ΔΡΟΜΟΙ

Οδηγός…

… (αγανακτισμένος): «Όχι!.. Δέκα χιλιάδες πρόστιμο; Τι έκανα πάλι;».
Τροχονόμος (άτεγκτος): «Παρκάρατε σε μέρος που απαγορεύεται». Οδηγός: «Μα πώς;
Πού είναι η πινακίδα;». Τροχονόμος: «Δεν υπάρχει πινακίδα. Είναι ο νέος
κανονισμός. Απαγορεύεται η στάθμευση μπροστά σε δημόσια κτίρια. Εδώ, όπως
βλέπετε, είναι μια δημόσια βιβλιοθήκη. Άρα…». Οδηγός: «Μα δεν το ήξερα! Πού
να ξέρει κανείς όλους τους νέους κανονισμούς!». Τροχονόμος: «Ειλικρινά, σας
πιστεύω. Συμβαίνει συχνά. Όμως, το πρόστιμο είναι πρόστιμο». Οδηγός: «Από τη
μια παραδέχεστε πως δεν γνώριζα τον νόμο και από την άλλη μου ζητάτε να
πληρώσω».

Τροχονόμος:…

… «Έτσι είναι φτιαγμένος ο κόσμος. Ο πολίτης δεν έχει το δικαίωμα να αγνοεί
τον νόμο». Οδηγός: «”Ο πολίτης δεν έχει το δικαίωμα να αγνοεί τον νόμο”. Καλό
κι αυτό. Μα πού το βρήκατε γραμμένο;». Τροχονόμος: «Πουθενά». Οδηγός: «Ε, τότε
δεν είναι νόμος». Τροχονόμος: «Όχι με την έννοια που είναι ο Κώδικας Οδικής
Κυκλοφορίας. Όμως και αυτός ο κανονισμός πρέπει να γίνεται σεβαστός». Οδηγός:
«Μα αν δεν είναι νόμος γραπτός, δεν είμαι υποχρεωμένος ούτε να τον γνωρίζω
ούτε να τον σέβομαι». Τροχονόμος: «Για σκεφτείτε λίγο. Αν ήταν και αυτός ένας
νόμος γραπτός, τάχα θα άλλαζε τίποτα;».

Οδηγός:…

… «Να, αν ήταν ένας νόμος γραπτός, τότε θα ήμουν υποχρεωμένος να τον
τηρήσω…». Τροχονόμος: «Ας υποθέσουμε λοιπόν πως έχουμε ένα σύνολο νόμων
μαζεμένων σε ένα βιβλίο. Ο νόμος νούμερο 1 λέει: “Όλοι είναι υποχρεωμένοι να
διαβάσουν αυτό το βιβλίο”. Μα, ας πούμε πως εσείς και όλοι οι άλλοι αγνοούν
την ύπαρξη αυτού του βιβλίου και πως ούτε εσείς ούτε κανείς άλλος το έχει
διαβάσει. Τότε θα ήταν όλοι εκτός νόμου ­ και εσείς μαζί». Οδηγός: «Κατάλαβα.
Ο νόμος νούμερο 1 είναι καθοριστικός. Μα εδώ ακριβώς είναι ο κόμπος. Πώς είναι
δυνατόν κάποιος να γνωρίζει πως είναι υποχρεωμένος να τηρεί έναν νόμο, αν
αυτός δεν είναι γραμμένος πουθενά;». Τροχονόμος: «Είναι και αυτό ένα από τα
παράδοξα του δικαίου. Μπορεί να προκύπτουν υποχρεώσεις μονάχα αν τις γνωρίζει
κανείς και οι νόμοι έχουν νόημα μονάχα αν εφαρμόζονται, ωστόσο δεν υπάρχει
τρόπος για να εφαρμόσει κανείς έναν νόμο σαν τον νόμο νούμερο 1 που λέει πως
όλοι οφείλουν να γνωρίζουν τις υποχρεώσεις τους». Οδηγός: «Από πού βγαίνει
αυτό;»

Τροχονόμος:…

… «Πως ο πολίτης δεν έχει το δικαίωμα να αγνοεί τους νόμους είναι μια
προϋπόθεση για την ύπαρξη των νόμων και συνεπώς και της κοινωνίας. Δεν είναι
αυτός ένας κανόνας, αλλά ένα ήθος, ένας τρόπος ζωής. Όποιος δεν τον αποδέχεται
δεν μετέχει στο δικό μας ήθος. Φυσικά έχετε πάντα το δικαίωμα να κάνετε
επανάσταση και να ανατρέψετε τον κατεστημένο τρόπο ζωής…». Οδηγός: «Αφήστε,
δεν είμαι εγώ για τέτοια. Καλύτερα να πληρώσω το πρόστιμο». (Διάλογος περί
νόμων από την εφημερίδα «Λα Στάμπα»).