ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ Νέο όραμα για τη χώρα

Το νέο αεροδρόμιο «Ελευθέριος Βενιζέλος» που μόλις άνοιξε τις πύλες του, πέρα
από κάθε άλλη σημασία, συμβολίζει την εντυπωσιακή αναπτυξιακή πορεία της χώρας
τα τελευταία χρόνια. Η ανάπτυξη αυτή έγινε βεβαίως δυνατή με τους οικονομικούς
πόρους που η Ελλάδα αντλεί από τον προϋπολογισμό τής Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά
και από την πειθαρχία που η Ένωση έχει επιβάλει με τους κανονισμούς της στην
εκτέλεση των δημοσίων έργων. Ωστόσο καμία πειθαρχία δεν θα είχε αποδώσει εάν η
χώρα δεν είχε τη βούληση και την αποφασιστικότητα να προχωρήσει με ένα σχέδιο
ανάπτυξης που, μεταξύ άλλων, ενισχύει την περιφερειακή και διεθνή θέση της. Το
αυθόρμητο όμως ερώτημα που ανακύπτει είναι πώς είναι δυνατόν από τη μια μεριά
η χώρα να καταγράφει τόσο εντυπωσιακά βήματα προόδου και από την άλλη να
εμφανίζεται σε έρευνες της κοινής γνώμης ότι βρίσκεται σε βαθιά
κοινωνικο-πολιτική κρίση;

Εδώ έχουμε πράγματι ένα παράδοξο, μία αντίφαση. Βεβαίως υπάρχουν ορισμένοι
αντικειμενικοί λόγοι και πραγματικά προβλήματα (δυσλειτουργίες Δημόσιας
Διοίκησης, σχετικά χαμηλό επίπεδο παροχής ορισμένων βασικών υπηρεσιών κ.λπ.)
στους οποίους θα μπορούσαν να αποδοθούν πτυχές της κρίσης. Αλλά οι λόγοι αυτοί
σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να δικαιολογήσουν τη γενικευμένη αίσθηση
αβεβαιότητας, ανασφάλειας και κρίσης. Άλλο προβλήματα, που ορισμένα απ’ αυτά
είναι προϊόν της γρήγορης ανάπτυξης, άλλο κρίση. Αντικειμενικά η Ελλάδα
ουδέποτε στο παρελθόν βρισκόταν σε καλύτερη θέση τόσο σε ό,τι αφορά την
ευημερία, δημοκρατία και γενικά επίπεδο ανάπτυξής της όσο και σχετικά με την
εξωτερική της θέση. Είναι ίσως η πρώτη φορά στην ιστορία της που η χώρα
αισθάνεται και είναι ισχυρή και αισθάνεται επίσης ότι, σε σημαντικό βαθμό,
«ελέγχει» το άμεσο εξωτερικό της περιβάλλον, χωρίς να απειλείται. Η αίσθηση
επομένως της κρίσης, στο μέτρο που δεν αιτιολογείται αντικειμενικά, θα πρέπει
μάλλον να αναζητηθεί σε «υπόγειες» ψυχοπολιτιστικές μεταβλητές παρά στην
αντικειμενική πραγματικότητα. Επομένως μπορούμε να βγούμε από την αίσθηση της
κρίσης προωθώντας την επίλυση των πραγματικών προβλημάτων αλλά και
αναδεικνύοντας το νέο όραμα για τη χώρα…

Ο Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και πρόεδρος
του Ελληνικού Κέντρου Ευρωπαϊκών Μελετών (ΕΚΕΜ).