπάρχει, όμως, και το σκληρό πρόσωπο της κοινωνίας

Στους ξενώνες και τα διαμερίσματα του Κολωνού, του Περιστερίου και πολλών
άλλων περιοχών, η περιέργεια για το «τι θα γίνει σ’ αυτήν την πολυκατοικία»
έδωσε τη θέση της στη ζεστασιά. Οι γείτονες άνοιξαν τα σπίτια τους και
αγκάλιασαν τους φιλοξενουμένους.

Σε κάποιες άλλες γωνιές της Αττικής, όμως, η κοινότητα δείχνει την άλλη της
όψη. Πριν από λίγους μήνες, ο Δήμος αλλά και οι κάτοικοι του Κορυδαλλού
ξεσηκώθηκαν. Αιτία η προετοιμασία εγκατάστασης ενός οικοτροφείου 15 ατόμων
στην πόλη. Η σχετική απόφαση του δημοτικού συμβουλίου ήταν σύμφωνη με την
ομάδα των κατοίκων που αντιδρούσαν. Ομόφωνα αποφασίστηκε να εμποδίσουν τη
λειτουργία του οικοτροφείου.

Σύμφωνα με την απόφαση του δημοτικού συμβουλίου, «ο Κορυδαλλός είναι ο πιο
επιβαρυμένος δήμος της λόγω της ύπαρξης των φυλακών και του ψυχιατρικού
νοσοκομείου των κρατουμένων και δεν είναι δυνατόν να μετατραπεί σε γκέτο
τέτοιων υποδομών».

Η κορύφωση ήρθε πριν από μερικές ημέρες, όταν όλα ήταν έτοιμα για την
τοποθέτηση του εξοπλισμού στο κτίριο που έχει νοικιάσει το Ψυχιατρικό
Νοσοκομείο. Οι αντιδράσεις ήταν έντονες και η μετακόμιση πάγωσε. Οι δεκαπέντε
ασθενείς του νοσοκομείου περίμεναν οκτώ μήνες για να πάνε στο «σπίτι τους».
«Πότε θα φύγουμε;» ρωτούν καθημερινά τους γιατρούς.

«Ύστερα από επαφές του δημάρχου Κορυδαλλού, το υπουργείο Υγείας έδωσε
προφορική εντολή να σταματήσουν όλες οι διαδικασίες της εγκατάστασης του
οικοτροφείου. Την ίδια στιγμή εκφράστηκε η απαίτηση να εκκενωθούν δύο ξενώνες
που ήδη λειτουργούν στην πόλη από το Δρομοκαΐτειο στην περιοχή του
Κορυδαλλού», ανέφερε στα «ΝΕΑ» ο κ. Θεόδωρος Μεγαλοοικονόμου, ψυχίατρος και
διευθυντής του 11ου Ψυχιατρικού Τμήματος στο Δαφνί.

Όπως αναφέρει ο αντιδήμαρχος Κορυδαλλού κ. Γρηγόρης Γουρδομιχάλης, «η
αντίδρασή μας είναι στο γεγονός ότι ήδη λειτουργούν τέτοιες δομές στην πόλη
και θα πρέπει να υπάρχει αναλογικότητα σε όλες τις περιοχές».

Ήδη, από την πλευρά του δήμου έχει κατατεθεί και αναμένεται να εκδικαστεί τις
επόμενες ημέρες αίτηση ασφαλιστικών μέτρων, ενώ σύμφωνα με τον κ. Γουρδομιχάλη
ετοιμάζεται και προσφυγή στο Συμβούλιο της Επικρατείας για τη λήψη σχετικών
μέτρων.

Αλλά και στη Νέα Λάμψακο της Ευβοίας, τα εγκαίνια ενός νέου ξενώνα
ψυχοκοινωνικής υποστήριξης έγιναν με… κατάληψη. Οι κάτοικοι είχαν
συγκεντρωθεί έξω από το κτίριο διαμαρτυρόμενοι για την εγκατάστασή του στην
πόλη τους.

Η κατάληψη έληξε έπειτα από λίγες ημέρες. Ο ξενώνας λειτουργεί σήμερα με τους
μισούς μόνο ενοίκους, αφού οι υπόλοιποι δεν πρόλαβαν να εγκατασταθούν. Όμως, η
λειτουργία του φαίνεται ότι εξακολουθεί να μη γίνεται αποδεκτή. Ο Δήμος
Ληλαντίων πρότεινε τη μεταφορά του ξενώνα σε άλλη περιοχή. Σύμφωνα με τα όσα
ανέφερε στα «ΝΕΑ» ο δήμαρχος κ. Σταμάτης Λυμπέρης, «θα ήταν καλύτερο να βρεθεί
ένας άλλος χώρος, πιο κατάλληλος για τον συγκεκριμένο σκοπό».

Από την πλευρά του, ο πρόεδρος του Νοσοκομείου Χαλκίδας ­ φορέα που έχει την
ευθύνη υλοποίησης του προγράμματος ­ κ. Γιάννης Παπουτσής, ανέφερε ότι
«σταδιακά ο ξενώνας θα ενσωματωθεί στην κοινότητα. Ήδη, τα πνεύματα έχουν
εκτονωθεί αρκετά. Πάντως, έχουμε κάνει ξεκάθαρο το ότι η μετεστέγαση δεν
εξαρτάται από το νοσοκομείο».