Ο μύθος της Μπολώνιας και το πρόβλημα του Πολυτεχνείου

Έχει αναφερθεί ότι η Διακήρυξη της Μπολώνιας σχετίζεται με την ανωτατοποίηση
των ΤΕΙ. Προφανώς η συσχέτιση προέκυψε από την υποστήριξη των ΤΕΙ στη μεγάλη
εκπαιδευτική μεταρρύθμιση που συντελείται στην Ευρώπη και απεικονίζεται με τη
Διακήρυξη της Μπολώνιας.

Τα ΤΕΙ σήμερα συμμετέχουν δραστήρια στο ευρωπαϊκό γίγνεσθαι, όπως οι
διευρωπαϊκές προπτυχιακές και μεταπτυχιακές συνεργασίες, η κινητικότητα
φοιτητών και καθηγητών, τα νέα προγράμματα σπουδών με βάση τον φόρτο εργασίας,
στον οποίο στηρίζονται οι διδακτικές μονάδες ECTS, η αυτοαξιολόγηση και
γενικότερα η ευρωπαϊκή διάσταση που απετέλεσε όλα αυτά τα χρόνια τον άξονα
στον οποίο στηρίχθηκε η αυτοεξέλιξη και αναβάθμιση των ΤΕΙ.

Το μοναδικό θέμα της Διακήρυξης της Μπολώνιας που δημιουργεί ένταση, κυρίως
στα Πολυτεχνεία, είναι ότι οι βασικές σπουδές Bachelor διαρκούν 3-4 χρόνια. Η
διάρκεια σπουδών δεν απασχολεί τα ΤΕΙ διότι, ανεξάρτητα από Μπολώνια και
ανωτατοποίηση, θα διατηρήσουν τις τετραετείς βασικές σπουδές τους, καθώς και
τις μεταπτυχιακές συνεργασίες.

Το ίδιο ανεπηρέαστα από τη Διακήρυξη της Μπολώνιας μένουν τα Πανεπιστήμια, τα
οποία, εξ όσων γνωρίζω, θα εξακολουθήσουν να χορηγούν βασικό τετραετές πτυχίο
(Bachelor) και Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Εξειδίκευσης (Mastrer).

Διαφορετική όμως είναι η κατάσταση με τα Πολυτεχνεία, που χορηγούν πενταετές
βασικό πτυχίο και το αυτοχαρακτηρίζουν ως Master, χωρίς αναγνώριση από τα ξένα
Πανεπιστήμια.

Επιπροσθέτως, τα Πολυτεχνεία έχουν κατοχυρώσει στο πενταετές βασικό πτυχίο
τους επαγγελματικά δικαιώματα. Συνεπώς, αν καθιερώσουν πτυχίο Bachelor, θα
μπουν στο επάγγελμα και άλλοι μηχανικοί με την ίδια διάρκεια σπουδών και θα
χάσουν τα κεκτημένα. Με τη Διακήρυξη της Μπολώνιας, Πανεπιστήμια άλλων
ευρωπαϊκών χωρών θα χορηγούν βασικό πτυχίο μηχανικού Bachelor σε 3-4 χρόνια
και μετά Master, με διαφοροποιημένα επαγγελματικά δικαιώματα, ενώ τα ελληνικά
Πολυτεχνεία ενδέχεται να απομονωθούν προσπαθώντας να διατηρήσουν τα
προπολεμικά κεκτημένα.

Είναι πλέον καιρός, πέρα από μυθοπλασίες και συντεχνιακές αγκυλώσεις, να
σκύψουμε στα ουσιαστικά προβλήματα των ιδρυμάτων μας διότι το ποτάμι δεν
γυρίζει πίσω και η Ευρώπη δεν περιμένει.

Ο Ιωάννης Καζάζης είναι καθηγητής και συντονιστής ECTS του ΤΕΙ Αθήνας.
Είναι μέλος του Executive Board στον European Association for International
Education (EAlE). Έχει διατελέσει διευθυντής στο υπουργείο Παιδείας