Με το «βλέμμα» που σκοτώνει οι πιλότοι μας

«Βλέμμα» που… σκοτώνει αποκτούν οι Έλληνες πιλότοι των νέων μαχητικών
αεροσκαφών F-16! Εντός των επόμενων ημερών ο υπουργός Άμυνας κ. Άκης
Τσοχατζόπουλος αναμένεται να υπογράψει και να στείλει στις ΗΠΑ μια παραγγελία
– παράρτημα στο αρχικό συμβόλαιο αγοράς των 50 αεροσκαφών F-16 Block 52 Plus,
ένα μέρος του οποίου αφορά… κάσκες πιλότων.

Το ξεχωριστό με αυτές τις κάσκες ­ ίδιες που θα αποκτήσουν ταυτόχρονα σχεδόν
με τους Έλληνες και μερικές εκατοντάδες Αμερικανοί πιλότοι ­ είναι τα…
δολοφονικά χαρακτηριστικά τους: Κυριολεκτικά με μία μόνο «ματιά» ο πιλότος θα
μπορεί να καταρρίψει όποιο εχθρικό ιπτάμενο στόχο βρίσκεται μπροστά, δίπλα ή
και (σχεδόν) πίσω του. Αρκεί να τον δει εγκαίρως, γι’ αυτό όμως θα έχει
φροντίσει να βοηθήσει τον πιλότο το ηλεκτρονικό σύστημα του αεροσκάφους
δείχνοντάς του την κατεύθυνση της απειλής ώστε να στρέψει προς τα εκεί το
βλέμμα του. Από κει και πέρα τα πράγματα γίνονται πολύ πιο εύκολα.

Το μυστικό

Το «μυστικό» δεν είναι άλλο από την απεικόνιση και σκόπευση επί κράνους
(Helmet Mounted Display/HMD) ­ ένα πολύτιμο βοήθημα για τους πιλότους που
ξεπερνά τα όρια του απλού πολλαπλασιαστή ισχύος και στη συγκεκριμένη περίπτωση
ονομάζεται JHCS.

Σε πολύ γενικές γραμμές μπορούμε να περιγράψουμε τη λειτουργία ενός
σκοπευτικού επί κράνους ως εξής: Στην προσωπίδα του κράνους του πιλότου, με
φόντο το πραγματικό περιβάλλον, απεικονίζονται ταυτόχρονα και άλλες ενδείξεις
με φωτεινά σύμβολα, αριθμούς κ.λπ., χωρίς να επηρεάζουν την ορατότητα.

Στο κράνος του λοιπόν ο πιλότος διαθέτει και ένα σκοπευτικό σύστημα, ένα
σταυρόνημα. Κοιτάζοντας λοιπόν τον στόχο για ένα ή δύο δευτερόλεπτα το σύστημα
ειδοποιεί με μια φωτεινή ένδειξη πως ο στόχος έχει εγκλωβιστεί. Τότε ο πιλότος
πατάει ένα κουμπί στο μοχλό ελέγχου και μέσω λινκ τα δεδομένα από το κράνος
περνούν στον ερευνητή της κεφαλής του πυραύλου, ο οποίος εγκλωβίζει το στόχο.
Ο εγκλωβισμός αυτός μπορεί να γίνει σε εύρος 90 μοιρών από κάθε πλευρά του
μαχητικού, που είναι και τα όρια της κεφαλής των πυραύλων αέρος-αέρος. Με το
υπάρχον σύστημα αντί των 180 μοιρών εικόνα που δίνει η κάσκα, η οθόνη έβλεπε
μόνο μέχρι 40-60 μοίρες.

Τα σκοπευτικά στο κράνος, βέβαια, προσφέρουν και τη δυνατότητα εγκλωβισμού
ενός εχθρικού αεροσκάφους το οποίο πετάει και πίσω από το μαχητικό, όσο δηλαδή
μπορεί να δει ο πιλότος στρέφοντας αρκετά το κεφάλι του. Σε αυτή την περίπτωση
τα δεδομένα δεν πάνε στην κεφαλή του πυραύλου αλλά στο σύστημα πλοήγησής του.
Ο πύραυλος εκτοξεύεται μπροστά και μετά στρέφει προς τα πίσω με βάση τα
δεδομένα που έχει πάρει από το σκοπευτικό στο κράνος και κατόπιν εγκλωβίζει το
στόχο του. Η μέθοδος αυτή καλείται εγκλωβισμός μετά την εκτόξευση (LOAL).
Όμως, οι πολεμικές αεροπορίες φοβούνται πως με αυτόν τον τρόπο υπάρχουν
πιθανότητες ο πύραυλος να εγκλωβίσει και να καταστρέψει κάποιο φιλικό
αεροσκάφος και έτσι δεν έχουν ακόμη ζητήσει την κατασκευή πυραύλων με αυτή τη
δυνατότητα.

Επίσης στο σκοπευτικό σύστημα του κράνους απεικονίζονται και άλλες πληροφορίες
που βοηθούν τον πιλότο να εντοπίσει και κατόπιν να εγκλωβίσει στόχους στο
έδαφος, σε αποστολές βομβαρδισμού. Το σύστημα JHCS (Joint Helmet Cueing
System) το οποίο προμηθεύτηκε η χώρα μας θεωρείται το πλέον προηγμένο στον
κόσμο.

Η νέα σύμβαση (παράρτημα παλιότερης) είναι ύψους περίπου 300 εκατ. δολ. και
εκτός από τις κάσκες JHCS αφορά στην αγορά πυραύλων αέρος-αέρος ΑΙΜ-120
Abraam, συστημάτων νυχτερινής σκόπευσης και πλοήγησης. Επίσης περιλαμβάνει για
τυπικούς λόγους και τους κινητήρες «Πρατ ετ Γουίτνεϊ» που δεν περιλαμβάνονταν
στην αρχική παραγγελία, ενεργοποιώντας έτσι και αυτή την παραγγελία.

Οι «Ποπάι»

Τέλος όσον αφορά τους πυραύλους «Ποπάι 2» (Heve Lite/AGM 142) μεγάλου
βεληνεκούς, το Γραφείο Ασφαλείας του αμερικανικού Κογκρέσου οριστικοποίησε την
αποδέσμευση για πώληση στην Ελληνική Πολεμική Αεροπορία.

Η Ελλάδα ανανέωσε το ενδιαφέρον για την αγορά τους, ωστόσο δεν έχει ακόμα
προχωρήσει στην παραγγελία τους καθώς μέχρι τώρα δεν έχει αρχίσει η παραγωγή τους.