«Αυτό που συνέβη να μας γίνει μάθημα»

Ο αναπληρωτής γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, Κλάους Τόπφερ

«Δεν μπορώ να χάνω τον χρόνο μου κριτικάροντας και κατηγορώντας το ΝΑΤΟ. Το
θέμα είναι να δούμε τι θα κάνουμε από εδώ και πέρα. Και αυτό που συνέβη με το
απεμπλουτισμένο ουράνιο να μας γίνει μάθημα. Ότι πρέπει να συνεργαζόμαστε και
να μάθουμε ότι μερικές φορές απαιτείται άμεση δράση και όχι συμπεράσματα
κατόπιν εορτής», λέει στα «ΝΕΑ» ο αναπληρωτής γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, κ.
Κλάους Τόπφερ.

Σε συνέντευξη Τύπου, που πραγματοποιήθηκε χθες στη Γενεύη, ο κ. Τόπφερ,
διευθυντής του Περιβαλλοντικού Προγράμματος του ΟΗΕ (UNEP) και αναπληρωτής
γενικός γραμματέας, μαζί με τον επικεφαλής της αποστολής του Οργανισμού στο
Κόσοβο, κ. Πέκα Χααβίστο, έδωσαν στη δημοσιότητα τον χάρτη με τα 112 σημεία
της περιοχής όπου έγινε χρήση απεμπλουτισμένου ουρανίου.

Όπως επισημαίνει στα «ΝΕΑ» ο κ. Πέκα Χααβίστο, «τα σημεία αυτά είναι ακριβή κι
έχουν όλα επιβεβαιωθεί επισήμως από το ΝΑΤΟ. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που
έδωσε ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, κ. Ρόμπερτσον, στον κ. Κόφι Ανάν δεν
υπάρχουν άλλα σημεία στα οποία έγιναν επιθέσεις με βλήματα απεμπλουτισμένου
ουρανίου». Τα στοιχεία αυτά, παρά το γεγονός ότι είχαν ζητηθεί από τους
απεσταλμένους του ΟΗΕ αμέσως μετά το τέλος των βομβαρδισμών, τέθηκαν στη
διάθεσή τους μόλις τον περασμένο Ιούλιο. «Σας επαναλαμβάνω αυτό που έχω πει
πολλές φορές. Εμείς επιμέναμε από το καλοκαίρι του 1999 ότι πρέπει να γίνει
έρευνα για τη χρήση του απεμπλουτισμένου ουρανίου, και οργανώσαμε μια αποστολή
που θα ερευνούσε τις επιπτώσεις από την χρήση του στους ανθρώπους και το
περιβάλλον της περιοχής. Τότε όμως δεν είχαμε καμιά επίσημη επιβεβαίωση από το
ΝΑΤΟ», τονίζει ο κ. Τόπφερ.

Αναλύσεις δειγμάτων

Οι επιστήμονες της ειδικής ομάδας για τα Βαλκάνια έχουν ήδη επισκεφθεί 11 από
τα 112 σημεία, τα δείγματα των οποίων αναλύονται σε ευρωπαϊκά εργαστήρια και
τα συνολικά αποτελέσματα αναμένεται να ανακοινωθούν τον ερχόμενο Μάρτιο.
Ωστόσο, δεν αποκλείεται να οργανωθεί και δεύτερη αποστολή την άνοιξη για να
αναλάβει το έργο της απολύμανσης από το απεμπλουτισμένο ουράνιο. Όπως
επισημαίνει ο διευθυντής του UNEP, «είμαστε ανοιχτοί για συνέχεια της
αποστολής, αν αυτό χρειαστεί. Πρέπει όμως να περιμένουμε και να μη βγάζουμε
βιαστικά συμπεράσματα».

Όσο για τα κρούσματα λευχαιμίας και άλλων μορφών καρκίνου που παρουσίασαν
Ευρωπαίοι στρατιώτες που υπηρέτησαν στο Κόσοβο κατά την διάρκεια των ΝΑΤΟϊκών
επιθέσεων, ο επικεφαλής της αποστολής τονίζει ότι «εμείς δεν μπορούμε να
μιλήσουμε για τις συνέπειες της χρήσης του απεμπλουτισμένου ουρανίου στην
υγεία. Αυτό είναι αρμοδιότητα της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας που θα πρέπει να
κάνει την ανάλογη έρευνα. Είμαι όσο περίεργος κι εσείς να μάθω ποια τελικά
είναι η αιτία όλων αυτών των καρκίνων».

Οι προτεραιότητες

Ειδικό εξοπλισμό συστήνει απόρρητη ιατρική έκθεση του 1997

Προς το παρόν, πάντως, προτεραιότητα του UNEP είναι να γίνουν πράξη αυτά που
είχαν ήδη επισημανθεί από τον Οκτώβριο του 1999: «να συγκεντρωθούν όλα τα
υπολείμματα βλημάτων απεμπλουτισμένου ουρανίου και να απολυμανθούν όλες οι
μολυσμένες επιφάνειες».

Προτεραιότητα όμως αποτελεί και η αντιμετώπιση της χημικής ρύπανσης στην
Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας στα τέσσερα «μαύρα» σημεία ­ Νόβι
Σαντ, Πάντσεβο, Κρακούγεβατς, Μπορ ­ όπου ο ΟΗΕ έχει ήδη υποβάλει τις
προτάσεις του για την αποκατάσταση της οικολογικής ισορροπίας της περιοχής και
αυτή τη στιγμή βρίσκονται σε εξέλιξη οι εργασίες απολύμανσης.

Και μπορεί να είναι νωρίς ακόμη για τελικά συμπεράσματα, το μάθημα όμως, όπως
λέει ο Κλάους Τόπφερ, είναι ότι «δεν μπορούμε να αγνοούμε τις περιβαλλοντικές
συνέπειες των πολέμων και πρέπει να μάθουμε πώς να χειριζόμαστε τις
συγκρούσεις αυτές, λαμβάνοντας επείγοντα μέτρα. Αυτό δεν ισχύει μόνο για τα
Βαλκάνια, αλλά για όλο τον κόσμο».