ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Η μάχη ενάντια στη γήρανση

Ποια είναι τα όρια του προσδόκιμου ζωής; Πόσων ετών μας «επιτρέπεται» να
φθάσουμε; Οι επιστήμονες εμφανίζονται διχασμένοι.

Η αγωνία. Ο άνθρωπος πάντοτε ήθελε να καθυστερήσει τη γήρανση του οργανισμού

Κι αυτό, διότι ξεκινούν από δύο διαφορετικές υποθέσεις. Σύμφωνα με την πρώτη,
η γήρανση του οργανισμού οφείλεται στη γήρανση των κυττάρων, διαδικασία
πρακτικά μη αναστρέψιμη. Σύμφωνα με τη δεύτερη, η γήρανση καθορίζεται από τα
γονίδια και μπορεί να επιβραδυνθεί.

Σε κάθε περίπτωση, γράφει η ισπανική εφημερίδα «Ελ Παΐς», οι επιστήμονες δεν
επιδιώκουν την αθανασία, αλλά πώς να καθυστερήσουν όσο το δυνατόν περισσότερο
το μοιραίο. Ορισμένοι είναι αισιόδοξοι. Όπως φάνηκε όμως και στο συνέδριο της
Αμερικανικής Ένωσης για την Πρόοδο της Επιστήμης που πραγματοποιήθηκε πρόσφατα
στο Σαν Φρανσίσκο με τίτλο «Πόσο μπορεί να ζήσει ο άνθρωπος;», οι περισσότεροι
είναι επιφυλακτικοί.

Η πλειοψηφία των επιστημόνων πιστεύει ότι από εξελικτικής πλευράς, ο άνθρωπος
χάνει την αξία του όταν εκπληρώσει τον αναπαραγωγικό ρόλο του (σε ηλικία
περίπου 30 ετών). Με άλλα λόγια, το ανθρώπινο σώμα δεν είναι σχεδιασμένο για
να ζήσει πολύ.

«Δαπανούμε τεράστιες ποσότητες χρημάτων για την αντιμετώπιση ασθενειών που
σχετίζονται με το γήρας, αλλά δεν γνωρίζουμε σχεδόν τίποτα για τα αίτια της
γήρανσης», επισήμανε στο συνέδριο ο Λέοναρντ Χέιφλικ, βιολόγος από το
Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας. Σύμφωνα με τον Χέιφλικ, το προσδόκιμο ζωής του
ανθρώπου μπορεί να αυξηθεί κατά 15 χρόνια εφ’ όσον νικηθούν ο καρκίνος και οι
καρδιαγγειακές παθήσεις. Αντίθετα, η θεραπεία της νόσου Αλτσχάιμερ δεν θα
χαρίσει στον μέσο Αμερικανό παρά μόνο 19 επιπλέον ημέρες ζωής.

Άλλοι επιστήμονες εμφανίζονται περισσότερο αισιόδοξοι. Ένας απ’ αυτούς είναι ο
Τόμας Τζόνσον, βιολόγος από το Πανεπιστήμιο του Κολοράντο, ο οποίος ανακάλυψε
ότι η τροποποίηση ορισμένων γονιδίων μπορεί να επιμηκύνει ή να επιβραχύνει τη
ζωή του σκουληκιού με το οποίο πειραματίστηκε, του νηματώδους C. elegans. Το
επόμενο βήμα, τόνισε ο Τζόνσον στο συνέδριο του Σαν Φρανσίσκο, είναι η
αναζήτηση στο ανθρώπινο γονιδίωμα των αναλόγων γονιδίων. Από τη στιγμή που θα
ανακαλυφθούν, η παρασκευή φαρμάκων κατά της γήρανσης δεν θα αργήσει.

Εν τούτοις, ο Τζέι Ολσάνσκι, βιολόγος από το Πανεπιστήμιο του Σικάγου,
πιστεύει ότι οι πρόοδοι που έχουν σημειωθεί στην ιατρική και στις συνθήκες
διαβίωσης έχουν περιορισμένες επιπτώσεις στην αύξηση του προσδόκιμου ζωής. Από
εξελικτική άποψη είπε, στο συνέδριο του Σαν Φρανσίσκο, «έχουμε υπερβεί τη
διάρκεια ζωής για την οποία έχουμε σχεδιαστεί, δηλαδή τα 40 χρόνια». Ακόμη κι
αν νικηθούν οι ασθένειες που σχετίζονται με τη γήρανση, θα υπάρξουν άλλα
προβλήματα.

Πόσο θα ήθελαν να ζήσουν όμως οι ίδιοι οι ομιλητές; Σύμφωνα με τον Ολσάνσκι,
το ερώτημα δεν τίθεται σε σωστή βάση: αυτό που μετράει, είπε, είναι η υγεία
σου και όχι τα χρόνια που ζεις.