ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Η αργκό απαγορεύεται

Διαβολικό εργαλείο το Διαδίκτυο. Καμιά φορά τιμωρεί εκείνους ακριβώς που
προσπαθούν να επωφεληθούν περισσότερο απ’ αυτό.

Ένα παπούτσι Nike. Η εταιρεία βρήκε τον μπελά της από έναν μαχητικό φοιτητή

Η Nike είναι μια μεγάλη εταιρεία με παγκόσμιο κύρος. Κι επειδή είναι μεγάλη
και έχει πολλά κέρδη, αποφάσισε πριν από λίγους μήνες να κάνει ένα δώρο στους
πελάτες της: τη δυνατότητα να «προσωποποιήσουν» τα παπούτσια τους. «Λάβετε κι
εσείς μέρος στον σχεδιασμό των προϊόντων Nike», έγραφε η ιστοσελίδα της
εταιρείας αθλητικών ειδών. «Διαλέξτε μια λέξη που θα αναγράφεται πάνω από τον
λογότυπο των παπουτσιών σας. Είναι ο δικός σας τρόπος για να εκφραστείτε».

Ο Τζόνα Περέτι, ένας φοιτητής του ΜΙΤ, αποφάσισε να εκφραστεί μέσα από τις
συνθήκες εργασίας στα εργοστάσια της Nike στον Τρίτο Κόσμο. Παρήγγειλε έτσι
ένα ζευγάρι Zoom XC USA αξίας 50 δολαρίων που να γράφουν τη λέξη sweatshop
(δηλαδή εργοστάσιο του οποίου οι εργάτες δουλεύουν πολύ και αμείβονται με
μισθούς πείνας). Την επομένη, το τμήμα εξυπηρέτησης πελατών τού έστειλε ένα
e-mail όπου του εξηγούσε ότι στην προσωποποίηση των παπουτσιών δεν μπορούν να
χρησιμοποιηθούν ονόματα αθλητών, άλλες μάρκες, προσβλητικές εκφράσεις ή, όπως
στην περίπτωσή του, λέξεις της αργκό. Ποια αργκό, διαμαρτυρήθηκε ο φοιτητής.
«Η λέξη υπάρχει στα λεξικά της αγγλικής γλώσσας από το 1892. Τη διάλεξα για να
θυμάμαι τα παιδιά που κατασκευάζουν τα παπούτσια μου». Ναι, αλλά η αργκό
απαγορεύεται. «Θα μπορούσατε τουλάχιστον να μου στείλετε μια έγχρωμη
φωτογραφία της 10χρονης Βιετναμέζας που κατασκευάζει τα παπούτσια μου;» Όχι,
απαγορεύεται και η ειρωνεία.

Ο Περέτι δεν συνέχισε τις επαφές. Σκέφτηκε όμως ότι οι φίλοι του ίσως να
διασκέδαζαν με αυτή την ηλεκτρονική αλληλογραφία και τους έστειλε όλα τα
e-mail που αντάλλαξε με την εταιρεία. Πολύ γρήγορα, τα μηνύματα έκαναν τον
γύρο του κόσμου. Εκατομμύρια άνθρωποι τα διάβασαν: άλλοι διασκέδασαν, άλλοι
αδιαφόρησαν, κι άλλοι θύμωσαν. Σήμερα ο Περέτι λαμβάνει εκατοντάδες e-mail την
ημέρα από κάθε γωνιά της γης. Πολλοί του λένε ότι παρήγγειλαν κι αυτοί
παπούτσια με την επίμαχη λέξη ευθεία ή αντεστραμμένη, σε άλλες γλώσσες ή άλλες
παραλλαγές. Η υπόθεση έφτασε και στο κανάλι NBC, που κάλεσε τον εκπρόσωπο της
Nike να παρουσιάσει τη θέση της εταιρείας. «Είμαστε πολύ ευαίσθητοι στις
ρατσιστικές ή δυσφημηστικές εκφράσεις», είπε ο Βάντα Μάνατζερ. Αλλά μάλλον δεν
ήταν πολύ πειστικός.

Ηθικό δίδαγμα: όποιος θέλει να μη διαβάζει ολόκληρη η ανθρωπότητα την
αλληλογραφία του, ας μην τη στέλνει μέσω Διαδικτύου. Εκείνη η 26χρονη
Βρετανίδα, η Κλαιρ Σουάιρ, δεν την πάτησε όταν ο φίλος της αποφάσισε να την
εκθέσει; Καλώς ή κακώς, όμως, γίνονται λάθη. Κι έτσι, όποιος θέλει να
διασκεδάσει, ή να θυμώσει, μπορεί να διαβάσει την αλληλογραφία του Τζόνα
Περέτι με τη Nike στη διεύθυνση: «http: //shey.net/niked.html».