Η Γενετική θα βγάζει ενόχους!

Ενόχους με υποχρεωτικό έλεγχο του δείγματος DNA θα μπορούν στο εξής να
αναζητούν οι διωκτικές αρχές στο πλαίσιο των ερευνών για την εξάρθρωση του
οργανωμένου εγκλήματος και τρομοκρατικών οργανώσεων, ενώ για την προστασία των
μαρτύρων κατηγορίας που θα εμφανιστούν σε δίκη προβλέπεται ακόμη και η αλλαγή
ταυτότητας.

Στόχος το οργανωμένο έγκλημα, με την τρομοκρατία στο επίκεντρο. Το νομοσχέδιο του υπουργείου Δικαιοσύνης εισάγει τον υποχρεωτικό έλεγχο DNA, ηλεκτρονικές παρακολουθήσεις υπόπτων, δίκες χωρίς ενόρκους και αντιδράσεις…

Με δέκα άρθρα που έρχονται να συμπληρώσουν το ποινικό αντιτρομοκρατικό
οπλοστάσιο, το υπουργείο Δικαιοσύνης επιχειρεί από τη μία πλευρά να ενισχύσει
τις αστυνομικές και δικαστικές αρχές στη μάχη κατά του οργανωμένου εγκλήματος
(συμμορίες δολοφόνων, ξέπλυμα βρώμικου χρήματος, σύγχρονο δουλεμπόριο κ.ά.)
και της τρομοκρατίας και, από την άλλη, να αποφύγει τη θέσπιση μέτρων που θα
έπλητταν τον πυρήνα των ατομικών δικαιωμάτων των πολιτών, όπως είχαν
καταγγείλει εκπρόσωποι της πανεπιστημιακής κοινότητας, κυρίως ποινικολόγοι.

Και ως αποτέλεσμα αυτής της ισορροπίας σε τεντωμένο σχοινί μπορεί να
ερμηνευθεί τελικώς το περιεχόμενο του νομοσχεδίου, στο οποίο ναι μεν δεν
περιλαμβάνονται ακραίες διατάξεις που είχαν προταθεί από υπηρεσίες δίωξης και
εισαγγελικούς παράγοντες, όμως δεν λείπουν και οι ρυθμίσεις που παρέχουν
σημαντικές εξουσίες στις διωκτικές αρχές, όπως την άρση του απορρήτου των
τηλεπικοινωνιών και της αλληλογραφίας ενός υπόπτου, την παρακολούθησή του σε
24ωρη βάση με ηλεκτρονικά μέσα, τον έλεγχο προσωπικών δεδομένων και τραπεζικών
λογαριασμών και, βέβαια, τον έλεγχο δείγματος γενετικού υλικού, ακόμη και
χωρίς τη συγκατάθεση του υπόπτου.

Ως αντιστάθμισμα σε όλα αυτά, το υπουργείο Δικαιοσύνης προβάλλει τις
δικαστικές εγγυήσεις που προβλέπονται με το νομοσχέδιο, καθώς για την εφαρμογή
των νέων μέτρων στις αστυνομικές έρευνες θα απαιτείται υποχρεωτικά να έχει
προηγηθεί απόφαση δικαστικού συμβουλίου.

Και για το περιεχόμενο του νομοθετήματος που παρουσιάστηκε χθες είναι βέβαιο,
ωστόσο, ότι θα υπάρξουν αντιδράσεις. Από τα κόμματα της αντιπολίτευσης το
νομοσχέδιο κατήγγειλαν ήδη το ΚΚΕ και ο ΣΥΝ, ενώ από την πλευρά της Ν.Δ. δεν
υπήρξε καμία επίσημη αντίδραση. Κατά του νομοσχεδίου τάχθηκε επίσης και το
ΔΗΚΚΙ.

Το αρμόδιο υπουργείο, πάντως, δεν προχώρησε σε ένα νέο ειδικό ποινικό νόμο
κατά της τρομοκρατίας και του οργανωμένου εγκλήματος, όπως είχε συμβεί το 1990
επί κυβερνήσεως Ν.Δ. με τον περιβόητο «τρομονόμο», αλλά σε τροποποιήσεις και
προσθήκες σε ισχύουσες διατάξεις του Ποινικού Κώδικα και του Κώδικα Ποινικής
Δικονομίας. Και επιδιώκοντας να προλάβει και ενδεχόμενες επικρίσεις περί
«υποχώρησης», ο υπουργός Δικαιοσύνης κ. Μιχ. Σταθόπουλος ανέφερε χθες ότι το
συγκεκριμένο γεγονός έρχεται να επιβεβαιώσει τη θέση του ότι «το νομοθετικό
πλαίσιο κατά της τρομοκρατίας είναι κατά βάση επαρκές και μόνον ορισμένες
βελτιώσεις χρειάζεται».

«Είναι ανακριβές ότι λόγω κριτικής μαλακώσαμε τη νομοθετική πρωτοβουλία»
πρόσθεσε, ενώ για τις επικρίσεις που έχουν διατυπωθεί ανέφερε ότι «εστιάζονται
στο ενδεχόμενο κατάχρησης στην εφαρμογή του νόμου. Αλλά ο νομοθέτης δεν μπορεί
να σταματήσει γιατί υπάρχει κίνδυνος κατάχρησης. Τότε ούτε ο Ποινικός Κώδικας
δεν θα έπρεπε να θεσπιστεί… Κι εγώ μπορεί να φοβάμαι την κατάχρηση. Αλλά, σε
ένα δημοκρατικό κράτος που σέβεται αρχές μπορούμε να παρακολουθούμε την
εφαρμογή ενός νόμου».

Ο κ. Σταθόπουλος επανέλαβε ότι ο στόχος του νομοσχεδίου είναι η αντιμετώπιση
του σύγχρονου οργανωμένου εγκλήματος με οικονομικό κυρίως περιεχόμενο και «ένα
ελάχιστο μέρος του πεδίου εφαρμογής του νόμου αφορά την τρομοκρατία, η οποία
στη χώρα μας σποραδικά εμφανίζεται…». Χαρακτήρισε, μάλιστα, «προσβλητικούς»
τους υπαινιγμούς ότι το νομοσχέδιο υπάρξε αποτέλεσμα των πιέσεων που δέχεται η
χώρα μας σε ό,τι αφορά την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας και κατέληξε ότι «δεν
δεχόμαστε πιέσεις και δεν νομοθετούμε καθ’ υπαγόρευση…».

Στο μεταξύ, ο καθηγητής Εγκληματολογίας κ. Γ. Πανούσης με επιστολή που
απέστειλε χθες το βράδυ στον κ. Σταθόπουλο διαμαρτύρεται γιατί έχει
συμπεριληφθεί στην εισηγητική έκθεση του νομοσχεδίου ως μέλος της
νομοπαρασκευαστικής επιτροπής, από την οποία, όπως αναφέρει, είχε παραιτηθεί
τον περασμένο Δεκέμβριο. Από την επιτροπή υπενθυμίζεται ότι είχαν παραιτηθεί
άλλα τέσσερα μέλη και ο κ. Σταθόπουλος απέδωσε χθες τη διαφωνία τους στο ότι
«είχαν την άποψη πως έπρεπε να διαχωρισθεί το «κεφάλαιο τρομοκρατία» από το
οργανωμένο έγκλημα…».

Αντιδράσεις

Σε ό,τι αφορά τις αντιδράσεις από την πλευρά της αντιπολίτευσης, το ΚΚΕ
καταγγέλλει το νομοσχέδιο, χαρακτηρίζοντάς το ως ένα ακόμη όπλο που στρέφεται
κατά των λαϊκών δικαιωμάτων και ελευθεριών και καλεί τον λαό να υψώσει φραγμό
εναντίον του. Στην ανακοίνωση της Κεντρικής Επιτροπής υπογραμμίζεται ότι η
νομοθεσία που υπάρχει υπεραρκεί και ότι ο τρομονόμος ετοιμάστηκε κατ’ απαίτηση
των ΗΠΑ. Ο εκπρόσωπος του ΣΥΝ Νίκος Βούτσης υποστηρίζει πως «ο νέος τρομονόμος
οδηγεί το σύστημα δικαίου σε αυταρχική, συντηρητική αναδίπλωση». Αναφέρει δε
ότι είναι ιστορική «η ευθύνη της κυβέρνησης Σημίτη για την προώθηση αυτής της
πολιτικής… ».

Τα 10 «κλειδιά»

Το «ηλεκτρονικό δακτυλικό αποτύπωμα» (κατά τη χθεσινή αναφορά του υπουργού
Δικαιοσύνης), το οποίο θα καταγράφουν οι αστυνομικές αρχές ύστερα από την
εξέταση του DNA ενός υπόπτου για οργανωμένη εγκληματική δράση, είναι η μεγάλη
αλλαγή που φέρνει το νομοσχέδιο και προκαλεί τις μεγαλύτερες αντιδράσεις, αφού
η επίμαχη εξέταση προβλέπεται ότι θα είναι υποχρεωτική.

Τα δέκα άρθρα του νομοσχεδίου ειδικότερα προβλέπουν:

1. Έλεγχο του γενετικού υλικού, ύστερα από απόφαση δικαστικού
συμβουλίου, ακόμη και χωρίς τη συγκατάθεση ενός υπόπτου. Σε αυτήν την
περίπτωση ο έλεγχος δεν θα γίνεται σε δείγμα αίματος, αλλά «αναγκαστικά» από
το σάλιο ή μία τρίχα του υπόπτου, ενώ όταν κριθεί αμετάκλητα μια υπόθεση όλα
τα στοιχεία που έχουν συγκεντρωθεί θα καταστρέφονται.

2. Άρση του απορρήτου τηλεφωνικών συνδιαλέξεων, αλληλογραφίας,
τραπεζικών λογαριασμών κ.λπ. ενός υπόπτου, επίσης ύστερα από απόφαση
δικαστικού συμβουλίου.

3. Ηλεκτρονική παρακολούθηση υπόπτων («καταγραφή με συσκευές ήχου ή
εικόνας ή με άλλα ειδικά τεχνικά μέσα»), όπως προβλέπεται από τη λειτουργία
της Υπηρεσίας Εσωτερικών Υποθέσεων της ΕΛ.ΑΣ. Για τέτοιους είδους
παρακολουθήσεις απαιτείται απόφαση δικαστικού συμβουλίου ή εισαγγελική
διάταξη, εάν ο χρόνος πιέζει τις διωκτικές αρχές, η οποία θα πρέπει να
εγκριθεί από δικαστικό συμβούλιο εντός τριημέρου.

4. Τη νομιμοποίηση ενδεχόμενης «ανακριτικής διείσδυσης» αστυνομικών σε
εγκληματικές οργανώσεις προκειμένου να συλλεγούν επιβαρυντικά στοιχεία και
τελικώς να εξαρθρωθούν. Εάν ο «μυστικός» αστυνομικός εγκληματήσει, πάντως, δεν
θα αποφεύγει τη δίωξη και την καταδίκη.

5. Ειδικά μέτρα προστασίας μαρτύρων (φύλαξη από ειδικές ομάδες της
ΕΛ.ΑΣ., κατάθεση στο δικαστήριο μέσω τηλεοπτικού κυκλώματος), οι οποίοι θα
μπορούν να καταθέτουν χωρίς να αποκαλύπτεται η ταυτότητά τους. Η σχετική
διάταξη προβλέπει ότι στην έκθεση εξέτασης μάρτυρα θα αναγράφεται ψευδές
όνομα, ενώ με απόφαση των συναρμόδιων υπουργών παρέχεται η δυνατότητα και
αλλαγής των στοιχείων της ταυτότητας ενός μάρτυρα διά βίου. Στην περίπτωση,
πάντως, που ο κατηγορούμενος ζητήσει να αποκαλυφθεί η ταυτότητα του μάρτυρα,
τότε το δικαστήριο οφείλει να ζητήσει την αποκάλυψή της, διαφορετικά αυτή η
μαρτυρία από μόνη της δεν θα αρκεί για την καταδίκη του.

6. Ειδικά μέτρα προστασίας για εισαγγελείς, ανακριτές και δικαστές οι
οποίοι χειρίζονται υποθέσεις του οργανωμένου εγκλήματος, καθώς και για
μάρτυρες που κρατούνται στις φυλακές.

7. Εκδίκαση όλων των υποθέσεων που σχετίζονται με οργανωμένη
εγκληματικότητα, όταν διαπράττεται κακούργημα, από Τριμελή (σε πρώτο βαθμό)
και Πενταμελή (σε δεύτερο) Εφετεία Κακουργημάτων, τα οποία συγκροτούνται
αποκλειστικά από τακτικούς δικαστές και όχι από ενόρκους.

8. Μετατροπή σε κακούργημα (από πλημμέλημα) του αδικήματος της σύστασης
και συμμορίας. Για το αδίκημα προβλέπεται ποινή κάθειρξης τουλάχιστον δέκα
ετών, όταν διαπράττονται ή προπαρασκευάζονται κακουργήματα από «συμμορίες»,
ενώ δεν θα τιμωρείται η απλή συνδρομή στη σύσταση ομάδας που είχε στόχο να
δράσει εγκληματικά.

9. Ευνοϊκή ποινική μεταχείριση «μετανοούντων» μελών εγκληματικής ομάδας
που συνδράμουν το διωκτικό – δικαστικό έργο. Ειδικότερα, προβλέπεται η
απαλλαγή των συγκεκριμένων μελών εάν βοηθήσουν τις αρχές στην πρόληψη ενός
εγκλήματος και η καταδίκη τους με ελαφρυντικά εάν το έγκλημα έχει διαπραχθεί
και συνδράμουν για την εξιχνίασή του και την εξάρθρωση της συμμορίας.

10. Επιβολή κυρώσεων από το ΣΔΟΕ σε νομικά πρόσωπα (Τράπεζες κ.λπ.) τα
οποία έχουν περιουσιακό όφελος από διαχείριση ποσών που προέρχονται από το
οργανωμένο έγκλημα (ξέπλυμα χρήματος). Η ποινή θα μπορεί να ανέλθει στο
δεκαπλάσιο του οφέλους ή, εάν αυτό δεν εξακριβώνεται, θα επιβάλλεται πρόστιμο
έως και ένα δισ. δραχμές.