Δύσκολοι καιροί για κατασκευαστές ΡC

Πρόσφατα, ο Στιβ Τζομπς, διευθύνων σύμβουλος της Απλ, μιλώντας σε ένα μεγάλο
ακροατήριο στο Σαν Φρανσίσκο, έκανε μια σειρά από σημαντικές ανακοινώσεις, οι
οποίες μπορεί να είναι κλειδιά για το μέλλον της εταιρείας του ­ την επιβίωσή
της ή τον θάνατό της.

Όπως ήταν αναμενόμενο, στην έκθεση ηλεκτρονικών υπολογιστών που
πραγματοποιείται στη πόλη της Καλιφόρνια, ο Τζομπς παρουσίασε μια σειρά από
νέους ηλεκτρονικούς υπολογιστές που περιλαμβάνουν το νέο λειτουργικό σύστημα
που βασίζεται σε UNIX, το OS Χ. Το κοινό εντυπωσιάσθηκε, αλλά δεν ισχύει το
ίδιο για τον κ. Τζομπς και όλους τους ανθρώπους της Απλ. Η εταιρεία θα
ανακοινώσει πραγματοποίηση ζημίας το τρέχον τρίμηνο για πρώτη φορά από τότε
που ανέλαβε τα ηνία της ο κ. Τζομπς, πριν από δύο χρόνια. Αυτό που χρειάζεται
απεγνωσμένα η Απλ, είναι οι πωλήσεις πολύ περισσότερων ηλεκτρονικών
υπολογιστών. Ωστόσο, ο κ. Τζομπς και η Απλ δεν είναι οι μοναδικοί που
αντιμετωπίζουν αυτό το πρόβλημα. Πολλές επιχειρήσεις κατασκευής ηλεκτρονικών
υπολογιστών ανακοίνωσαν ότι τα κέρδη τους θα μειωθούν το τρέχον τρίμηνο. Σε
αυτές περιλαμβάνονται η Γκέιτγουεϊ (Gateway), η Κόμπακ, η Ντελ και η Τάιμ
Κομπιούτερς. Παρ’ όλα, αυτά η Απλ ήταν η μοναδική που ανακοίνωσε ότι θα
πραγματοποιήσει ζημίες.

Οι εταιρείες ανάπτυξης και παραγωγής λογισμικού, που βασίζονται σε μεγάλο
βαθμό στις πωλήσεις των εταιρειών κατασκευής ηλεκτρονικών υπολογιστών, έχουν
και αυτές παραδεχθεί ότι οι καιροί είναι δύσκολοι. Το πρόβλημα είναι τόσο
μεγάλο, που η Μάικροσοφτ (Microsoft), ο κολοσσός της βιομηχανίας λογισμικού
και η Ιντέλ (Intel), η οποία εφοδιάζει τους περισσότερους ηλεκτρονικούς
υπολογιστές στον κόσμο με μικροεπεξεργαστές, έχουν και αυτές ανακοινώσει ότι
οι ρυθμοί αύξησης των πωλήσεών τους θα επιβραδυνθούν φέτος, όπως συνέβη και το
2000. Και πολλοί αναλυτές ανησυχούν για τις μακροπρόθεσμες προοπτικές όλων των
παραπάνω εταιρειών πληροφορικής. Οι συνολικές πωλήσεις ηλεκτρονικών
υπολογιστών πέρυσι αυξήθηκαν κατά 20%. Φέτος, τα στελέχη των εταιρειών θα
είναι πολύ ικανοποιημένα, αν η αύξηση των πωλήσεών τους ξεπεράσει το 8%.

Οι λόγοι

Ο Στιβ Τζομπς, διευθύνων σύμβουλος της Apple, βλέπει ανήσυχος τις πωλήσεις της εταιρείας του να μειώνονται

Πώς μπορεί να εξηγηθεί αυτή η επιδείνωση; Παρά το γεγονός ότι ορισμένοι
τονίζουν πως η έκρηξη των πωλήσεων που πραγματοποιήθηκε το 1998 λόγω των φόβων
των επιχειρήσεων για τον ιό της χιλιετίας, ήταν λογικό να οδηγήσει σε
προσγείωση το 2000. Πέρυσι, πολλές επιχειρήσεις προχώρησαν σε αγορά εξοπλισμού
πληροφορικής, προκειμένου να ανέβουν το τρένο του ηλεκτρονικού εμπορίου και
του Ίντερνετ. Ωστόσο, αυτές οι αγορές αφορούσαν κυρίως μεγάλους ηλεκτρονικούς
υπολογιστές και συστήματα και όχι τους προσωπικούς ηλεκτρονικούς υπολογιστές,
των οποίων οι πωλήσεις μειώθηκαν.

Ο Ρομπ Έντερλι, αναλυτής της αγοράς ηλεκτρονικών υπολογιστών των Ηνωμένων
Πολιτειών, πιστεύει ότι πίσω από τη μείωση κρύβονται τέσσερις παράγοντες.
Υπάρχει το υψηλό κόστος ενσωμάτωσης νέων πληροφορικών συστημάτων στις
επιχειρήσεις, η χαμηλή αξιοπιστία του λογισμικού το οποίο μπορεί να «κολλήσει»
πολλές φορές την ημέρα, το μάρκετινγκ το οποίο «επιβάλλει» ότι η πολυπλοκότητα
είναι προτιμητέα από τη χρησιμότητα και, τέλος, η γενικευμένη πεποίθηση στις
επιχειρήσεις ότι σε πολλές περιπτώσεις «αυτό που υπάρχει» είναι «καλό» για τη
δουλειά που το χρειαζόμαστε. Και ο κ. Έντερλι συνεχίζει: «Το κόστος ανάπτυξης,
εγκατάστασης και υποστήριξης των ηλεκτρονικών υπολογιστών “φρενάρει” περίπου
το 80% της δυνητικής αγοράς ηλεκτρονικών υπολογιστών. Οι αριθμοί είναι
απογοητευτικοί. Είναι πολύ πιο ακριβή για τις επιχειρήσεις η εγκατάσταση και
υποστήριξη νέας τεχνολογίας ηλεκτρονικών υπολογιστών». Ενώ οι επιχειρήσεις που
εγκαθιστούν νέους ηλεκτρονικούς υπολογιστές βασίζονται σε δικό τους προσωπικό
πλήρους απασχόλησης εξειδικευμένο στην πληροφορική, είναι απρόθυμες να
εγκαταστήσουν νέα μηχανήματα, τα οποία θα κάνουν ακριβώς την ίδια δουλειά που
κάνουν και τα υφιστάμενα μηχανήματα. Για τους καταναλωτές η κατάσταση είναι
διαφορετική. Οι πωλήσεις ηλεκτρονικών υπολογιστών έχουν, σύμφωνα με έναν άλλο
αναλυτή, τον Τζέιμς Πόλσεν, κορυφωθεί. «Στα μέσα της δεκαετίας του ’90 οι
πωλήσεις ηλεκτρονικών υπολογιστών παρουσίαζαν κάμψη. Στη συνέχεια, η αντίληψη
ότι η απόκτηση ηλεκτρονικού υπολογιστή αποτελεί το μέσον σύνδεσης στο
διαδίκτυο, αύξησε πάλι τις πωλήσεις. Ωστόσο, πάλι βρισκόμαστε σε πτωτική
τροχιά». Ο Πόλσεν προσθέτει ότι η αμερικανική οικονομία βαδίζει προς μία
ανώμαλη προσγείωση σε οικονομικούς όρους, η οποία έχει κάνει τις επιχειρήσεις
και τους καταναλωτές οι οποίοι έχουν ζημιωθεί από την κατρακύλα των τιμών των
τεχνολογικών μετοχών, απρόθυμους να ξοδέψουν χρήματα για κάτι που δεν είναι
απόλυτα αναγκαίο.

Οι τιμές

Περίπου τα μισά αμερικανικά νοικοκυριά διαθέτουν ηλεκτρονικό υπολογιστή. Στη
Βρετανία το ποσοστό είναι 35%, αλλά οι τιμές των ηλεκτρονικών υπολογιστών
είναι υψηλότερες σε σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Μάλιστα, υπολογίζεται ότι
είναι κατά 50% υψηλότερες. Σε γενικές γραμμές, οι τιμές των ηλεκτρονικών
υπολογιστών είναι τώρα υψηλότερες στη Βρετανία σε σχέση με το παρελθόν. Το
1999 οι Βρετανοί μπορούσαν να αποκτήσουν έναν ηλεκτρονικό υπολογιστή «δωρεάν»:
οι προμηθευτές ηλεκτρονικών υπολογιστών στις Ηνωμένες Πολιτείες και τη
Βρετανία τούς έδιναν δωρεάν, στην περίπτωση που οι καταναλωτές δεσμεύονταν ότι
θα κάνουν λογαριασμούς στο τηλέφωνό τους άνω των 25 στερλινών τον μήνα για
τρία χρόνια. Στη Βρετανία, δύο εταιρείες εφάρμοσαν αυτά τα προγράμματα, αλλά
τελικά αναγκάστηκαν να τα διακόψουν. Οι καταναλωτές δεν έδειξαν το αναμενόμενο
ενδιαφέρον. Έτσι τώρα είναι αναγκασμένοι να πληρώσουν για την αγορά ενός PC.
Δεν το κάνουν όμως.

Ο κ. Έντερλι τονίζει ότι υπάρχουν και άλλοι παράγοντες που κάνουν τους
καταναλωτές απρόθυμους να αγοράσουν ηλεκτρονικούς υπολογιστές. Το λειτουργικό
σύστημα Windows συνεχίζει να παρουσιάζει προβλήματα και, παρά το γεγονός ότι
είναι φιλικό στη χρήση, οι καταναλωτές διαπιστώνουν ότι πρέπει να αποκτήσουν
ειδικές γνώσεις πάνω σ’ αυτό. Είναι, για παράδειγμα, σαν να πρέπει ο
καταναλωτής να επισκευάζει μόνος του το αυτοκίνητό του. Ο Μπρους Τονιατζίνι,
της Απλ, ο οποίος πήρε μέρος το 1984 στην ανάπτυξη ενός λειτουργικού
συστήματος πάνω στο οποίο βασίστηκε η Μάικροσοφτ για να αναπτύξει τα Windows,
τονίζει: «Είναι όπως στη δεκαετία του 1920, όταν τα αυτοκίνητα παρουσίαζαν
συνεχώς βλάβες».

«Στο τέλος», λέει ο κ. Έντερλι, «μάλλον η εποχή των προσωπικών ηλεκτρονικών
υπολογιστών θα ολοκληρωθεί. Κινούμαστε προς μια εποχή όπου οι ηλεκτρονικοί
υπολογιστές θα μοιάζουν πολύ με τηλεοράσεις, θα χρησιμοποιούνται για πέντε έως
οκτώ χρόνια και θα απαιτούν ελάχιστη συντήρηση και αναβαθμίσεις». Ίσως να μη
βρισκόμαστε μακριά από μία εποχή που οι εταιρείες κατασκευής ηλεκτρονικών
υπολογιστών θα είναι θυγατρικές εταιρειών κατασκευής ηλεκτρονικών ειδών, όπως
η Φίλιπς και η Τζένεραλ Ελέκτρικ, οι οποίες είναι έτοιμες και εξειδικευμένες
για την εξυπηρέτηση της αγοράς που θα δημιουργηθεί.

Επιμέλεια διεθνών οικονομικών θεμάτων: Σπύρος Δημητρέλης