ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Η μοναξιά των εξτρεμιστών

Η ανάφλεξη των Βαλκανίων είναι λοιπόν και πάλι προ των πυλών; Να αρχίσουμε
να στοκάρουμε τρόφιμα και μπιτόνια με βενζίνη;

Στις φλόγες. Ένα σπίτι καίγεται στο Τέτοβο, όπου ανέλαβαν δράση χθες και άρματα μάχης

Για όσους ενθουσιάζονται με τα σενάρια συνωμοσίας, τα Βαλκάνια αποτελούσαν
ανέκαθεν μια αστείρευτη πηγή. Η καταπίεση των Βοσνίων από το καθεστώς
Μιλόσεβιτς ήταν έτσι ένα προπαγανδιστικό κατασκεύασμα της Τουρκίας προκειμένου
να προωθήσει το περίφημο «ισλαμικό τόξο». Οι νατοϊκοί βομβαρδισμοί
αποσκοπούσαν στην εξουδετέρωση του μοναδικού ηγέτη που τολμούσε να τα βάλει με
τον αμερικάνικο ιμπεριαλισμό. Η σημερινή κρίση στην ΠΓΔΜ, αν δεν έχει
σκηνοθετηθεί από την ίδια την κυβέρνηση για να ξεφύγει από τα σκάνδαλα στα
οποία είχε εμπλακεί τελευταία, υποθάλπεται οπωσδήποτε από κάποια «κέντρα» που
επιδιώκουν την αλλαγή των συνόρων στην περιοχή. Ο στόχος τους; Άγνωστος. Αλλά
σίγουρα σκοτεινός.

Εκτός από τα σενάρια, όμως, υπάρχουν τα πραγματικά γεγονότα, τα πραγματικά
συμφέροντα και οι πραγματικές συγκυρίες. Και η πραγματικότητα είναι ότι οι
ένοπλοι εξτρεμιστές στα βουνά του Τέτοβο δεν υποστηρίζονται από καμιά
υπολογίσιμη πολιτική δύναμη. Ο δρόμος που επέλεξαν για να διεκδικήσουν τα
αιτήματά τους καταδικάστηκε όχι μόνο από τη σλαβομακεδονική πλειοψηφία, αλλά
και από τα δύο αλβανικά πολιτικά κόμματα της ΠΓΔΜ (τον στόχο της ομοσπονδίας
υποστηρίζει μόνο το νεοϊδρυθέν Εθνικό Δημοκρατικό Κόμμα). Η ηγεσία των
Τιράνων, που υποτίθεται ότι προωθεί τον στόχο της Μεγάλης Αλβανίας, πήρε τις
αποστάσεις της από τις ενέργειες των εξτρεμιστών. Η βία, δήλωσε ο πρόεδρος
Ρετζέπ Μεϊντάνι, «βλάπτει τα ειρηνικά μας συμφέροντα και τις προσπάθειές μας
να ενταχθούν στην Ευρωπαϊκή Ένωση». Ανάλογες δηλώσεις έκανε και ο Σαλί
Μπερίσα. Οι Αλβανοί έχουν συνειδητοποιήσει ότι το μέλλον τους δεν βρίσκεται
στη διεύρυνση της μιζέριας τους, αλλά στην ευρωπαϊκή οικογένεια.

Σε αντίθεση με την εποχή του Μιλόσεβιτς, ο λεγόμενος «ξένος παράγων» δεν έχει
τίποτα να κερδίσει από μια νέα ανάφλεξη. Ο όποιος κίνδυνος γενίκευσης των
συγκρούσεων δεν προέρχεται σήμερα από κάποια μυστικά σχέδια των Ηνωμένων
Πολιτειών ή της Γερμανίας, αλλά από τη δέσμευση του προέδρου Μπους να αποφύγει
οποιαδήποτε ανάμιξη θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο τη ζωή Αμερικανών
στρατιωτών. Η Ευρώπη έχει έτσι μια χρυσή ευκαιρία να κάνει επιτέλους αισθητή
την παρουσία της και τη διπλωματία της.

Οι εξτρεμιστές δεν μπορούν να υπολογίζουν παρά σ’ έναν αστάθμητο παράγοντα: τη
στήριξη του αλβανικού στοιχείου. Είναι διατεθειμένοι οι κάτοικοι των φτωχικών
χωριών κοντά στα σύνορα με το Κόσοβο να υποστούν το ανθρώπινο και οικονομικό
κόστος που θα έχει η απομόνωσή τους και το σφυροκόπημα των κυβερνητικών
δυνάμεων; Όχι για πολύ. Όπως γράφει ο Τζόναθαν Στηλ στη χθεσινή
Γκάρντιαν, οι ένοπλοι έθεσαν το πρόβλημα. Θα πρέπει τώρα να επιτρέψουν
τις πολιτικές συνομιλίες μεταξύ εκλεγμένων ηγετών ώστε να υπάρχει ελπίδα ότι
αυτό το πρόβλημα θα επιλυθεί.