Η χαμηλή παραγωγικότητα των τραπεζών και τα πανωτόκια

Βουλευτής Επικρατείας της Νέας Δημοκρατίας

Έναν μόλις χρόνο μετά την ψήφιση της «ρύθμισης» για τα πανωτόκια, τα γεγονότα
έρχονται να επιβεβαιώσουν την προχειρότητα και τη μονομέρεια με την οποία η
κυβέρνηση αντιμετώπισε το θέμα και να δικαιώσουν όσους συνιστούσαν μια πιο
προσεκτική αντιμετώπιση του θέματος. Ο ισχυρισμός των τραπεζών ότι το θέμα
αφορά ελάχιστους κακοπληρωτές, δεν συμβιβάζεται με την άποψη ότι μια πιο
γενναία ρύθμιση θα κλονίσει την υγεία του τραπεζικού συστήματος. Στην
πραγματικότητα επιχειρείται η λύση ενός προβλήματος του οποίου το μέγεθος δεν
έχει μελετηθεί.

Ο ισχυρισμός των τραπεζών ότι θα κλονισθεί η οικονομική τους ευρωστία
επιβεβαιώνει μια βασική παράμετρο (αν όχι γενεσιουργό αιτία) του όλου
προβλήματος που είναι η εξαιρετικά χαμηλή παραγωγικότητα των τραπεζών. Μια
απλή ανάγνωση των ισολογισμών τους φανερώνει την εξαιρετικά χαμηλή
αποδοτικότητα των καθαρά τραπεζικών εργασιών (εν αντιθέσει με τα κέρδη
κεφαλαίου) σε μια εποχή εξαιρετικά υψηλών πραγματικών επιτοκίων και μεγάλου
ανοίγματος μεταξύ επιτοκίων χορηγήσεων και καταθέσεων. Υπό συνθήκες
πραγματικού ανταγωνισμού, οι περισσότερες ελληνικές τράπεζες θα είχαν προ
πολλού την «τύχη» των πιο «άτυχων» πελατών τους.

Αναμφίβολα μέρος των αντιδράσεων εντάσσεται στην παθογένεια της ελληνικής
κοινωνίας που επιτρέπει σε όσους υφίστανται τις συνέπειες δικών τους επιλογών
να επιρρίπτουν τις ευθύνες σε τρίτους και να επιζητούν την αποζημίωση της
Πολιτείας.

Όμως η πρώτη αυτή εντύπωση ανατρέπεται αν λάβει κανείς υπόψη:

* Την εκτίναξη των επιτοκίων, στην πλειοψηφία των περιπτώσεων μετά τη σύναψη
του αρχικού δανείου.

* Τη συστηματική απόκρυψη πληροφοριών και στοιχείων από την πλευρά των
τραπεζών.

* Την παράνομη (σε πάρα πολλές περιπτώσεις) επιβάρυνση των λογαριασμών με
αυθαίρετα ποσά.

Προβάλλεται επιπλέον το επιχείρημα ότι μια γενναιότερη ρύθμιση θα επιβράβευε
τους κακοπληρωτές και θα τιμωρούσε τους συνεπείς. Όσοι αντεπεξήλθαν κατά την
περίοδο των υψηλών επιτοκίων δικαιούνται να αισθάνονται αδικημένοι. Από τη
στιγμή όμως που επιχειρήθηκε ρύθμιση είναι πολύ περισσότερο αδικημένοι όσοι
έχασαν περιουσίες, ή πλήρωσαν υπέρογκα ποσά, χωρίς να εξοφλήσουν και δεν
υπήχθησαν στη ρύθμιση λόγω μη αναδρομικότητος.

Μια σωστότερη λύση θα μπορούσε να προκύψει από την παραπομπή του θέματος σε
μια επιτροπή, που θα αναλάβει μέσα σε διάστημα τριών μηνών, και με βάση τα
στοιχεία που θα προσκομίσουν οι δύο πλευρές, να αποτιμήσει τις πραγματικές
διαστάσεις του προβλήματος για να οδηγηθούμε πριν από το καλοκαίρι σε μια νέα,
οριστική νομοθετική ρύθμιση.

Σε κάθε περίπτωση οι αρχές οι οποίες θα πρέπει να ληφθούν υπόψη είναι οι εξής:

* Ο προσδιορισμός της οφειλής να γίνεται μετά την προσκόμιση από πλευράς της
τράπεζας των απαραίτητων στοιχείων και με την παροχή δυνατότητος στους
δανειολήπτες να τα αμφισβητήσουν δικαστικώς.

* Σαν σημείο εκκίνησης για τον υπολογισμό τού προς ρύθμιση ποσού πρέπει να
λαμβάνεται το αρχικό δάνειο και όχι το ποσόν τη στιγμή της καταγγελίας της
σύμβασης.

* Πρόνοια πρέπει να ληφθεί για ίση μεταχείριση όσων θα υπάγονταν στη ρύθμιση
αν δεν είχαν την ατυχία να αποπληρώσουν μέρος της οφειλής, ιδίως σε
περιπτώσεις όπου δικαστικά αποδεικνύονται παρανομίες των τραπεζών.

* Η ρύθμιση πρέπει να προβλέψει ρητά τις προθεσμίες και τους όρους
αποπληρωμής.

* Η ρύθμιση να επεκταθεί και στις εταιρείες χρηματοδοτικής μίσθωσης (leasing)
όπου σε περίπτωση αδυναμίας πληρωμής συμβαίνει το διεθνώς πρωτοφανές, οι
τράπεζες και να ανακτούν τον μισθωμένο εξοπλισμό και να στρέφονται κατά της
περιουσίας των μισθωτών / εγγυητών.

* Πρέπει να διερευνηθεί η τύχη των εκπλειστηριασθέντων ακινήτων στις
περιπτώσεις που περιήλθαν στην κατοχή των τραπεζών.