Δίγραμμη κυβέρνηση

Δύο «γραμμές» εμφανίζονται ­ για άλλη μία φορά ­ στην κυβέρνηση για την πορεία
της ελληνικής οικονομίας, καθώς η συνεχιζόμενη κακή πορεία του Χρηματιστηρίου
μειώνει τα δημόσια έσοδα και τις ιδιωτικές επενδύσεις, αλλά και δυσκολεύει τις
προσπάθειες για ένταση των διαρθρωτικών αλλαγών. Παράλληλα, νέες δυσκολίες
δημιουργεί η συνεχής αύξηση των κονδυλίων για τη διοργάνωση των Ολυμπιακών
Αγώνων του 2004.

Οι συνεργάτες του Πρωθυπουργού εκφράζουν την πεποίθηση, παρά τις όλο και
αυξανόμενες ενδείξεις ακόμα και για επικείμενη ύφεση στην ελληνική οικονομία,
ότι είναι δυνατή η μεγιστοποίηση της κοινωνικής διάστασης της κυβερνητικής
πολιτικής, μέσα από περικοπές δαπανών που είχαν μεν συμφωνηθεί, αλλά
αποδεικνύονται τώρα «ελαστικές». Χαρακτηριστικότερο δείγμα, η προμήθεια των
μαχητικών τέταρτης γενιάς, που σε αυτήν τη συγκυρία δεν δικαιολογείται λόγω
της βελτίωσης του κλίματος με την Τουρκία.

Είναι χαρακτηριστικό ότι κορυφαίος παράγοντας του οικονονομικού επιτελείου
λέει ότι «ανοιχτήκαμε πολύ με την ΟΝΕ και τώρα ήλθε η ώρα του λογαριασμού». Τα
λόγια του έχουν να κάνουν με τις προσδοκίες που καλλιεργήθηκαν για πολύ καιρό
στην ελληνική κοινωνία εν όψει της εισόδου της χώρας μας στη ζώνη του ευρώ,
προσδοκίες τις οποίες η κυβέρνηση μετασχημάτισε σε δαπάνες που δεν μπορούν
τώρα να στηριχθούν στα δεδομένα της οικονομίας.

Την ίδια στιγμή όμως, τα στελέχη του οικονομικού επιτελείου επικεντρώνονται
στο λεγόμενο «κοινωνικό πρόσωπο» της διακυβέρνησης. Μάλιστα, τα στελέχη αυτά
υπογραμμίζουν ότι το πρόβλημα έγκειται στη διαμόρφωση του «άριστου συνδυασμού»
μεταξύ επιδοματικής πολιτικής (που θα μπορούσε να μειώσει τα οικονομικά
προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα νοικοκυριά που ζουν κάτω από τα όρια της
φτώχειας) και της αναπτυξιακής πολιτικής (που ελπίζεται ότι θα αυξήσει τις
θέσεις απασχόλησης και θα μειώσει τα ποσοστά της ανεργίας). Στο πλαίσιο αυτό
προκρίθηκε και η ενίσχυση των μακροχρόνια ανέργων μέσω «κοινωνικής εργασίας»
και όχι μέσω της αύξησης και παράτασης των επιδομάτων ανεργίας.

Από την άλλη πλευρά, ορισμένοι υπουργοί, ακόμα και σε κορυφαίες θέσεις του
οικονομικού επιτελείου, εκφράζουν ανησυχία για την πορεία βασικών
δημοσιονομικών μεγεθών και σημειώνουν ότι μία παράταση της νευρικότητας στην
αμερικανική οικονομία θα μπορούσε να προκαλέσει ένα παγκόσμιο «παλιρροϊκό
κύμα», με αρνητική επίπτωση σε όλες τις οικονομίες.

Μάλιστα, τα στελέχη αυτά υποστηρίζουν ότι η επιδοματική πολιτική έχει πολύ
μικρές επιπτώσεις και προτείνουν μία ιδιαίτερα επιθετική πολιτική, με μεγάλες
μειώσεις της φορολογίας των επιχειρήσεων σε επιλεγμένους κλάδους, με στόχο την
προσέλκυση ξένων επενδύσεων για την αύξηση της απασχόλησης, καθώς θεωρούν ότι
το μείζον θέμα για την κυβέρνηση, στην πορεία προς τις επόμενες εκλογές, είναι
η καταπολέμηση της ανεργίας.

Εξάλλου, μέσα στο επόμενο διάστημα πρόκειται να ανοίξει η συζήτηση για την
πολιτική της χρήσης των πλεονασμάτων των προϋπολογισμών για τη μείωση του
δημοσίου χρέους, που έχει επισήμως υιοθετηθεί από την κυβέρνηση. Στη συζήτηση
αυτή, ορισμένα κυβερνητικά στελέχη θα προβάλουν την άποψη ότι τα χρήματα αυτά
θα έπρεπε να χρησιμοποιηθούν για την ανάπτυξη, ώστε να μειωθεί το χρέος μέσω
της αύξησης του ΑΕΠ.

Πάντως, άλλα στελέχη του οικονομικού επιτελείου εμφανίζονται αισιόδοξα και
εκφράζουν την εκτίμηση ότι η νευρικότητα των αμερικανικών αγορών δεν πρόκειται
να διαρκέσει περισσότερο από δύο – τρεις μήνες και στη συνέχεια θα
αποκατασταθούν δυναμικά οι ισορροπίες των προηγούμενων χρόνων.