«Μαύρη τρύπα» στον προϋπολογισμό

«Μαύρη τρύπα» και στον προϋπολογισμό προκαλεί η κατρακύλα του Χρηματιστηρίου.
Ήδη, στο υπουργείο Οικονομικών διαπιστώνονται τα πρώτα σημάδια υστέρησης των
εσόδων, από τον στόχο που έχει τεθεί στον προϋπολογισμό, η οποία οφείλεται και
στην πτώση των συναλλαγών στη Σοφοκλέους. Φόβοι υπάρχουν και για υπερβάσεις
στις δαπάνες του προϋπολογισμού, αφού, λόγω της πτώσης των τιμών των μετοχών,
παρατηρείται μείωση των εσόδων της Δημόσιας Επιχείρησης Κινητών Αξιών του
Δημοσίου (ΔΕΚΑ). Πρόκειται για τα έσοδα που εισπράττει η ΔΕΚΑ από τις πωλήσεις
μετοχών που έχει στο χαρτοφυλάκιό της, με τα οποία καλύπτεται σημαντικό
κομμάτι των επιχορηγήσεων του προϋπολογισμού προς διάφορους φορείς.

Παράλληλα, η κατρακύλα του Χρηματιστηρίου, εκτός του ότι επιδεινώνει το κλίμα
στην οικονομία και προκαλεί παρενέργειες στα δημοσιονομικά και νομισματικά
μεγέθη, φρενάρει την οικονομική δραστηριότητα και υπονομεύει την επίτευξη του
στόχου για αύξηση του ΑΕΠ κατά 5% το 2001, που είναι καθοριστικός για την
υλοποίηση του προγράμματος σταθερότητας και ανάπτυξης. Ήδη, λόγω της
παρατεταμένης «βουτιάς» του Γενικού Δείκτη Τιμών στη Σοφοκλέους, αυξάνεται ο
αριθμός των επιχειρήσεων που σκοπεύουν να αναβάλουν την εισαγωγή τους σε
αυτήν, γεγονός που θα οδηγήσει και σε αναβολή μέρους των επενδυτικών τους
σχεδίων.

Τα μέτρα

Στα υπουργεία Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών παρακολουθούν με ανησυχία τις
εξελίξεις αυτές καθώς αναγνωρίζεται ότι στο βαθμό που δεν αντιστραφούν θα
δημιουργήσουν σοβαρό πρόβλημα στην επίτευξη των βασικών στόχων της οικονομικής
πολιτικής της κυβέρνησης, που αφορούν στη δημιουργία πλεονάσματος στον
προϋπολογισμό του 2001, στη μείωση του δημοσίου χρέους στο 98,9% του ΑΕΠ από
103,9% φέτος και στη διατήρηση υψηλών ρυθμών ανάπτυξης. Τα στελέχη που είναι
επιφορτισμένα με την άσκηση της οικονομικής πολιτικής επισημαίνουν ότι, αν δεν
αντιστραφεί αυτή η κατάσταση, θα πρέπει να ληφθούν δραστικά μέτρα που αφορούν
κυρίως σε περικοπές δαπανών σε διάφορους τομείς (επιχορηγήσεις, λειτουργικές
δαπάνες, δαπάνες του ΠΔΕ κ.ά.). Αλλιώς θα ακυρωθεί σε μεγάλο βαθμό, στη
δημοσιονομική εξυγίανση των τελευταίων ετών θα υπάρξουν μια σειρά από άλλες
παρενέργειες στα μακροοικονομικά μεγέθη (πληθωριστικές πιέσεις κ.ά.) και θα
δημιουργηθεί πρόβλημα στις σχέσεις της χώρας με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Σύμφωνα
με πληροφορίες σχετικές εισηγήσεις για την λήψη έκτακτων περικοπών δαπανών
έχουν δοθεί στον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών κ. Γιάννο
Παπαντωνίου.

Οι αποφάσεις

Η απόφαση που έχει ληφθεί στο οικονομικό επιτελείο είναι να τηρηθεί στάση
αναμονής μέχρι να υπάρξει μία σαφέστερη εικόνα για την πορεία των εσόδων και
των δαπανών του προϋπολογισμού πριν ληφθούν οι όποιες αποφάσεις. Έτσι
εκτιμάται ότι θα πρέπει να υπάρξουν στοιχεία τουλάχιστον για το πρώτο δίμηνο
του έτους. Μέχρι τότε, όπως διαβεβαιώνουν αρμόδιες πηγές του οικονομικού
επιτελείου, οι όποιες κινήσεις θα περιορισθούν στο επίπεδο των παρεμβάσεων
τόσο για την βελτίωση του ρυθμού αύξησης των εσόδων όσο και του περιορισμού
των δαπανών. Παράλληλα θα επιδιωχθεί να προχωρήσουν χωρίς άλλες αναβολές οι
μετοχοποιήσεις των δημοσίων επιχειρήσεων και οργανισμών. Στόχος είναι να
εισπραχθεί όσο το δυνατόν μεγαλύτερο μέρος από τα προγραμματισμένα έσοδα τα
οποία προορίζονται για τη μείωση του δημόσιου χρέους. Σε κάθε περίπτωση πάντως
η κρίση του Χρηματιστηρίου θα έχει ως αποτέλεσμα να περιορισθούν και τα έσοδα
που θα εισπράξει το Δημόσιο από την πολιτική των μετοχοποιήσεων. Έτσι
εκτιμάται ότι δεν πρόκειται να επιτευχθεί ο στόχος για εισπράξεις ύψους
500-700 δισ. δρχ. φέτος.

Τα έσοδα

Από τα πρώτα στοιχεία που έχουν στα χέρια τους τα αρμόδια στελέχη στα
υπουργεία Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για την πορεία των εσόδων
προκύπτει ότι τον Ιανουάριο οι εισπράξεις εσόδων του Δημοσίου θα παρουσιάσουν
υστέρηση σε σχέση με το στόχο που έχει τεθεί. Αυτή οφείλεται αφενός μεν στη
σημαντική πτώση των εσόδων από το φόρο στις συναλλαγές στη Σοφοκλέους αφετέρου
δε στη μείωση του ρυθμού αύξησης των υπόλοιπων κατηγοριών εσόδων (εισοδήματος,
ΦΠΑ κ.λπ.). Σε ετήσια βάση, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις αρμοδίων στελεχών, η
υστέρηση των εσόδων από τις συναλλαγές στο Χρηματιστήριο εκτιμάται ότι θα
ξεπεράσει τα 100 δισ. δρχ. Μόνο οι απώλειες από τη μείωση του συντελεστή του
φόρου στο 0,3% από 0,6%, που ανακοινώθηκε εσπευσμένα για να βελτιωθεί το κλίμα
στη Σοφοκλέους, εκτιμώνται σε 60 δισ. δρχ.

Τα πρώτα ανησυχητικά στοιχεία για την πορεία των εσόδων έφθασαν στις αρχές του
Ιανουαρίου στο γραφείο του υφυπουργού Οικονομικών κ. Απόστολου Φωτιάδη. Αυτά
αφορούσαν την πορεία των εσόδων τον Δεκέμβριο. Τον μήνα αυτόν τα έσοδα
παρουσίασαν αύξηση στα επίπεδα του 3%! Όμως οι κακές αποδόσεις στο ρυθμό
αύξησης των εσόδων διατηρήθηκαν και το πρώτο δεκαπενθήμερο του Ιανουαρίου με
αποτέλεσμα στο υπουργείο Οικονομικών να σημάνει συναγερμός. Αυτός είναι ο
λόγος για τις αυστηρές οδηγίες που έδωσε αμέσως μετά ο κ. Φωτιάδης προς τους
εφόρους προκειμένου να κινητοποιήσουν το μηχανισμό τους για να αυξηθούν οι
εισπράξεις και κυρίως να κυνηγήσουν τους μεγαλοοφειλέτες ληξιπρόθεσμων χρεών.
Μάλιστα, σύμφωνα με πληροφορίες, ο υφυπουργός εντός του επόμενου δεκαημέρου
πρόκειται να αποστείλει σε όλες τις Εφορίες της χώρας μηνιαίους στόχους για
την αύξηση των εσόδων τους οι οποίοι θα αποτελέσουν κριτήριο και για την
αποδοτικότητα των προϊσταμένων των Εφοριών. Σύμφωνα με τις πληροφορίες θα
τεθεί στόχος για αύξηση των εσόδων 8%-10% το μήνα σε κάθε Εφορία. Σημειώνεται
ότι ο στόχος που έχει τεθεί στον προϋπολογισμό προβλέπει αύξηση των εσόδων
κατά 8,2% σε ετήσια βάση.

Ενδεικτική πάντως για την ανησυχία που επικρατεί στο οικονομικό επιτελείο
σχετικά με την πορεία των εσόδων είναι η άρνηση του υπουργού Εθνικής
Οικονομίας και Οικονομικών κ. Γιάννου Παπαντωνίου να αποδεχθεί τις εισηγήσεις
των στελεχών του υπουργείου για μεγαλύτερες μειώσεις φόρων στη φορολογία
ακινήτων ­ που ανακοινώθηκαν στα μέσα Ιανουαρίου ­ προκειμένου να
αντισταθμισθεί πλήρως η επιβάρυνση που θα προκύψει στους φορολογούμενους από
την αύξηση των αντικειμενικών τιμών των ακινήτων.

Οι αρμόδιοι παράγοντες αποδίδουν την υστέρηση των εσόδων εκτός από την πτώση
του Χρηματιστηρίου και στις γενικότερες οικονομικές συνθήκες σε συνδυασμό με
τους φιλόδοξους στόχους που έχουν τεθεί στον προϋπολογισμό.

Οι δαπάνες

Αυτή τη στιγμή δεν είναι εφικτό να προσδιορισθεί το ύψος της υπέρβασης που θα
υπάρξει στις δαπάνες του προϋπολογισμού από τη μείωση των δαπανών της ΔΕΚΑ.
Ωστόσο στο Γενικό Λογιστήριο του Κράτους προσπαθούν από τώρα να ελέγξουν την
πορεία των δαπανών του προϋπολογισμού ώστε να περιορισθούν στα χαμηλότερα
δυνατά επίπεδα κα να μη δημιουργηθούν υπερβάσεις και από άλλους τομείς.
Μάλιστα με εντολή του υφυπουργού Οικονομικών κ. Γιώργου Δρυ μελετώνται μέτρα
για τον αποτελεσματικότερο έλεγχο των δαπανών από τις υπηρεσίες δημοσιονομικού
ελέγχου. Στόχος του υφυπουργού είναι ο έλεγχος των δαπανών από τους ελεγκτές
του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους να γίνεται εις βάθος. Δηλαδή να
αξιολογείται και η σκοπιμότητα της κάθε δαπάνης. Παράλληλα ο κ. Δρυς
προετοιμάζει την έκδοση μηνιαίου στατιστικού δελτίου στο οποίο θα αναλύεται η
εξέλιξη των βασικών κατηγοριών δαπανών του προϋπολογισμού. Σε αυτό θα υπάρχουν
στοιχεία για την εξέλιξη κάθε μήνα των δαπανών για μισθούς και συντάξεις, για
τόκους, χρεολύσια, επιδόματα, επιχορηγήσεις κ.ά. Στόχος του υφυπουργού είναι
να υπάρξει μεγαλύτερη διαφάνεια στις δημόσιες δαπάνες η οποία θα αποτελεί
εργαλείο και για αποφάσεις οικονομικής πολιτικής.