Ο «πονοκέφαλος» θα κρατήσει δυο χρόνια

Η Κύπρος, τα Βαλκάνια και το «κοινωνικό πρόσωπο» θα αποτελέσουν, εκτός
απροόπτου, το… τρίπτυχο της ελληνικής προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το
πρώτο εξάμηνο του 2003. Στις προτεραιότητες της προεδρίας έχουν στρέψει την
προσοχή τους Μαξίμου και υπουργείο Εξωτερικών, ενώ την ίδια στιγμή το
οργανωτικό μέρος αποτελεί κάτι παραπάνω από πονοκέφαλο.

Η Αθήνα ελπίζει ότι στη διάρκεια της δικής της προεδρίας θα γίνει η ολοκλήρωση
των διαπραγματεύσεων του πρώτου κύματος των υποψήφιων χωρών, στις οποίες
περιλαμβάνεται και η Κύπρος. Θα μπορεί έτσι να υπερηφανεύεται και για την
επίτευξη ενός εθνικού στόχου, αφενός και ενός μεγάλου στοιχήματος για την
Ευρώπη, αφετέρου. Ωστόσο, δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι οι προσδοκίες αυτές θα
ικανοποιηθούν. Οι Δανοί, που έχουν την αμέσως προηγούμενη προεδρία (β΄εξάμηνο
2002), έχουν ακριβώς τον ίδιο στόχο ­ την ολοκλήρωση της διεύρυνσης. Έχουν
μάλιστα βρει και το σχετικό σύνθημα ­ «από την Κοπεγχάγη στην Κοπεγχάγη»: εκεί
αποφασίστηκαν και τα πολιτικά κριτήρια για τα νέα μέλη, εκεί να γίνει και η
είσοδός τους στην Ένωση. Για τα Βαλκάνια, όπως είναι φυσικό, τα πάντα είναι
ρευστά, Παρόλα αυτά, ο υπουργός Εξωτερικών δέχεται εισηγήσεις από συνεργάτες
του στην ελληνική προεδρία να υπάρξει μια διάσκεψη τύπου Ντέιτον, που θα φέρει
στο ίδιο τραπέζι όχι μόνο τους ηγέτες όλων των βαλκανικών χωρών, αλλά και του
ΝΑΤΟ και της Ε.Ε. Το όλο εγχείρημα είναι μάλλον επίφοβο, καθώς απαιτεί μεγάλη
προετοιμασία, αλλά και διασφάλιση ότι θα βγει ένα αποτέλεσμα και δεν θα είναι
μια ακόμη τελετουργία με παχιά λόγια χωρίς περιεχόμενο. Για την κοινωνική
πολιτική, και πάλι τα χέρια της Ελλάδας είναι λίγο πολύ δεμένα. Όπως έγινε
σαφές από την τελευταία σύνοδο κορυφής, στη Στοκχόλμη, κάθε άνοιξη θα υπάρχει
ένα Ευρωπαϊκό Συμβούλιο αφιερωμένο στη «διαδικασία Λισαβώνας» ­ τους τρόπους
δημιουργίας ανάπτυξης και απασχόλησης. Αυτό που αναζητείται, λοιπόν, από την
Αθήνα είναι ένα «κοινωνικό σύνθημα», κάτι που να ενταχθεί ως καινούργιο
στοιχείο στην κοινωνική πολιτική της Ένωσης.

Για το τελευταίο ­ την ελληνική «σφραγίδα» στην ευρωπαϊκή κοινωνική πολιτική ­
είχε γίνει και συζήτηση σε πρόσφατη Κυβερνητική Επιτροπή, στο πλαίσιο
ενημέρωσης που έκανε ο Γιώργος Παπανδρέου για την προετοιμασία της ελληνικής
προεδρίας. Όπως έλεγαν συνεργάτες του Κώστα Σημίτη, το κοινωνικό περιεχόμενο
της προεδρίας αναμένεται να καθορισθεί μετά την αναμόρφωση του ασφαλιστικού
συστήματος, σε συνεργασία του Γιώργου Παπανδρέου και του Τάσου Γιαννίτση.

Ανέκδοτο – μισή αλήθεια

Την ώρα, όμως, που ο πολιτικός σχεδιασμός της προεδρίας προχωρά κατά το μάλλον
ή ήττον ικανοποιητικά, δεν συμβαίνει το ίδιο και με τα οργανωτικά. Μάλιστα,
στους διαδρόμους του υπουργείου Εξωτερικών κυκλοφορεί και το «ανέκδοτο» ότι θα
το… αναθέσουμε σε γραφείο του ιδιωτικού τομέα.

Μονάχα που κάτι τέτοιο δεν είναι και τόσο ανέκδοτο: η οργάνωση της προεδρίας
μοιάζει, σε μικρογραφία, με αυτήν των Ολυμπιακών Αγώνων. Και, όπως λένε
ορισμένοι διπλωμάτες, «εάν εκεί επελέγη λύση τύπου Αγγελοπούλου, γιατί όχι και
εδώ;». Ο κ. Παπανδρέου, πάντως, βρίσκεται σε συνεννοήσεις με ανθρώπους που
έχουν «στήσει» τις προηγούμενες προεδρίες της Ελλάδας, ενώ ταυτοχρόνως
παραμένει ανοικτός σε νέες ιδέες. Και ορισμένοι «παλιοί» στο ΥΠΕΞ θυμίζουν ότι
«και η προεδρία του 1994 στήθηκε σε δυόμισι μήνες» ­ διότι το ΠΑΣΟΚ βγήκε
μόλις το φθινόπωρο του ’93 και ανέλαβε το ’94…