Καλά νέα για τον πληθωρισμό λόγω πετρελαίου, δολαρίου

Η ανάκαμψη του ευρώ και η υποχώρηση των διεθνών τιμών του πετρελαίου τραβούν
τώρα προς τα κάτω τον πληθωρισμό και ξαναφέρνουν τα χαμόγελα στην ελληνική
οικονομία, η οποία τους τελευταίους μήνες απειλήθηκε σοβαρά από μια
ανεξέλεγκτη αύξηση του τιμάριθμου και από ένα ισχυρό πλήγμα στην
ανταγωνιστικότητά της, στα πρώτα της κρίσιμα βήματα στην ευρωζώνη.

Ο πληθωρισμός

Παρότι ο πληθωρισμός βρίσκεται σήμερα στα υψηλά επίπεδα του 4,2%, όλα δείχνουν
ότι τα χειρότερα έχουν περάσει, προς το παρόν, στο μέτωπο των τιμών. Η πτώση
των διεθνών τιμών του πετρελαίου στα 24 δολάρια το βαρέλι, από 32 δολάρια όπου
βρίσκονταν πριν από περίπου ένα μήνα, και η ανάκαμψη της ισοτιμίας του ευρώ
στα 93 σεντς σε σχέση με το δολάριο, από τα 82 σεντς όπου ήταν στα μέσα
Οκτωβρίου, φέρνουν καλά “μαντάτα”. Όλα δείχνουν, το ίδιο και οι μετρήσεις της
Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας, ότι ο εφιάλτης της έκρηξης των τιμών έχει
περάσει για την ελληνική οικονομία, καθώς ο πληθωρισμός επανέρχεται πια σε
πτωτική τροχιά. Σύμφωνα με όλες τις εκτιμήσεις, τον Δεκέμβριο ο πληθωρισμός
(αρχή – τέλος δωδεκαμήνου) θα σημειώσει πτώση στα επίπεδα του 3,9-4%, από 4,2%
τον Νοέμβριο.

Το θρίλερ

Πρόκειται για την πρώτη πτώση του πληθωρισμού ύστερα από πέντε συνεχόμενες
αυξήσεις που σημείωσε το πεντάμηνο από τον Ιούλιο μέχρι και τον Νοέμβριο. Στο
διάστημα αυτό ο πληθωρισμός αυξήθηκε κατά 1,7 ποσοστιαία μονάδα και
εκτινάχθηκε από το 2,5% (τον Ιούνιο) στο 4,2% (τον Νοέμβριο).

Η δραματική αυτή άνοδος του πληθωρισμού που είχε μετατραπεί σε “θρίλερ” για
“γερά νεύρα” ήταν το αποτέλεσμα της αύξησης των διεθνών τιμών των καυσίμων και
της καταβαράθρωσης του ευρώ τούς προηγούμενους μήνες από την αρχή του έτους.
Στους ίδιους παράγοντες αλλά για τον αντίθετο λόγο οφείλεται τώρα η πτώση του
πληθωρισμού.

Προς το παρόν, στην πτώση αυτή συμβάλει περισσότερο η κάμψη των διεθνών τιμών
των καυσίμων, η οποία μεταφέρεται στην ελληνική οικονομία με τις τελευταίες
μεγάλες μειώσεις των λιανικών τιμών πώλησης των καυσίμων στην αγορά και όχι
από την άνοδο του ευρώ, η οποία αναμένεται να αποδώσει τους “καρπούς” της τους
προσεχείς μήνες.

Οι εξελίξεις αυτές κάνουν τώρα το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης να
αισιοδοξεί για την πορεία του πληθωρισμού τους επόμενους μήνες και γενικότερα
το 2001 που θα είναι ο πρώτος χρόνος της Ελλάδας μέσα στην ΟΝΕ. Εκτιμάται ότι
το επόμενο δωδεκάμηνο θα είναι το πιο κρίσιμο, κατά το οποίο η Ελλάδα θα
πρέπει να “παγιώσει” τη θέση της μέσα στην ΟΝΕ. Στο διάστημα αυτό, όπως λένε
παράγοντες του οικονομικού επιτελείου, η Ελλάδα θα πρέπει να διατηρήσει τον
πληθωρισμό σε χαμηλά επίπεδα προκειμένου τα ελληνικά προϊόντα να αντισταθούν
στην “επίθεση” που αναμένεται να δεχθούν από τα αντίστοιχα των 11 εταίρων μας
στο ενιαίο νομισματικό κα οικονομικό περιβάλλον της ευρωζώνης.

Το Πρόγραμμα

Η αλλαγή σκηνικού στο μέτωπο της ισοτιμίας του ευρώ (και έτσι και της δραχμής)
με το δολάριο και η υποχώρηση του μαύρου χρυσού κάνουν εφικτή την πρόβλεψη του
υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών κ. Γιάννου Παπαντωνίου για την
πτώση του πληθωρισμού (σε μέσα επίπεδα δωδεκαμήνου) στο 2,3% από 3% όπου
αναμένεται να διαμορφωθεί φέτος. Παράλληλα δημιουργούνται πιο στέρεες βάσεις
για την επίτευξη των άλλων κρίσιμων στόχων του νέου τετραετούς Προγράμματος
Σταθερότητας και Ανάπτυξης (2001 – 2004) που κατατέθηκε την περασμένη εβδομάδα
στις Βρυξέλες. Οι στόχοι αυτοί αφορούν στο πλεόνασμα του προϋπολογισμού, στη
μείωση του δημόσιου χρέους καθώς και στην αύξηση του ΑΕΠ και από αυτούς θα
εξαρτηθεί η πορεία της Ελλάδας μέσα στην ΟΝΕ τα επόμενα τέσσερα χρόνια.

Ενδεικτικό είναι ότι οι στόχοι αυτοί του Προγράμματος Σταθερότητας
καταρτίστηκαν με βάση τα εξής δεδομένα για την τιμή του πετρελαίου και την
ισοτιμία του δολαρίου: Ότι η τιμή του μαύρου χρυσού θα σταθεροποιηθεί στα 25
δολάρια το βαρέλι κατά μέσο όρο την επόμενη τετραετία (27 δολάρια το 2001) και
ότι η ισοτιμία του κοινού ευρωπαϊκού νομίσματος σε σχέση με το δολάριο κατά
μέσο όρο την ίδια περίοδο θα είναι 1 προς 1 (95 σεντς το 2001).

Προς το παρόν οι εξελίξεις στις διεθνείς αγορές φαίνεται να επιβεβαιώνουν τις
προβλέψεις των αρμόδιων παραγόντων του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας. Αυτές
όμως δεν επαρκούν για την επίτευξη των φιλόδοξων στόχων του Προγράμματος
Σταθερότητας. Η ελληνική οικονομία το 2001 θα αντιμετωπίσει σημαντικές
προκλήσεις κυρίως στο μέτωπο των τιμών. Η σημαντικότερη από αυτές είναι η
πτώση των επιτοκίων λόγω της ένταξης της χώρας στην ευρωζώνη ενώ πιέσεις στο
μέτωπο των τιμών αναμένεται να δεχθεί από την απελευθέρωση των ορίων στα
καταναλωτικά δάνεια, από την αυξημένη ρευστότητα των τραπεζών λόγω της άρσης
των υποχρεωτικών δεσμεύσεών τους στην Τράπεζα της Ελλάδος κ.ά. Γι’ αυτό και η
επιτυχία των στόχων που έχουν τεθεί θα κριθεί κυρίως από το πόσο
αποτελεσματική θα είναι η αντιπληθωριστική πολιτική που θα εφαρμοσθεί.