ΠΡΟΣΩΠΑ Ο φυγάς πήρε χάρη

Η ενέργεια του Κλίντον να δώσει χάρη στον Μαρκ Ριτς στο παρά πέντε της
λήξης της προεδρικής θητείας λειτούργησε τελικά αντίθετα απ’ ό,τι υπολόγιζαν
τόσο ο ευεργετήσας όσο και ο ευεργετηθείς.

Μαρκ Ριτς. Η χάρη που του δόθηκε «κηλίδωσε» την κληρονομιά της προεδρίας Κλίντον

Η Επιτροπή Κυβερνητικής Μεταρρύθμισης της Βουλής των Αντιπροσώπων εξετάζει
σήμερα την προεδρική χάρη που δόθηκε στον Μαρκ Ριτς, καθώς και τις κατηγορίες
ότι ο Ριτς έδωσε απόρρητες πληροφορίες στο Ισραήλ και σε άλλους. Την ερχόμενη
εβδομάδα, η χάρη θα συζητηθεί και από τη Δικαστική Επιτροπή της Γερουσίας. Τη
Δευτέρα, μερικοί διαδηλωτές εμφανίσθηκαν στη Φλόριντα, στην πρώτη επί πληρωμή
ομιλία του Κλίντον ως πρώην προέδρου, για να διαμαρτυρηθούν για τη χάρη. «Δώσε
πίσω τα ασημικά!», φώναξε ένας εννοώντας τα δώρα που το ζεύγος Κλίντον πήρε
μαζί του όταν έφυγε από τον Λευκό Οίκο και στα οποία περιλαμβάνονταν έπιπλα
που είχε δωρίσει η πρώην σύζυγος του Ριτς, η Ντενίζ.

Ο Ριτς, ένας δισεκατομμυριούχος διαπραγματευτής εμπορευμάτων, παραπέμφθηκε το
1983 επειδή παραβίασε το δελτίο τιμών που είχε επιβάλει η αμερικανική
κυβέρνηση το 1973 στη διάρκεια του πετρελαϊκού εμπάργκο. Κατηγορήθηκε επίσης
για φοροδιαφυγή ύψους 48 εκατομμυρίων δολαρίων. Αλλά ο Ριτς και ο συνεταίρος
του, ο Πίνκους Γκρην, ο οποίος πήρε επίσης χάρη από τον Κλίντον, δεν
δικάστηκαν ποτέ. Διέφυγαν από την αμερικανική δικαιοσύνη και ο Ριτς συνέχισε
τις επιχειρηματικές δραστηριότητές του από το Τσουγκ της Ελβετίας. Πώς μπορεί
λοιπόν τώρα να δίνεται χάρη σε έναν φυγάδα; ρωτούν πολλοί. Ο νέος πρόεδρος,
πάντως, ανακοίνωσε την περασμένη εβδομάδα πως δεν πρόκειται να ανατρέψει την
απόφαση του προκατόχου του.

Οι «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς» είχαν χθες για πρώτο θέμα τους τον Ριτς και τις
διερευνητικές συνομιλίες με στόχο τη συγχώνευση ανάμεσα στην εταιρεία του, τη
Marc Rich Investments, και την Crown Resources, που έχει την έδρα της στη
Ζυρίχη και ανήκει στον ρωσικό βιομηχανικό και χρηματιστικό όμιλο Alfa
(διαθέτει στην αγορά το ρωσικό πετρέλαιο και είναι ιδιοκτησίας του
δισεκατομμυριούχου «ολιγάρχη» Μιχαήλ Φρίντμαν). Οι επικριτές της απόφασης του
Κλίντον να δώσει χάρη στον Ριτς, σημείωνε η βρετανική εφημερίδα, υπογραμμίζουν
το γεγονός ότι ο Ριτς είναι φυγάς, αλλά και τις στενές σχέσεις ανάμεσα στην
Ντενίζ Ριτς και τους Κλίντον ­ μολονότι και οι δύο πλευρές έχουν αρνηθεί πως
υπάρχει οποιαδήποτε σχέση ανάμεσα στα δώρα και την προεδρική χάρη.

Η προεδρική χάρη συνήθως διαγράφει μια κηλίδα από το μητρώο ενός
καταδικασμένου εγκληματία και κάνει τον πρόεδρο των ΗΠΑ να μοιάζει περισσότερο
ανθρώπινος. Στην περίπτωση του Μαρκ Ριτς και του Μπιλ Κλίντον, ο θεσμός
λειτούργησε ακριβώς αντίθετα για αμφοτέρους.