Ο πρόεδρος Μπους βασίζεται στον Κόλιν Πάουελ. Το ερώτημα είναι αν ο πρώην
στρατηγός και νυν επικεφαλής του Στέιτ Ντιπάρτμεντ έχει όραμα για την
εξωτερική πολιτική


Χιονίζει στις Ηνωμένες Πολιτείες και η Ανατολική Ακτή, από την Ουάσιγκτον έως
τη Βοστώνη, «ετοιμάζεται να υποδεχθεί τα Χριστούγεννα σκεπασμένη με έναν λευκό
μανδύα», όπως στερεότυπα αναφέρεται.


Ο παγερός καιρός κρατάει συχνά μέχρι τις 20 Ιανουαρίου, όταν αναλαμβάνει ανά
τετραετία τα καθήκοντά του ο νέος πρόεδρος. Η τελετή γίνεται σε ανοιχτό χώρο
και νεώτερης ηλικίας πρόεδροι (όπως ο Τζων Κέννεντυ) πραγματοποιούν την ομιλία
τους φορώντας μόνο σακάκι, ενώ πρεσβύτεροι (όπως ο Ρόναλντ Ρήγκαν)
προσέρχονται με το παλτό τους.


Ό,τι ένδυμα κι αν επιλέξει ο Τζορτζ Μπους ο νεώτερος, 43ος πρόεδρος των ΗΠΑ,
ένα είναι βέβαιο: ανεξαρτήτως καιρού, η κυβέρνησή του «έρχεται», όπως γραφικά
λέγεται, «από το κρύο». Η παρατήρηση αφορά κυρίως τους στενούς συνεργάτες και
το επιτελείο εξωτερικής πολιτικής του Μπους. Ο αντιπρόεδρος Ντικ Τσέινι, ο
υπουργός Εξωτερικών Κόλιν Πάουελ και η σύμβουλος Εθνικής Ασφαλείας Κοντολίζα
Ράις χαρακτηρίζονται ως «βετεράνοι του Ψυχρού Πολέμου».


Τι είδους εξωτερική πολιτική θα παράξει το «τιμ» αυτό, είναι ένα ερώτημα που
ανησυχεί πολλούς ­ ανάμεσά τους και την ελληνική κυβέρνηση.


Βεβαίως, δεν συμφωνούν όλοι ότι η αλλαγή φρουράς στην αμερικανική εξωτερική
πολιτική θα δημιουργήσει υποχρεωτικά αβεβαιότητα στις διεθνείς σχέσεις.
Μάλιστα, ο «πολύς» Σάμιουελ Χάντινγκτον είχε χρεώσει στην προεδρία Κλίντον «το
χειρότερο επιτελείο εξωτερικής πολιτικής των τελευταίων 60 χρόνων»,
υπαινισσόμενος αλλεπάλληλα φιάσκα από τη Σομαλία έως το Κοσσυφοπέδιο. Σύμφωνα
με την εκδοχή αυτή, οι «άνθρωποι του Μπους» είναι δοκιμασμένοι και έμπειροι,
αφού χειρίσθηκαν επιτυχώς την πτώση του Τείχους, την κατάρρευση της ΕΣΣΔ και
τον Πόλεμο του Κόλπου το 1988-92. Ωστόσο, οι απορίες για το πώς θα αποδώσουν
οι «επιστρέψαντες από το κρύο» παραμένουν.


Σε σχετική ερώτηση στην πρόσφατη συνέντευξη Τύπου ο πρωθυπουργός κ. Κ. Σημίτης
είπε ότι η Ελλάδα ενδιαφέρεται να έχει καλή συνεργασία «με όποια κυβέρνηση των
ΗΠΑ. Δεν έχουμε προτιμήσεις με τις άλλες χώρες και ανάλογα με αυτές
καθορίζουμε τις συνεργασίες μας».


Παρ' όλα αυτά, είναι γεγονός ότι το Μέγαρο Μαξίμου παρακολούθησε με προσοχή
την αμερικανική προεδρική εκλογή και η εκλογή ενός ρεπουμπλικανού υποψηφίου
παντελώς άγνωστου στη διεθνή σκηνή προκάλεσε κάποια ανησυχία.


Είναι αμφίβολο αν η στενή σχέση που είχε αναπτύξει ο Έλληνας υπουργός
Εξωτερικών κ. Γ.Α. Παπανδρέου με την ομόλογό του κ. Μαντλίν Ολμπράιτ θα έχει
κάποιο αντίκρυσμα στις σχέσεις της Ελλάδας με τη νέα αμερικανική κυβέρνηση.
Αυτονόητο είναι ότι τα πράγματα θα ήταν διαφορετικά αν εκλεγόταν ο Γκορ, και
στη θέση του Πάουελ ήταν ο παλαιός γνώριμος της Αθήνας Ρίτσαρντ Χόλμπρουκ.
Αξίζει να σημειωθεί ότι σε κατ' ιδίαν συνάντηση Ελλήνων και Αμερικανών στο
περιθώριο της συνάντησης των υπουργών Εξωτερικών του ΝΑΤΟ στις Βρυξέλλες την
προηγούμενη εβδομάδα, ο κ. Παπανδρέου ζήτησε τη γνώμη της κ. Ολμπράιτ για τον
διάδοχό της στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ.





Η συνάντηση του Γ. Παπανδρέου με την Κοντολίζα Ράις κράτησε μιάμιση ώρα. Στο
υπουργείο Εξωτερικών αισιοδοξούν ότι η δημιουργία προσωπικού διαύλου επαφής με
την Ουάσιγκτον είναι «θέμα μηνών»


Πάντως, στο πρόσφατο ταξίδι του στις Ηνωμένες Πολιτείες ο κ. Παπανδρέου είχε
συνάντηση με την κ. Ράις, η οποία διήρκεσε μιάμιση ώρα, ενώ συναντήθηκε και με
τον πρώην υπουργό Εξωτερικών κ. Τζορτζ Σουλτς, από τους μέντορες της ομάδας
εξωτερικής πολιτικής του Μπους.


Οι συναντήσεις είχαν ζητηθεί και προγραμματισθεί μήνες πριν. Κρίσιμο είναι και
το ερώτημα ποιος θα είναι ο αντικαταστάτης του κ. Νίκολας Μπερνς, ο οποίος
αναχωρεί το 2001 από την Αθήνα.


Σύμφωνα με ορισμένους, συγκαταλέγεται μεταξύ των υποψηφίων για τη θέση του
πρέσβη των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ, θέση που θεωρείται «σκαλοπάτι για ψηλότερα» και την
οποία λέγεται ότι ο κ. Μπερνς ενδέχεται να λάβει λόγω και των καλών σχέσεών
του με την κ. Ράις αλλά κυρίως της εκτίμησης που έχει η Ουάσιγκτον στις
ικανότητές του. Καλά ενημερωμένες πηγές αναφέρουν ως ενδιαφερόμενο για τη θέση
τον Παναγή Κυριακού, γνωστό Ελληνοαμερικανό συγγραφέα και δημοσιογράφο, και
γενικώς επισημαίνουν το ενδεχόμενο να μην προτιμηθεί διπλωμάτης καριέρας για
τη θέση. Το ερώτημα, λέγεται, είναι αν θα αναμειχθεί στο θέμα ο πρώην πρέσβης
των ΗΠΑ στην Αθήνα κ. Τόμας Νάιλς. Ο κ. Νάιλς και προσβάσεις στο στρατόπεδο
Μπους διέθετε και ίδια αντίληψη της κατάστασης στην Αθήνα έχει και πολύ καλές
σχέσεις με το Μέγαρο Μαξίμου διατηρεί. Η γνώμη του, αν τελικώς εμπλακεί, θα
είναι βαρύνουσα.


Αν οι δυναμικές των διμερών σχέσεων Αθήνας-ΗΠΑ είναι δεδομένες αυτό που
ενδέχεται να αποδειχθεί κρίσιμο είναι το γενικότερο «στυλ» της αμερικανικής
εξωτερικής πολιτικής. Λέγεται ότι εκεί οδήγησε τη συζήτησή της με τον κ.
Παπανδρέου και η κ. Ολμπράιτ. Σύμφωνα με την ερμηνεία αυτή, «τα επόμενα
τέσσερα χρόνια οι ΗΠΑ θα είναι (ακόμη πιο) επιλεκτικές στις παρεμβάσεις τους
σε διεθνή θέματα».


Άλλωστε, το μόνο θέμα εξωτερικής πολιτικής που έγινε πρωτοσέλιδο κατά την
προεκλογική περίοδο στις ΗΠΑ ήταν η δήλωση της κ. Ράις ότι οι Αμερικανοί
στρατιώτες δεν θα παραμείνουν επ' αόριστον στα Βαλκάνια. Ούτως ή άλλως, οι
Ρεπουμπλικανοί θεωρούνται ρεαλιστές. Είναι χαρακτηριστικό ότι ένας άλλος
συνεργάτης του πατρός Μπους, ο Ρίτσαρντ Χάας, έχει κάνει λόγο για «διαχείριση»
του Κυπριακού, κρίνοντας τη λύση του αδύνατη.


Αν έχει τόση σημασία τι πρεσβεύει ο στρατηγός Πάουελ ή η κ. Ράις είναι γιατί ο
νέος πρόεδρος των ΗΠΑ είναι, κατά γενική ομολογία, ανίδεος από εξωτερική
πολιτική. Ο νεώτερος Μπους έχει ταξιδέψει τρεις φορές εκτός Αμερικής και
δυσκολεύεται ακόμη και να προφέρει τα ονόματα των ξένων λαών (αντί για
«Greeks» απεκάλεσε τους Έλληνες «Grecians»). Η γενική εκτίμηση είναι ότι ο κ.
Μπους θα βασιστεί στις συμβουλές των επιτελών του σε θέματα εξωτερικής
πολιτικής, αντί να ηγηθεί. Μένει, βεβαίως, να αποδειχθεί αν αυτό θα ισχύσει
πράγματι, διότι στις πρώτες επαφές του με μέλη του Κογκρέσου και άλλους
πολιτικούς παράγοντες στην Ουάσιγκτον ο νέος πρόεδρος λέγεται ότι εμφανίστηκε
«με τεξανικό τσαμπουκά».


Οι αβέβαιες προοπτικές της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής για την επόμενη
τετραετία επιτείνονται από μια έσχατη διαπίστωση.


Οι αρνητικές εντυπώσεις από την οριακή νίκη του και η «ισορροπία τρόμου»
Ρεπουμπλικανών - Δημοκρατικών σε Γερουσία και Κογκρέσο αφήνουν λίγα περιθώρια
στον νεώτερο Μπους για πρωτοβουλίες σε εσωτερικά θέματα.


«Αν θέλει», λέγεται, «να πείσει ότι αξίζει για πρόεδρος, ελεύθερο πεδίο έχει
μόνο στα εξωτερικά». Έτσι, ένας «πρωτάρης» πρόεδρος, του οποίου η πολιτική
εμπειρία περιορίζεται στο Τέξας, και μια ομάδα από «βετεράνους» καλούνται να
κερδίσουν τις εντυπώσεις στο διεθνές πεδίο. Οι κίνδυνοι είναι εμφανείς. «Αν τα
λάθη στην εσωτερική πολιτική είναι», λέγεται, «τραυματικά, στην εξωτερική
πολιτική είναι θανάσιμα».

Ακολουθήστε στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις
Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, από