Αρχίζει ο γολγοθάς για το Ασφαλιστικό

Τα όρια ηλικίας και το ύψος των συντάξεων θα είναι τα δύο μεγάλα θέματα που
θα απασχολήσουν τον διάλογο για την αναμόρφωση του ασφαλιστικού συστήματος,
όπως προκύπτει και από χθεσινή ομιλία του εκπροσώπου της βρετανικής εταιρείας
που ανέλαβε τη μελέτη για το Ασφαλιστικό στην Ελλάδα.

Ο εκπρόσωπος της βρετανικής εταιρειας Government Actuary’s Department κ. Α.
Γιανγκ (η εταιρεία αυτη εχει αναλαβει την εκπονηση μελέτης για το συστημα
κοινωνικης ασφαλισης στη χωρα μας), μιλωντας χθες σε ημεριδα που οργανωσε το
υπουργειο Εργασιας και Κοιν. Ασφαλισεων για τη μεταρρυθμιση της κοινωνικης
ασφαλισης, υποστηριξε οτι ορισμενα από τα μετρα που προτεινονται για την εξοδο
απο την κριση σε χωρες με δημογραφικα προβληματα (οπως ειναι και η Ελλάδα)
ειναι η αυξηση των οριων ηλικιας για συνταξιοδοτηση μεχρι κατα 5 ετη καθως και
η μειωση των συνταξεων κατα 20%. Ο κ. Γιανγκ τονισε οτι η εταιρεία που
εκπροσωπει υποβαλλει μονο προτάσεις. Παντως θα πρεπει να τονιστει οτι η
κυβερνητικη προταση βρισκεται υπο διαμορφωση και προκειται να δοθεί στη
δημοσιοτητα (μαζι με τη μελέτη των Βρετανων) μεχρι τη Μεγάλη Τρίτη ωστε ο
διαλογος με τους κοινωνικους φορείς να αρχίσει αμέσως μετά το Πάσχα. Απο την
πλευρά της, η επιτροπος κ. Αννα Διαμαντοπούλου τονισε χθες οτι οι αλλαγες στο
Ασφαλιστικο «δεν πρεπει να ειναι βελουδινες». Ο υπουργος Εργασιας και Κοιν.
Ασφαλισεων κ. Τασος Γιαννιτσης, μιλωντας χθες στην ιδια ημεριδα, τονισε οτι οι
αλλαγες στο Ασφαλιστικο θα οριοθετουνται απο τις παρακάτω τέσσερις
συντεταγμενες:

* Το εφικτό.

* Την προστασία των γενεων που πρεπει να ξεφύγουν απο τη δοκιμασία του
κοινωνικου αποκλεισμου.

* Την κοινωνικη ευαισθησία απεναντι σε ενα τμημα της κοινωνιας που ειναι σε
αδυναμη θεση και

* Την πολύπλοκη σχέση μεταξυ Ασφαλιστικου, συνολικης κοινωνικης προστασιας και
εμπιστοσυνης που παραγει η πολιτικη της κυβέρνησης, και οικονομικων
καταναγκασμών που ολοι ξέρουν οτι υπάρχουν.

Ασφαλεις πληροφοριες αναφέρουν οτι η κυβέρνηση, παραλληλα με την παρουσιαση
των προτάσεών της για το Ασφαλιστικο, θα δεσμευτει και γραπτως, μεσω της
προσκλησης στους φορείς, οτι δεν προκειται να θιγουν οσοι εχουν θεμελιωσει ή
θα θεμελιωσουν συνταξιοδοτικο δικαιωμα μεχρι την ψηφιση του νεου νομου ενω θα
αποκωδικοποιήσει ποια ειναι τα «ωριμα ασφαλιστικά δικαιώματα» καθοριζοντας
συγκεκριμενο χρόνο.

Τα επιμαχα θέματα που θα προκαλέσουν τριβές μεταξυ των εργατικών συνδικάτων
και της κυβέρνησης για το Ασφαλιστικο, εκτός απο τη χρηματοδότηση του
συστηματος, ειναι τα εξης:

* ΤΡΟΠΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΣΥΝΤΑΞΕΩΝ: Για τις συντάξεις, το κυβερνητικό σενάριο
προβλέπει τη χορήγηση ίδιων συντάξεων στα Ταμεία που θα ενοποιηθούν. Επίσης το
ύψος της σύνταξης θα κινείται ανάλογα με τις καταβαλλόμενες εισφορές και θα
φθάνει μέχρι το 80% των συντάξιμων αποδοχών για κύρια και επικουρική σύνταξη
μαζί με 35 έτη ασφάλισης. Παράλληλα θα δοθεί η δυνατότητα συμπληρωματικής
ιδιωτικής ασφάλισης με φορολογικές ελαφρύνσεις. Στη χώρα μας ο ΟΟΣΑ παρατηρεί
ότι υπάρχει υψηλό ποσοστό αναπλήρωσης του μισθού από τη συνταξη. Οι κύριες
συντάξεις στη χώρα μας (σε σχέση με τις εν ενεργεία αποδοχές) είναι από τις
υψηλότερες του ΟΟΣΑ, με εξαίρεση τους ασφαλισμένους που άρχισαν να εργάζονται
μετά το 1993. Πράγματι, η ανώτατη κύρια σύνταξη για 35 έτη υπηρεσίας ή 10.500
ημέρες ασφάλισης καλύπτει για ορισμένες ομάδες το 70% των συντάξιμων αποδοχών
ενώ για κάποιες άλλες κλιμακώνεται μέχρι και το 100% των συντάξιμων αποδοχών.
Η ανώτατη επικουρική σύνταξη αποτελείται από το 10% των συντάξιμων αποδοχών
μέχρι και το 65% ενώ η κύρια και η επικουρική ανώτατη σύνταξη ­αθροιστικά­
αποτελείται (πάντα για τα 35 έτη ασφάλισης ή 10.500 ημέρες) από το 80% των
συντάξιμων αποδοχών και ξεπερνάει σε ορισμένες περιπτώσεις το 140%. Δηλαδή
παρατηρείται το φαινόμενο χιλιάδες συνταξιούχοι να παίρνουν συντάξεις
μεγαλύτερες από τους μισθούς που ελάμβαναν εν ενεργεία ενώ υπάρχουν μεγάλες
ανισότητες μεταξύ των ασφαλισμένων. Χαρακτηριστικά η έκθεση Σπράου επισημαίνει
ότι πολλά άτομα εισπράττουν συντάξεις μεγαλύτερες από το εισόδημα από την
εργασία ενώ η ελαστικότητα των αντισωρευτικων διατάξεων σημαίνει ότι το ίδιο
άτομο μπορεί να εισπράξει πολλαπλές συντάξεις. (Το 33% των συνταξιούχων
λαμβάνει δύο ή περισσότερες συντάξεις.) Στο τραπέζι του διαλόγου θα παιχτεί το
σενάριο για την καθιέρωση ενιαίου συστήματος σε όλα τα Ταμεία για τον
υπολογισμό των συντάξεων με πρότυπο το ΙΚΑ, όπου ο υπολογισμός των συντάξεων
γίνεται με βάση τις αποδοχές της τελευταίας πενταετίας.

*ΑΛΛΑΓΗ ΟΡΙΩΝ ΗΛΙΚΙΑΣ ΓΙΑ ΣΥΝΤΑΞΗ: Είναι σχεδόν σίγουρο ότι το θέμα των ορίων
ηλικίας για σύνταξη θα τεθεί στο τραπέζι του διαλόγου και θα προκαλέσει τις
μεγαλύτερες αντιδράσεις. Γενικευμένη αύξηση του ορίου δεν εξετάζεται. Το
αγκάθι σε αυτό το κεφάλαιο θα είναι η πρόωρη συνταξιοδότηση και κυρίως για
τους ασφαλισμένους κατά την περίοδο 1983-1993: Κι αυτό γιατί οι μετά το 1993
έχουν διαφορετικό όριο ηλικίας (65 έτη για άνδρες και γυναίκες) ενώ οι πριν
από το 1983 θεμελίωσαν ή άρχισαν να θεμελιώνουν δικαίωμα συνταξιοδότησης.

*Οι μελέτες δείχνουν ότι η πρόωρη συνταξιοδότηση επιτυγχάνεται:

Με ειδικές διατάξεις για διάφορες κατηγορίες ατόμων, π.χ. μητέρες, μέσω των
συντάξεων αναπηρίας, με τα βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα και σε ειδικές
κατηγορίες συντάξεων χωρίς όριο ηλικίας (συντάξεις χηρείας, άγαμες θυγατέρες).
Ο ΟΟΣΑ σημειώνει για την Ελλάδα ότι το δικαίωμα για πλήρη σύνταξη θεμελιώνεται
σχετικά εύκολα, στη χειρότερη περίπτωση ύστερα από 35 έτη υπηρεσίας, όταν στη
Γαλλία απαιτούνται 38 χρόνια υπηρεσίας, στη Γερμανία 40 και στην Ολλανδία 49
έτη υπηρεσίας. Επίσης επισημαίνεται από τον ΟΟΣΑ ότι στην Ελλάδα υπάρχουν
εξαιρετικά ευνοϊκές προϋποθέσεις συνταξιοδότησης των γυναικών, ιδιαίτερα όσων
έχουν ανήλικα παιδιά. Η έκθεση Σπράου προτείνει, μεταξύ άλλων, την εξάλειψη
αντικινήτρων παραμονής στην εργασία (π.χ. εργασία συνταξιούχων, συντάξεις άνω
του 100%), την εξέταση περιπτώσεων συνταξιοδότησης χωρίς όριο ηλικίας, την
εξέταση περιπτώσεων ειδικής μεταχείρισης μητέρων κ.ά.