Χρειαζόμαστε παιδιά για την εθνική μας επιβίωση

Ακόμη και στις ασθένειες που σφραγίζονται καθοριστικά από την κληρονομική
επιβάρυνση, ακόμη κι εκεί υπάρχει μεγάλο περιθώριο να επηρεάσει κανείς τα
πράγματα προς όφελός του. Κατ΄ αρχήν κάνοντας εγκαίρως προληπτικές εξετάσεις
και στη συνέχεια ακολουθώντας ένα προσεκτικό πρόγραμμα. Χαρακτηριστική τέτοια
περίπτωση είναι ο διαβήτης, που βασανίζει εκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον
κόσμο. Δύο έρευνες που μόλις τώρα έγιναν γνωστές έρχονται να δώσουν ελπίδες
ότι μπορεί κανείς να προλάβει ή, έστω, να καθυστερήσει τον διαβήτη.

Η πρώτη έρευνα έδειξε ότι μειώνοντας το βάρος του σώματος μόνο κατά… 4,5
κιλά, κάνοντας άσκηση και κάποιες διαιτητικές αλλαγές, απομακρύνουμε κατά μία
τετραετία την εμφάνιση διαβήτη τύπου 2 σε ποσοστό 60%.

“Εκπλαγήκαμε κι εμείς με την ευρύτητα των αποτελεσμάτων”, λέει ο δρ Τζάακο
Τουομιλέτο, καθηγητής στο Εθνικό Ινστιτούτο Δημόσιας Υγείας στο Ελσίνκι της
Φινλανδίας, όπου και έγινε η έρευνα. “Η έρευνα αυτή αποδεικνύει, πέραν πάσης
αμφιβολίας, ότι οι αλλαγές στον τρόπο ζωής έχουν σημαντικά αποτελέσματα στον
διαβήτη 2, κι αυτό είναι η πρώτη φορά που το έχουμε απτά στα χέρια μας. Και το
πιο σημαντικό είναι ότι δεν χρειάζονται γι’ αυτό μεγάλες αλλαγές”.

Η δεύτερη έρευνα, η οποία είναι ακόμη σε εξέλιξη, σε παιδιά και εφήβους
υψηλού κινδύνου για την ανάπτυξη διαβήτη τύπου 1 στις ΗΠΑ, έδειξε ότι μικρές
καθημερινές δόσεις ενέσιμης ινσουλίνης μπορούν να καθυστερήσουν την εξέλιξη
της νόσου ακόμη και για οκτώ χρόνια.

“Αυτό ενισχύει την άποψη ότι οι μικρές δόσεις ινσουλίνης ίσως μειώνουν,
τουλάχιστον για κάποιο διάστημα, την αφύσικη απάντηση του ανοσοποιητικού
συστήματος, που καταστρέφει τα κύτταρα που παράγουν ινσουλίνη στα άτομα με
διαβήτη τύπου 1” λέει ο δρ Ρόμπερτ Σέργουιν, διευθυντής του Διαβητολογικού
Ερευνητικού Κέντρου στην Ιατρική Σχολή Γιέιλ στο Κονέκτικατ των ΗΠΑ. Και αν
και η έρεύνα συνεχίζεται, όπως τονίζει ο δρ Σέργουιν, “έχουμε τώρα πραγματικές
ελπίδες ότι μπορούμε να προλάβουμε τη νόσο ή να καθυστερήσουμε σημαντικά την
εξέλιξή της, προσφέροντας σ΄ αυτά τα παιδιά κάποια χρόνια υγείας”.

Και οι δύο ερευνητές βρήκαν την ευκαιρία να υπογραμμίσουν ότι αυτά τα
ευρήματα, για τη μεγάλη σημασία που έχουν ο τρόπος και οι συνήθειες ζωής, θα
είναι ένα κίνητρο για άτομα που είναι σε ομάδα κινδύνου (οικογενειακό
ιστορικό, παχυσαρκία κ.λπ.) να επικοινωνήσουν με κάποιο διαβητολογικό κέντρο
και να ζητήσουν συμβουλές. Και ο διαβήτης δεν είναι η μόνη κληρονομική
ασθένεια για την οποία μπορούμε να κάνουμε κάτι.

Νικόλαος Ματσανιώτης. Τα γονίδια παίζουν ρόλο αλλά κι εμείς βάζουμε το χέρι μας

Γνωστός παιδίατρος, με μια πολυετή προσπάθεια να συμβουλεύει τις μητέρες όχι
μόνο από ιατρική αλλά περισσότερο από φιλοσοφική σκοπιά που διαμόρφωνε στάση
ζωής, ο καθηγητής Παιδιατρικής και ακαδημαϊκός κ. Νικόλαος Ματσανιώτης απαντά
με την ίδια φιλοσοφική διάθεση στα ερωτήματα των «Νέων».

Ερώτηση: Κύριε Ματσανιώτη, πιστεύετε ότι είναι ­ πράγματι ­ η ζωή μας
στα χέρια μας ή αυτό αποτελεί μια ωραιοποίηση της πραγματικότητας;

Απάντηση: Αν η ζωή ήταν αποκλειστικά στα χέρια μας μάλλον δεν θα
αποτελούσε ωραιοποίηση της πραγματικότητας αλλά θα ήταν μια πραγματικότητα που
δεν θα άφηνε στον άνθρωπο καμία οδό διαφυγής προς το εξωπραγματικό, το όνειρο,
τον μύθο, την τύχη ή την ατυχία, που μας δίνουν ελπίδα είτε μας απαλλάσσουν
από τις ενοχές των αναπόφευκτων ανθρώπινων σφαλμάτων και αποτυχιών. Ο άνθρωπος
από τη φύση των πραγμάτων ως κοινωνικό ον ετεροπροδιορίζεται σε έναν βαθμό από
το ζωντανό περιβάλλον και είναι αναγκασμένος να προσαρμόζεται στις συνθήκες
του φυσικού περιβάλλοντος, προβλέψιμες και απρόβλεπτες.

Ερώτηση: Πολλές πρόσφατες έρευνες δείχνουν συσχετισμό των διαφόρων
ασθενειών με τον τρόπο ζωής μας (π.χ. καρδιαγγειακά, καρκίνος κ.λπ.). Από την
άλλη μεριά υπάρχουν ανακαλύψεις επιστημονικές που οδηγούν στην άποψη ότι
υπάρχει κάποιο γονίδιο για όλα ­ ακόμη και για την παχυσαρκία, ίσως και για
τον έρωτα. Πόσο μερτικό, κατά την άποψή σας, ανήκει στη βιολογία και πόσο
είναι το δικό μας;

Απάντηση: Είναι αδύνατο να γίνει ποσόστωση. Ασφαλώς παίζουν ρόλο τα
γονίδιά μας. Αυτά, όμως, δεν μπορούμε να τα αλλάξουμε. Το μόνο που μας
απομένει είναι να υιοθετήσουμε υγιεινό τρόπο ζωής. Το γονιδίωμά μας, η
γενετική μας προίκα, είναι ο καμβάς που ορίζει τις δυνατότητες και τους
περιορισμούς μας, ασφαλώς όμως δεν καθορίζει τον τρόπο και τον βαθμό
αξιοποιήσεώς τους και πολύ περισσότερο δεν ταυτίζεται με την ανθρώπινη μοίρα,
το ανθρώπινο γονιδίωμα δεν άλλαξε τα τελευταία 5-10.000 χρόνια. Ο άνθρωπος
όμως και οι ανθρώπινες κοινωνίες εξελίχθηκαν στο διάστημα αυτό σε βαθμό που
δίνει το μέτρο των τεράστιων δυνατοτήτων του ανθρώπινου πνεύματος που
δημιουργεί και εξελίσσεται μέσα από τα δημιουργήματά του. Πώς λοιπόν
μελετώντας απλώς τα γονίδια θα μπορέσουμε να προβλέψουμε την ανθρώπινη
εξέλιξη;

Πλανητική σκέψη

Ερώτηση: Βιολογία, κοινωνία, πολιτική. Τι μπορεί να κάνει ένας απλός
άνθρωπος;

Απάντηση: Να σκέφτεται πλανητικά, να ενεργεί τοπικά ­ στον τόπο του και
στον χώρο του.

Ερώτηση: Αν έπρεπε να μιλήσετε τη σκληρή γλώσσα της αλήθειας τι θα
λέγατε:

* Σε μια γυναίκα αναπαραγωγικής ηλικίας.

* Σε έναν νέο.

* Σε έναν ώριμο άνθρωπο που ενδεχομένως θεωρεί ότι την έζησε ήδη τη ζωή
του και τώρα δεν μπορεί, ή δεν χρειάζεται, να κάνει τίποτα.

Απάντηση: α) «Ένα παιδί κανένα παιδί λέει ο λαός». Τα δύο παιδιά είναι
το ελάχιστο για την εθνική μας επιβίωση. Το παιδί πρέπει πάντα να είναι
επιθυμητό. Η ατομική βούληση είναι απαραβίαστη. Το δημογραφικό μας πρόβλημα
είναι ίσως το πιο σύνθετο πρόβλημα της εποχής μας. Η πλήρης οικονομική
υποστήριξη της εξωσωματικής γονιμοποίησης, η ουσιαστική φορολογική ελάφρυνση
για το δεύτερο παιδί και η δημιουργία βρεφονηπιακών σταθμών υψηλής στάθμης που
να καλύπτουν πλήρως τη γονεϊκή απουσία από το σπίτι είναι οι ακρογωνιαίοι
λίθοι της δημογραφικής πολιτικής.

β) Βρίσκει έναν κόσμο καλύτερο από τον κόσμο των γονιών μου. Να
φροντίσει να διοχετεύσει τις δυνάμεις του σε κάτι που τον ευχαριστεί. Μόνο αν
παίρνεις ευχαρίστηση από τη δουλειά σου μπορείς να είσαι δημιουργικός.

Οι ηλικιωμένοι

γ) Η ζωή είναι ανεπανάληπτη και περίπου γνωστής διάρκειας. Ο πρόεδρος
Μιτεράν λίγο πριν φύγει είπε, «δεν φοβάμαι τον θάνατο, λυπούμαι που θα πάψω να
ζω». Οι ηλικιωμένοι είναι ένα τεράστιο εθνικό και οικονομικό κεφάλαιο το οποίο
έχει απαξιωθεί από την κοινωνία μας και από τον θεσμικό εκφραστή της, το
κράτος. Εννέα στους 10 άνω των 60 ετών δηλώνουν ότι δεν έχουν καμία
απασχόληση. Νομοτελειακά αν δεν υπάρξει διέξοδος ­ είτε αυτόνομη είτε στο
πλαίσιο της ευρύτερης οικογένειας ­ ο ηλικιωμένος αποστασιοποιείται
προοδευτικά από την ενεργό ζωή και οδηγείται στην απραξία και την κοινωνική
περιθωριοποίηση. Η κοινωνική γήρανση προηγείται κατά πολύ της βιολογικής,
συνάμα όμως τη συμπαρασύρει σε μια παρατεταμένη διαδικασία θανάτου. Η ζημιά
είναι διπλή. Όχι μόνο δεν αξιοποιείται το τεράστιο και πολύτιμο αυτό ανθρώπινο
δυναμικό, αλλά δημιουργούνται από την απραξία προϋποθέσεις αυξημένης
νοσηρότητας και αναπηρίας.

Οι κοινωνικές δομές δεν κατόρθωσαν να προσαρμοστούν στην κοσμογονία που
προκάλεσε η τεράστια αύξηση των ηλικιωμένων. Έτσι οι ηλικιωμένοι παραμένουν
χωρίς κοινωνικό ρόλο, περιθωριοποιούνται από το κοινωνικό γίγνεσθαι. Το χάσμα
ανάμεσα στους κοινωνικούς θεσμούς και στην πραγματική ζωή μάλλον διευρύνεται
παρά γεφυρώνεται. Ο ελεύθερος χρόνος των ηλικιωμένων χωρίς τις απαιτούμενες
κοινωνικές αλλαγές παραμένει αναξιοποίητος, χωρίς προορισμό και στόχο.

Η κατάργηση, η αφαίρεση ενεργού ρόλου δεν μικραίνει απλώς τη ζωή του ανθρώπου,
και δεν είναι βέβαια ζωή στο περιθώριο, αλλά μεταβιβάζει ως βίωμα αυτή την
απάνθρωπη πραγματικότητα στα παιδιά. Υπονομεύει έτσι τον αγώνα του ανθρώπου
για την αθανασία και τη θέωσή του.

Η πείνα και η φτώχεια

Τα παιδιά. Κάθε οικογένεια πρέπει να κάνει τουλάχιστον δύο λέει ο κ. Ματσανιώτης

Ερώτηση: Το θέμα, κατά τη γνώμη σας είναι περισσότερο ατομικό (τρόπος
ζωής, συμπεριφορές κ.λπ.) ή γενικότερα κοινωνικό (συνθήκες στέγασης, φτώχεια,
μόρφωση κ.λπ.) ή και πολιτικό (επιλογές κυβερνήσεων, π.χ., για το περιβάλλον
κ.ά.);

Απάντηση: Η πληρότητα της ερώτησής σας εμπεριέχει την απάντηση. Ασφαλώς
το θέμα είναι τρισυπόστατο ­ ατομικό, κοινωνικό και πολιτικό. Αν δεν ληφθούν
γενναίες πολιτικές αποφάσεις σε οικουμενική κλίμακα όπως η εξάλειψη της πείνας
και ο περιορισμός της φτώχειας η μοίρα του ανθρώπινου είδους είναι
προδιαγεγραμμένη. Θα οδηγηθούμε σε πλανητική αυτοκαταστροφή. Ο υπερπληθυσμός
θα πάρει κρίσιμες διαστάσεις. Η πείνα θα οδηγήσει σε καταστροφή των δασών για
την απόκτηση καλλιεργήσιμης γης.

Έρευνα για τη διατροφή σε 42.000 γυναίκες

Μια διατροφή πλούσια σε φρούτα, λαχανικά, γαλακτοκομικά χαμηλά σε λιπαρά,
πλήρη δημητριακά και άπαχα κρέατα μπορεί να σας βοηθήσει να ζήσετε
περισσότερο.

Έρευνα που έγινε σε 42.000 γυναίκες, και τα συμπεράσματά της ανακοινώθηκαν
πρόσφατα, έδειξε ότι όσες περιλάμβαναν περισσότερες ποσότητες από αυτές τις
τροφές στο διαιτολόγιό τους είχαν 30% λιγότερες πιθανότητες να πεθάνουν από
καρκίνο, καρδιαγγειακά νοσήματα και εγκεφαλικό τα επόμενα έξι χρόνια από ό,τι
οι γυναίκες που δεν έτρωγαν τέτοιες τροφές.

Η έρευνα αυτή, λέει ο δρ Άρθουρ Σάτσκιν, διευθυντής του Τμήματος Διατροφικής
Επιδημιολογίας του αμερικανικού Εθνικού Ινστιτούτου Καρκίνου, αποτελεί την
πρώτη προσπάθεια διερεύνησης των συνεπειών των διατροφικών μοντέλων. Όπως είπε
ο δρ Σάτσκιν, όλες οι προηγούμενες έρευνες εξέταζαν τις συνέπειες στην υγεία
μιας συγκεκριμένης τροφής ή διαιτητικής συνήθειας και όπως τονίζει, στην
έρευνα αυτή είναι φανερό ότι το διατροφικό μοντέλο συνδέεται χωρίς αμφιβολία
με τη βελτίωση της υγείας.

Εν τούτοις, οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι δεν είναι μόνο η διατροφή που θα
παρατείνει ­ ή θα συντομεύσει ­ τη ζωή. Και άλλοι παράγοντες παίζουν σημαντικό
ρόλο γι’ αυτό, όπως το κάπνισμα και η φυσική άσκηση.

Γεια… εγώ είμαι το συκώτι σου

Χωρίς εμένα δεν θα είχες τη δύναμη να συνεχίσεις!

* Εγώ παράγω τη χολή για να σε βοηθήσω να χωνέψεις το φαγητό που τρως.

Χωρίς εμένα θα το απέβαλες όλο όπως το έφαγες!

* Κάνω αποτοξίνωση σε όλα τα χημικά που μου δίνεις, και σε αυτά
περιλαμβάνονται το αλκοόλ, η μπίρα, το κρασί και τα φάρμακα, καθώς και όλες οι
παράνομες ουσίες.

Χωρίς εμένα οι κακές σου συνήθειες θα σε σκότωναν!

* Αποθηκεύω ενέργεια, σαν μπαταρία, κρατώντας ζάχαρη (υδατάνθρακες,
γλυκόζη και λίπος) ώσπου να τη χρειαστείς.

Χωρίς εμένα το επίπεδο ζάχαρης στο αίμα σου θα έπεφτε δραματικά και εσύ θα
έπεφτες σε κώμα!

Η αλήθεια είναι ότι σήμερα το πρωί δεν θα μπορούσες να σηκωθείς απ’ το
κρεβάτι αν δεν δούλευα εγώ.

* Δημιουργώ το αίμα που έθεσε τον οργανισμό σου σε λειτουργία πριν καν
γεννηθείς.

Χωρίς εμένα δεν θα ήσουν εδώ!

* Παράγω νέες πρωτεΐνες, τις οποίες το σώμα σου χρειάζεται για να
μείνει υγιές και να αναπτυχθεί.

Χωρίς εμένα δεν θα μπορούσες να αναπτυχθείς κανονικά!

* Αφαιρώ δηλητήρια από τον αέρα, καυσαέρια, καπνό και χημικά που
αναπνέεις.

Χωρίς εμένα θα δηλητηριαζόσουν από διάφορους μολυσματικούς παράγοντες!

* Δημιουργώ τους παράγοντες πήξης στο αίμα σου, οι οποίοι σταματούν την
αιμορραγία όταν κόβεσαι στο ξύρισμα ή καθαρίζοντας ένα μήλο.

Χωρίς εμένα θα πέθαινες από αιμορραγία!

* Σε βοηθάω στην αδιάκοπη μάχη κατά των μικροβίων που γίνεται στο σώμα
σου. Παίρνω όλα αυτά τα μικρόβια που προκαλούν κρύωμα, γρίπη καθώς και όλα τα
άλλα που συναντάς και τα σκοτώνω ή τουλάχιστον τα εξασθενίζω.

Χωρίς εμένα θα ήσουν εύκολος στόχος σε όλες τις γνωστές στον άνθρωπο
μολύνσεις.

Τόσο πολύ σε αγαπάω εγώ… εσύ όμως;

Αν με αγαπάς:

1. Μην με πνίγεις στην μπίρα, στο αλκοόλ ή το κρασί!

Περισσότερα από ένα ή δύο ποτά την ημέρα μπορούν να με σημαδέψουν για πάντα.

2. Πρόσεχε τα φάρμακα!

Όλα τα φάρμακα είναι χημικά, και όταν τα ανακατεύεις χωρίς τη συμβουλή γιατρού
μπορεί να δημιουργήσεις κάτι δηλητηριώδες και να μου προκαλέσεις σοβαρή βλάβη.

Σημαδεύομαι εύκολα και αυτά τα σημάδια, που δημιουργούν την κίρρωση, είναι
μόνιμα.

3. Πρόσεχε τα σπρέι

Να θυμάσαι ότι πρέπει να αποτοξινώνω επίσης και οτιδήποτε εισπνέεις. Έτσι όταν
ξεκινήσεις φασίνα στο σπίτι με καθαριστικά σπρέι, φρόντισε να αερίζεται καλά
το δωμάτιο ή φόρεσε μάσκα.

Αυτό ισχύει εις διπλούν όταν πρόκειται για εντομοκτόνα σπρέι, σπρέι μπογιάς ή
οτιδήποτε άλλο χρησιμοποιείς με τη μορφή σπρέι. Πρόσεχε τι αναπνέεις!

4. Πρόσεχε τι ακουμπάει στο δέρμα σου!

Τα παρασιτοκτόνα που βάζεις στα δέντρα και στους θάμνους δεν σκοτώνουν μόνο τα
μικρόβια, αλλά μπορούν να φτάσουν σε μένα μέσα από το δέρμα σου και να
καταστρέψουν και τα δικά μου κύτταρα επίσης. Να θυμάσαι ότι είναι όλα χημικά.

Κάλυψε, λοιπόν, το δέρμα σου με γάντια, μακριά μανίκια, καπέλο και μάσκα κάθε
φορά που υπάρχουν εντομοκτόνα στην ατμόσφαιρα ή όποτε ανακατεύεσαι με αυτά.

5. Μην τρως πολλές παχυντικές τροφές!

Εγώ παράγω τη χοληστερίνη που χρειάζεται το σώμα σου, και προσπαθώ να φτιάξω
τη σωστή ποσότητα.

Κράτα μια καλή, ισορροπημένη διατροφή. Εάν εσύ τρως αυτά που πρέπει, αυτά που
εγώ χρειάζομαι, εγώ με τη σειρά μου θα κάνω ό,τι χρειάζεσαι εσύ!

ΠΡΟΣΟΧΗ! Δεν μπορώ και δεν θα σου πω ότι έχω πρόβλημα παρά μόνο όταν θα
πλησιάζει το τέλος μου… και το δικό σου.

Η ζωή μου και η ζωή σου εξαρτώνται από το πώς μού συμπεριφέρεσαι.

ΤΙ ΞΕΡΕΤΕ ΓΙΑ ΤΟΝ ΔΙΑΒΗΤΗ;

Πόσα γνωρίζετε για αυτήν την ασθένεια; Απαντήστε στο test που ακολουθεί και θα
μάθετε σημαντικά πράγματα σχετικά με τον διαβήτη.

1. Σχεδόν όλοι οι άνθρωποι με διαβήτη γνωρίζουν ότι πάσχουν από την
ασθένεια.

Σωστό

Λάθος

2. Εάν η δίαιτά μας περιέχει πολλή ζάχαρη μπορεί να προκληθεί διαβήτης.

Σωστό

Λάθος

3. Ο διαβήτης αποτελεί κύρια αιτία τύφλωσης.

Σωστό

Λάθος

4. Οι διαβητικοί δεν πρέπει να καταναλώνουν καθόλου αλκοόλ.

Σωστό

Λάθος

5. Οι περισσότερες περιπτώσεις διάγνωσης διαβήτη γίνονται σε παιδιά.

Σωστό

Λάθος

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ

1. Λάθος. Εκτιμάται από τους ειδικούς πως πολλοί άνθρωποι δεν γνωρίζουν ότι
τους συμβαίνει κάτι τέτοιο.

2. Λάθος. Ο διαβήτης δεν προκαλείται από οτιδήποτε τρώτε ή πίνετε. Η
κατανάλωση πολλών θερμίδων παρ’ όλα αυτά μπορεί να οδηγήσει στην παχυσαρκία, η
οποία είναι γνωστόν ότι αποτελεί παράγοντα υψηλού κινδύνου για τον διαβήτη.

3. Σωστό. Περίπου 12.000-24.000 ενήλικοι χάνουν την όρασή τους ετησίως από
διαβήτη.

4. Λάθος. Οι ειδικοί λένε ότι γενικώς δεν υπάρχει πρόβλημα στην προσεκτική
χρήση αλκοόλ (δύο ποτά την ημέρα για τους άνδρες και ένα ποτό την ημέρα για
τις γυναίκες). Επειδή όμως το αλκοόλ επιδρά σε αρκετά φάρμακα, συμβουλευτείτε
πρώτα τον γιατρό σας.

5. Λάθος. Ο διαβήτης δεύτερου τύπου, η πιο συνηθισμένη εμφάνιση της
ασθένειας, επηρεάζει κυρίως τους ενηλίκους. Στον διαβήτη πρώτου τύπου που
απαιτεί την ενέσιμη χορήγηση ινσουλίνης, αντιστοιχεί 5% έως 10% των
περιπτώσεων και συνήθως εμφανίζεται σε παιδιά και νεαρούς ενηλίκους.