Ένας «θεσμός» σε κρίση…

Η μπίλια πήγε να κάτσει στο “44”. Έκανε μία πλήρη τροχιά… Και, τελικώς,
κάθησε στο “11”… Μην πάει ο νους σας ­ μέρες που ‘ναι ­ στον τζόγο, αλλά
στην Ώρα του Πρωθυπουργού! Ο κ. Κ. Σημίτης, υπό προϋποθέσεις, θα μπορούσε να
απαντήσει στη Βουλή σε υπερτετραπλάσιες ερωτήσεις, περίπου 44, από εκείνες
στις οποίες τελικώς απάντησε μέσα στο 2000.

Άλλωστε, ο Κανονισμός της Βουλής, όπως αναφέρει, του δίνει τη δυνατότητα ­ εάν
το επιθυμεί ­ να απαντά μία τουλάχιστον φορά την εβδομάδα και σε δύο ερωτήσεις
αρχηγών κομμάτων ή βουλευτών.

“Σε κάθε περίπτωση ­ ορίζει ο αναθεωρημένος το ’96 Κανονισμός ­ ο Πρωθυπουργός
μία φορά τουλάχιστον την εβδομάδα και σε δύο τουλάχιστον ερωτήσεις που
επιλέγει, απαντά ο ίδιος”. Πάντως, “τον πρόεδρο της Κοινοβουλευτικής Ομάδας ­
λέει πάντα ο Κανονισμός ­ μπορεί να αναπληρώνει κατά τη συζήτηση επίκαιρων
ερωτήσεών του, που απευθύνονται στον Πρωθυπουργό, και δεν απαντώνται από τον
ίδιο, ένας από τους αναπληρωτές του”.

44 απαντήσεις

Έτσι, εάν αφαιρέσει κανείς την προεκλογική περίοδο ή το χρονικό διάστημα των
Θερινών Τμημάτων της Βουλής, τότε προκύπτει ένα ικανό χρονικό διάστημα μέσα
στο οποίο θα μπορούσε να έχουν συζητηθεί ­ το 2000 ­ με την παρουσία του
Πρωθυπουργού περισσότερες από 44 ερωτήσεις.

Άλλωστε, δεν αποτελούν εμπόδιο τα ταξίδια του Πρωθυπουργού στο εξωτερικό. Ο κ.
Κ. Σημίτης, όταν βρίσκεται σε “αποστολή”, δεν λείπει για πολλές μέρες. Έχει τη
­ χρονική ­ δυνατότητα να απαντά μία φορά την εβδομάδα και σε δύο τουλάχιστον
ερωτήσεις, όπως επιτρέπει ο Κανονισμός.

Το ερώτημα, λοιπόν, που τίθεται είναι γιατί δεν έδωσε μία άλλη πνοή στον
θεσμό, για τον οποίο μάλιστα στο παρελθόν ­ από το ’89 έως το ’93 ­ μιλούσε
συχνά, φέρνοντας τότε ως παράδειγμα την αγγλική Βουλή, όπου ο έλεγχος
πρωθυπουργού και υπουργών είναι άμεσος, συνεχής και μάλιστα χωρίς γραπτές
ερωτήσεις.

“Κι όμως”, παρατηρεί συνεργάτης του, “η κριτική που γίνεται είναι άδικη. Ο
Πρωθυπουργός, εκτός ελαχίστων περιπτώσεων, δεν έχει αρνηθεί να απαντήσει σε
ερωτήσεις που του απευθύνουν”.

Τότε, τι συμβαίνει και μέσα σε διάστημα επτά μηνών, που μεσολάβησαν από τις
εκλογές της 9ης Απριλίου ­ από τις 17 Μαΐου έως τις 12 Δεκεμβρίου ­ απάντησε
μόνο σε έξι ερωτήσεις;

Ο πρόεδρος της Βουλής Απόστολος Κακλαμάνης, επί ημερών του οποίου
εκσυγχρονίσθηκε ο θεσμός της “ώρας των βουλευτών”, θέλει να είναι δίκαιος,
όπως παρατηρεί. Και, κοιτάζοντας το ημερολόγιό του, παρατηρεί πως ο αρχηγός
της Ν.Δ. Κώστας Καραμανλής απέφυγε να υποβάλει ερωτήσεις στον Πρωθυπουργό.

Η παρατήρηση του κ. Κακλαμάνη είναι σωστή. Μόνον στην περίπτωση του ναυαγίου
του “Εξπρές Σαμίνα” ο κ. Καραμανλής υπέβαλε ­ εντός του 2000 ­ ερώτηση στον
Πρωθυπουργό. Τότε, ο κ. Κ Σημίτης ενοποίησε την ερώτηση αυτή με τις παρόμοιες
των κ.κ. Αλέκα Παπαρήγα (ΚΚΕ) και Νίκου Κωνσταντόπουλου (ΣΥΝ) και απάντησε
ενιαία.

Το περίεργο στην υπόθεση ­ για την πλευρά της Ν.Δ. ­ είναι ότι κυρίως μέσα στο
2000 η αξιωματική αντιπολίτευση ξεσήκωσε θύελλα διαμαρτυριών για “την πλημμελή
παρουσία του Πρωθυπουργού στη Βουλή”.

Ο κ. Κ. Καραμανλής, μάλιστα, σε περιπτώσεις επερωτήσεων ή και άλλων
κοινοβουλευτικών διαδικασιών, έφευγε από την Αίθουσα αμέσως μετά την ομιλία
του. Κι αυτό για να δείξει τη διαφωνία του για το ότι δεν ήταν εκεί ο
Πρωθυπουργός για να του απαντήσει.

Αυτή του την τακτική αναγκάσθηκε να αλλάξει λίγες μόλις μέρες πριν από τη
συζήτηση του προϋπολογισμού. Συνεργάτες του στη Βουλή τού διεμήνυσαν ότι
“είναι λάθος να φεύγει, επιβραβεύοντας έτσι τον Πρωθυπουργό, ο οποίος σπανίως
εμφανίζεται στο Κοινοβούλιο”.

Πρώην υπουργός της Ν.Δ., προσκείμενος στον κ. Κ. Καραμανλή, σημείωνε στα “ΝΕΑ”
ότι ο αρχηγός του κόμματός του “δεν υπέβαλε περισσότερες ερωτήσεις στον
Πρωθυπουργό, διότι όπως είναι διαμορφωμένος ο Κανονισμός, μέσα σε δύο λεπτά
απάντησης δεν προλαβαίνει κανείς να εκθέσει τις απόψεις του”.

Όποιες και αν είναι, όμως, οι δικαιολογίες που προβάλλουν και οι δύο πλευρές ­
ΠΑΣΟΚ και Ν.Δ. ­ ο θεσμός της Ώρας του Πρωθυπουργού, όπως διαμορφώθηκε με τον
τελευταίο Κανονισμό, θα μπορούσε να έχει βοηθήσει στην αναβάθμιση της Βουλής.

Προτάσεις

Τι προτάσεις υπάρχουν; Στο προεδρείο της Βουλής δεν υπάρχουν αυτό τον καιρό
συγκεκριμένες σκέψεις για αλλαγές. Ωστόσο, μέλη του επισημαίνουν ότι θα πρέπει
κανείς να λάβει υπόψη του ότι παλιότερα τα πράγματα ήταν πολύ χειρότερα. Και
προσθέτουν ότι “δεν μπορείς να συγκρίνεις ανόμοια ποσά”.

“Επί Μητσοτάκη, την περίοδο από το ’90 έως το ’93 ­ σημειώνει κοινοβουλευτικό
στέλεχος ­ οι βουλευτές δεν είχαν καν το δικαίωμα να απευθύνουν ερώτηση στον
Πρωθυπουργό. Και όταν αρχηγοί άλλων κομμάτων υπέβαλλαν την ερώτηση, έπαιρναν
την απάντηση… δεκαπέντε μέρες αργότερα! Σήμερα τουλάχιστον οι ερωτήσεις
συζητώνται μέσα στην επικαιρότητα και μερικές φορές βγάζουν και είδηση, όπως
για παράδειγμα με την απάντηση του Πρωθυπουργού στις 24 Μαΐου του 2000 στην κ.
Μαρία Δαμανάκη για το θέμα των ταυτοτήτων”.

Το ίδιο, πάντως, κοινοβουλευτικό στέλεχος παραδέχεται ότι “υπάρχει φτώχεια
ερωτήσεων και ερωτώντων”, υπενθυμίζοντας ότι “η ευθύνη του Πρωθυπουργού είναι
πως προτιμά να απαντά σε ερωτήσεις βουλευτών της Ν.Δ. ή του κόμματός του και
όχι ερωτήσεων βουλευτών των “μικρών” κομμάτων”.

Η “φτώχεια” αυτή καταγράφηκε, κυρίως, μετά τις εκλογές του ‘2000, όταν τις δύο
από τις έξι ερωτήσεις στις οποίες απάντησε ο Πρωθυπουργός υπέβαλε ο ίδιος
βουλευτής, ο κ. Προκόπης Παυλόπουλος της Ν.Δ.. Τις άλλες ερωτήσεις ­ εκτός της
περίπτωσης του “Σαμίνα” ­ υπέβαλαν οι κ.κ. Ανδρέας Λοβέρδος, Ντόρα Μπακογιάννη
και Μαρία Δαμανάκη.

Ο θεσμός της Ώρας του Πρωθυπουργού περνάει κρίση. Και μπορεί πολλοί, λίγο –
πολύ, να μιλάνε θετικά για το μοντέλο της αγγλικής Βουλής, στην πράξη όμως
θέλουν το Κοινοβούλιο απλά να ψηφίζει και να επικυρώνει…

Όσοι παρακολουθούν από παλιά τις εργασίες του Κοινοβουλίου, γνωρίζουν ότι
ευθύνες έχουν όλες οι πλευρές. Ο κ. Κ. Σημίτης, γιατί δεν έδειξε ­ στην πράξη
­ να τον συγκινεί ιδιαίτερα ο θεσμός. Ο κ. Κ. Καραμανλής, γιατί φάνηκε να
διστάζει να απευθύνει ερωτήσεις στον Πρωθυπουργό, αποφεύγοντας έτσι τις
απευθείας αντιπαραθέσεις. Και οι αρχηγοί των μικρότερων κομμάτων, γιατί
ξέχασαν ότι θα μπορούσε να ήταν ένα όπλο πίεσης στους “μεγάλους”.

Το θέμα, ούτως ή άλλως, με την αναθεώρηση του Συντάγματος και κυρίως μετά από
αυτήν τίθεται και πάλιν επί τάπητος…