Το ζητούμενο είναι η ποιότητα στην εκπαίδευση

Παρακολουθώ τις επιφανειακές συζητήσεις των ημερών με αφορμή το Εκπαιδευτικό
Μάαστριχτ στο επίπεδο της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Και πάλιν το φαινόμενο
είναι μάλλον θλιβερό. Με λίγες εξαιρέσεις, λέγονται και γράφονται πράγματα
χωρίς βάθος, χωρίς γνώση. Γενικότητες και συνθήματα ακόμη. Και αισθάνομαι
κάποια αμηχανία, όταν κάποιοι, δεν γνωρίζω ποιοι, φαίνεται να έχουν
συμβουλεύσει τον ευγενή φίλο μου, τον σημερινό υπουργό Παιδείας, ελλιπώς.
Είναι ο Πέτρος Ευθυμίου ευρύνους, καλοπροαίρετος, αποτελεσματικός και όπως
φαίνεται αληθινά δοσμένος στην προσπάθεια για εκσυγχρονισμό του εκπαιδευτικού
μας συστήματος. Όμως δεν νομίζω ότι είμαστε σε στέρεο έδαφος διακρίνοντας με
βάση μοντέλα. Ευρωπαϊκό μοντέλο ανώτατης εκπαίδευσης ή το αμερικανικό μοντέλο
και άλλα τέτοια. Τα μεγάλα και περίφημα ιστορικά πανεπιστήμια της Ευρώπης όπως
π.χ. το Cambridge της Αγγλίας όλο και περισσότερο ενσωματώνουν στη λειτουργία
τους στοιχεία από τα αντίστοιχα ιστορικά και πρωτοπόρα ακαδημαϊκά ιδρύματα των
ΗΠΑ («ιδιωτικά» και δημόσια) όπως το Harvard, το Stanford, το Berkeley,
Wharton School… κ.ά. που παίζουν ηγετικό ρόλο στην ανάπτυξη και μετάδοση της
γνώσης και της εκπαίδευσης. Στους «Financial Times» της 22 τρέχοντος
δημοσιεύθηκε ένθετο αξιολόγησης των πανεπιστημίων του κόσμου που χορηγούν ΜΒΑ
(διοίκηση επιχειρήσεων κ.λπ.). Εκεί λοιπόν φαίνεται η μεγάλη «πρωτιά», σε
έρευνα και εκπαίδευση, των μεγάλων πανεπιστημίων της Αμερικής, η προσπάθεια
των ευρωπαϊκών για αντιγραφή, και πόσο παραπλανητική είναι η αναφορά στα
«επιχειρηματικά πανεπιστήμια». Το αμερικανικό μοντέλο δεν είναι «σώνει και
καλά» τα περίπου 2.000 λεγόμενα «επιχειρηματικά» πανεπιστήμια αλλά τα
πανεπιστήμια δημοσίου συμφέροντος, πολιτειακά ή «ιδιωτικά». Για μας αυτό που
πρακτικά προέχει δεν είναι η διάκριση σε «μοντέλα» αλλά πώς μπορούμε να
ενσωματώσουμε ό,τι καλύτερο από τα πανεπιστήμια, όχι των μοντέλων, αλλά της
Ευρώπης και των ΗΠΑ αφουγκραζόμενοι τις ανάγκες μας, τι και πώς θα αλλάξει εδώ
και στον έξω κόσμο. Πώς ο Έλληνας νέος επιστήμονας θα μπορεί να εργασθεί
ισότιμα οπουδήποτε στην Ευρώπη, δίπλα με τον πτυχιούχο του Cambridge ή του
Stanford ή του Insead του Παρισιού κ.λπ.

Κάπου κάνουμε λάθος αν η σύγκριση είναι μόνο στα έτη σπουδών χωρίς να γίνεται
αναφορά στην ένταση και την ποιότητά τους. Μήπως π.χ. τρία χρόνια στο LSE ή
στο Bristol ή Nottingham, άσε την Οξφόρδη ή το Cambridge είναι μεγαλύτερης
αποδόσεως από ό,τι π.χ. τέσσερα χρόνια σε σχολή της Καρδίτσας; Φοβούμαι ότι η
συζήτηση για το Εκπαιδευτικό Μάαστριχτ «ελληνοποιείται» μέσα στο κλίμα
αντιπαράθεσης ΑΕΙ-ΤΕΙ, δηλαδή γύρω από τα επαγγελματικά δικαιώματα των
πτυχιούχων τους. Αντίθετα, το ζητούμενο είναι η πιστοποίηση της ποιότητας του
εκπαιδευτικού έργου και των αποκτώμενων γνώσεων, με τρόπο συγκρίσιμο και κοινό
για τον ευρωπαϊκό χώρο. Θα ήθελα η συμβολή της ελληνικής πλευράς, όλων, του
κράτους, των πανεπιστημίων, κ.ά., στις συζητήσεις για το Ευρωπαϊκό
Εκπαιδευτικό Μάαστριχτ να είναι ουσιαστική και όχι περί «σκιών». Ο χρόνος δεν
είναι με το μέρος μας.