Οι πάγοι μάς «καίνε»

Στα «Χιόνια του Κιλιμάντζαρο», ο ήρωας του ΄Ερνεστ Χέμινγουεϊ χαρακτηρίζει
τη χιονισμένη κορυφή «πλατιά όσο όλος ο κόσμος, λαμπρή, ψηλή, και απίστευτα
λευκή κάτω από τον ήλιο». Η εικόνα αυτή σύντομα θα πάψει να υπάρχει. Το χιόνι
στην κορυφή του βουνού αυτού της Τανζανίας θα έχει εξαφανιστεί μέχρι το 2020.

Σύμφωνα με τον Λόνι Τόμσον, καθηγητή Γεωλογικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο του
Οχάιο, όλοι οι τροπικοί παγετώνες υποχωρούν ταχύτατα. Και αυτό, σημειώνει,
είναι χαρακτηριστικό τεραστίων αλλαγών. Η εκτίμηση της Διεθνούς Επιτροπής των
Ηνωμένων Εθνών για τις Κλιματικές Αλλαγές (IPCC), ότι το μεγαλύτερο μέρος της
υπερθέρμανσης του πλανήτη τα 50 τελευταία χρόνια πρέπει να αποδοθεί σε
ανθρώπινες δραστηριότητες, βρίσκει σύμφωνους πλέον τους περισσότερους
επιστήμονες στον κόσμο. Η IPCC έχει διαπιστώσει μεγάλες και σημαντικές
κλιματικές αλλαγές: τήξη του μονίμως παγωμένου εδάφους, μακρότερες περιόδους
ανάπτυξης των φυτών σε ορισμένες ζώνες, εξαφάνιση ορισμένων φυτικών και ζωικών
ειδών, άνθηση δένδρων και ωοτοκία πουλιών νωρίτερα του φυσιολογικού. Οι
αλλαγές αυτές όμως δεν είναι τίποτα μπροστά σε εκείνες που αναμένονται τον 21ο
αιώνα. Τον 20ό αιώνα, η θερμοκρασία του πλανήτη αυξήθηκε κατά 0,6 βαθμούς
Κελσίου. Τον επόμενο αιώνα, η IPCC προβλέπει αύξηση της θερμοκρασίας του
πλανήτη κατά 1,4 με 5,8 βαθμούς ­ οι υψηλότεροι ρυθμοί των τελευταίων 10.000
χρόνων. Η τελευταία έκθεση της Επιτροπής, που συντάχθηκε από 426 επιστήμονες
και ελέγχθηκε από 440 ειδικούς, προβλέπει επέκταση της ερήμου και μείωση της
αγροτικής παραγωγής στην Αφρική, πλημμύρες και ξηρασίες στη Λατινική Αμερική,
λειψυδρία στην Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία και διάβρωση των ανατολικών ακτών
των Ηνωμένων Πολιτειών. Η Ευρώπη θα υποφέρει από εκτεταμένες πλημμύρες,
καύσωνες και απρόσμενο ψύχος που θα πλήξουν πολλά παραδοσιακά θέρετρα.

Αν όμως οι προβλέψεις των επιστημόνων είναι αρκετά σαφείς, γράφουν οι
«Φαϊνάνσιαλ Τάιμς», η ανταπόκριση των πολιτικών είναι τουλάχιστον χλιαρή.
«Πόσα στοιχεία χρειάζονται ακόμη για να αναλάβουν δράση οι κυβερνήσεις;»,
διερωτάται ο Ράσελ Μαρς από την οργάνωση WWF (Παγκόσμιο Ταμείο για τη Φύση).
Οι διαπραγματεύσεις για την ολοκλήρωση του Πρωτοκόλλου του Κιότο, που αφορά τη
μείωση των «αερίων του θερμοκηπίου», δεν πρόκειται να προχωρήσουν αν οι
κυβερνήσεις δεν λάβουν αποφασιστικά μέτρα για τον περιορισμό της κατανάλωσης
ορυκτών καυσίμων. Οι κυβερνήσεις φοβούνται όμως το πολιτικό κόστος. Μετά την
αποτυχία της διάσκεψης της Χάγης, τον Νοέμβριο, οι υπουργοί Περιβάλλοντος της
Ομάδας των επτά πλουσιοτέρων χωρών και της Ρωσίας (G8), οι οποίοι συναντήθηκαν
το Σαββατοκύριακο στην Τεργέστη, προσπάθησαν να προετοιμάσουν το έδαφος για
την επανάληψη των διαπραγματεύσεών τους στις 16 έως τις 27 Ιουλίου στη Βόννη.
Το μεγάλο ερώτημα είναι βέβαια αν οι διαπραγματεύσεις στη Βόννη θα ξεκινήσουν
από συγκεκριμένους ποσοτικούς στόχους για τον περιορισμό των αερίων που
προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου. Οι ΗΠΑ και μεταξύ άλλων ο Καναδάς, η
Ιαπωνία και η Ρωσία ζητούν πιο «ευέλικτους μηχανισμούς» ελέγχου των ρύπων,
αντίθετα με την Ευρωπαϊκή Ένωση που ζητεί από κάθε χώρα την τήρηση
συγκεκριμένων ποσοτικών ορίων στις εκπομπές των επικίνδυνων αερίων.