Λίστα φτωχών για πρόγραμμα παροχών

Λίστα” με τους φτωχούς της χώρας ετοιμάζουν στο οικονομικό επιτελείο της
κυβέρνησης. Σε αυτούς θα χορηγείται το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα που
εξετάζει να θεσμοθετήσει η κυβέρνηση για όσους ζουν κάτω από τα όρια της
φτώχειας, σε συνθήκες οικονομικού και κοινωνικού αποκλεισμού. Παράλληλα, η
“λίστα” θα αποτελεί τη βάση για την εφαρμογή και άλλων μέτρων κοινωνικής
πολιτικής που έχουν πέσει στο τραπέζι της συζήτησης στο οικονομικό επιτελείο
της κυβέρνησης, με προοπτική να εφαρμοσθούν εντός της τετραετίας.

Ήδη, με απόφαση της ηγεσίας της κυβέρνησης, έχει συσταθεί επιτροπή μεταξύ
στελεχών των υπουργείων Εθνικής Οικονομίας και Εργασίας και έχει αναλάβει να
διερευνήσει και να οριστικοποιήσει τα κριτήρια με βάση τα οποία θα εντοπισθούν
οι φτωχοί και θα καταρτισθεί η “λίστα-οδηγός” για τη χορήγηση της
συγκεκριμένης οικονομικής ενίσχυσης. Η επιτροπή, μέσα στους αμέσως επόμενους
μήνες, θα πρέπει να έχει υποβάλει το πόρισμά της για τον τρόπο με τον οποίο θα
εφαρμοσθεί η πολιτική του ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος, ώστε μέχρι το
τέλος Μαΐου να έχουν ληφθεί οι πολιτικές αποφάσεις από την κυβέρνηση.

Στις αρχές του Ιουνίου όλες οι κυβερνήσεις των χωρών-μελών της Ευρωπαϊκής
Ένωσης θα πρέπει να διαβιβάσουν στα αρμόδια όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης τις
πολιτικές τους για την καταπολέμηση της φτώχειας. Σε αυτές θα εντάσσεται και η
καθιέρωση του θεσμού του ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος, καθώς η προοπτική
είναι να εφαρμοσθεί σε όλες τις χώρες-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης για να
αντιμετωπισθεί η περαιτέρω διεύρυνση της φτώχειας στη Γηραιά Ήπειρο, που
αποτελεί τη μεγαλύτερη σύγχρονη κοινωνική μάστιγα.

Τα κριτήρια

Μεταξύ των κριτηρίων που μελετά η αρμόδια επιτροπή για την επιλογή των φτωχών
είναι το ύψος του μηνιαίου εισοδήματος, η γενικότερη οικονομική κατάσταση
(ακίνητη περιουσία κ.ά.), η οικογενειακή κατάσταση (αριθμός παιδιών,
προστατευόμενων μελών κ.ά.), το είδος του επαγγέλματος, η ηλικία, ο τόπος
κατοικίας, κ.λπ. Ειδικότερα, με βάση τα πρώτα συμπεράσματα στα οποία καταλήγει
η επιτροπή, οι φτωχοί ή οικονομικά ασθενείς θα αναζητηθούν από 8 κατηγορίες
του πληθυσμού. Αυτές είναι: οι άνεργοι, οι πολύτεκνοι, οι ηλικιωμένοι οι
μετανάστες-παλιννοστούντες, τα άτομα που κατοικούν σε υποβαθμισμένες περιοχές
ή έχουν μονογονεϊκές οικογένειες, οι ευπαθείς ομάδες του πληθυσμού καθώς και
άλλες ομάδες, όπως Τσιγγάνοι κ.λπ.

Για την επιλογή κάθε ατόμου στη λίστα θα συνεκτιμώνται όλα τα κριτήρια μαζί.
Έτσι εκτιμάται ότι θα αποφευχθεί η εφαρμογή του μέτρου σε άτομα που δεν το
δικαιούνται. Δηλαδή να χορηγηθεί το επίδομα σε άτομα που εμφανίζουν πολύ
χαμηλό εισόδημα, αλλά όμως έχουν μεγάλη ακίνητη περιουσία, ή σε άλλα που για
λόγους φοροδιαφυγής το επίσημο εισόδημά τους εμφανίζεται πολύ χαμηλό.

Παράλληλα η επιτροπή, αφού μελετήσει τα διαθέσιμα στοιχεία, θα καθορίσει τη
“γραμμή φτώχειας” στην Ελλάδα. Πρόκειται για τα όρια κάτω από τα οποία θα
χορηγείται το ελάχιστο εισόδημα. Για παράδειγμα, με βάση έναν από τους δείκτες
που χρησιμοποιεί η Eurostat, φτωχοί θεωρούνται όσοι έχουν εισόδημα κάτω από το
60% του μέσου εισοδήματος. Η αρμόδια επιτροπή θεωρεί ότι πρέπει να λαμβάνονται
υπόψη περισσότεροι δείκτες για να υπάρξουν πιο αξιόπιστα αποτελέσματα.

Τα εισοδήματα

Για τον σκοπό αυτό αλλά και για να εντοπισθούν τα οικονομικά και κοινωνικά
δεδομένα με βάση τα οποία θα προσδιορισθούν οι οικονομικά ασθενέστερες ομάδες,
η επιτροπή και οι άλλοι αρμόδιοι φορείς θα έχουν πρόσβαση σε μια σειρά από
οικονομικά και άλλα στοιχεία. Σύμφωνα με ένα πρώτο σχέδιο που έχει συντάξει η
Διυπουργική Επιτροπή, πρόκειται για στοιχεία από έξι διαφορετικές πηγές:

1. Από τις τελευταίες έρευνες οικογενειακών προϋπολογισμών των ετών
1993/94 και 1998/99. Από τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς θα προσδιορισθεί
η μέση οικογενειακή κατάσταση στην Ελλάδα, το μέσο ποσό μηναίων δαπανών των
νοικοκυριών, το μέσο δηλωθέν εισόδημα των Ελλήνων κ.ά.

2. Από την τελευταία ετήσια έρευνα εργατικού δυναμικού του 2000. Με
βάση τα στοιχεία της έρευνας θα καθορισθεί η εργασιακή κατάσταση της μέσης
ελληνικής οικογένειας, το μέσο ωράριο εργασίας, το ποσό των εποχικών εργασιών,
ο μέσος καταβαλλόμενος μισθός κ.ά.

3. Από στατιστικά στοιχεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Από τα στοιχεία αυτά
θα αναζητηθούν ποιοτικά στοιχεία για τον καθορισμό της γραμμής φτώχειας στην
Ελλάδα.

4. Από άλλες έρευνες για συγκεκριμένες ομάδες του πληθυσμού.
Συγκεκριμένα αναφέρονται οι Τσιγγάνοι, οι οποίοι αποτελούν τμήμα της ελληνικής
κοινωνίας. Έτσι και αυτοί θα πρέπει να ενταχθούν στην κοινωνική πολιτική της
κυβέρνησης σύμφωνα με τις κατευθύνσεις με βάση τις οποίες εργάζεται η
επιτροπή.

5. Από τα φορολογικά στοιχεία του Κέντρου Πληροφορικής του υπουργείου
Οικονομικών. Πρόκειται για τα στοιχεία που αφορούν στο εισόδημα που δηλώνουν
στην Εφορία οι Έλληνες φορολογούμενοι, στην ακίνητη περιουσία τους, καθώς και
τα στοιχεία της οικογενειακής τους κατάστασης. Με βάση αυτά θα εντοπισθεί το
μεγαλύτερο ποσοστό των ατόμων που βρίσκονται κάτω από τα όρια της φτώχειας και
έχουν ανάγκη από οικονομική ενίσχυση.

6. Από τα διοικητικά στοιχεία. Πρόκειται για τα στοιχεία των φορέων που
χορηγούν συντάξεις, προνοιακά επιδόματα, επιδόματα ανεργίας, στεγαστικά κ.ά.
Και αυτά τα δεδομένα θα αξιοποιηθούν για να εντοπισθούν όσοι είναι κάτω από τη
γραμμή της φτώχειας.

Το κόστος

Στόχος της κυβέρνησης είναι να οριστικοποιηθούν όσο το δυνατόν συντομότερα όλα
τα δεδομένα προκειμένου να οριστικοποιηθεί η “λίστα” με τον αριθμό των
οικονομικά ασθενέστερων ατόμων που θα ενισχυθούν μέσω της κοινωνικής πολιτικής
της κυβέρνησης. Έτσι στα οικονομικά υπουργεία θα μπορέσουν να προσδιορίσουν
την έκταση της εφαρμογής της πολιτικής του ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος με
βάση τις αντοχές της ελληνικής οικονομίας, καθώς και των άλλων μέτρων
κοινωνικής πολιτικής που μελετώνται από το οικονομικό επιτελείο.

Το θέμα του ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος εξετάσθηκε σε σύσκεψη που
πραγματοποιήθηκε στο υπουργείο Εθνικής Οικονομίας αυτήν την εβδομάδα στην
οποία αποφασίσθηκε να διερευνηθεί το κόστος εφαρμογής αυτού του μέτρου καθώς
και άλλων προτάσεων για την ενίσχυση της κοινωνικής πολιτικής. Σημειώνεται ότι
τόσο το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα όσο και τα άλλα μέτρα που θα αποφασισθούν
δεν πρόκειται να εφαρμοσθούν φέτος, αλλά σταδιακά κατά τη διάρκεια της
τετραετίας. Ειδικότερα, ο θεσμός του ελάχιστου εισοδήματος αναμένεται να
εφαρμοσθεί ταυτόχρονα σε όλες τις χώρες-μέλη της Ε.Ε. και όχι πάντως μέσα στην
επόμενη διετία.