30 Ερωτήσεις ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΣΑΛΑΡΗΣ

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ

ΓΕΝΝΗΘΗΚΕ: Στις 14 Ιουλίου 1925 στην Αθήνα (Εξάρχεια).

ΘΑΥΜΑΖΕΙ: Τον Διογένη, τον Ισοκράτη και τον Λυκούργο για το γενναίο
τέλος που έδωσαν στη ζωή τους.

ΝΟΣΤΑΛΓΕΙ: Τα χρόνια της Αντίστασης.

ΕΛΠΙΖΕΙ: Στον θάνατο της υπερκαταναλωτικής κοινωνίας.

ΔΙΑΒΑΖΕΙ: Ιστορία και Μελλοντολογία.

ΘΑ ΗΘΕΛΕ ΣΥΝΤΑΞΙΔΙΩΤΗ: Την αχώριστη σύντροφό του Λούη.

Μια πορεία 60 ετών στην ελληνική δημοσιογραφία συμπλήρωσε τις τελευταίες
ημέρες ο κ. Χρήστος Πασαλάρης. Και δίπλα στις βραβεύσεις για τη μεγάλη
διαδρομή, όπως αυτή που οργανώθηκε από το Διεθνές Επιστημονικό Ινστιτούτο,
ούτε ο ίδιος δεν θα απέφευγε έναν απολογισμό. Άλλωστε, όπως σημειώνει, η
τελευταία δεκαετία ήταν μια δεκαετία «εξομολόγησης αμαρτιών»… Εξομολογείται,
λοιπόν, ότι η πένα του ίσως στάθηκε άδικη «στη σκληρή πολεμική κατά του Ανδρέα
Παπανδρέου», ενώ εκτιμά ότι η δημοσιογραφία περνάει σήμερα «δεινή κρίση».

ΕΡ.: Εξήντα χρόνια στη δημοσιογραφία, 60 χρόνια «έξω από τα δόντια»;

ΑΠ.: Ναι, κάποια στιγμή το «έξω από τα δόντια» γίνεται ανακλαστικό, δεν
ξεριζώνεται με τίποτε…

ΕΡ.: Εξακολουθεί ακόμη η αγωνία του δημοσιογράφου για το θέμα της
επόμενης ημέρας;

ΑΠ.: Το θέμα της ημέρας το γεννάνε τα γεγονότα. Η δυσκολία είναι να
διαλέγεις το γεγονός που έχει σημασία για τη ζωή.

ΕΡ.: Και ο χρόνος αξίζει το βραβείο του;

ΑΠ.: Μόνον όταν το βραβείο γίνεται ερέθισμα για μια καινούργια αρχή.

ΕΡ.: Δημιούργημα κι εσείς της μεγάλης σχολής του «Ριζοσπάστη» στη
δεκαετία του ’40;

ΑΠ.: Ναι, της σχολής που επάνδρωσε όλες τις αστικές εφημερίδες με…
φτηνούς και σεμνούς αρχισυντάκτες!..

ΕΡ.: Έξι δεκαετίες. Υπάρχει κάποια που ο Χρήστος Πασαλάρης θεωρεί
ξεχωριστή;

ΑΠ.: Είναι η τρέχουσα δεκαετία. Ή θα μας θάψει στον πάτο της
παγκοσμιοποίησης ή θα μας υψώσει ανάμεσα στους πρώτους. Εξαρτάται πόσο θα
αντισταθούμε στον αφελληνισμό…

ΕΡ.: Το πρώτο ρεπορτάζ;

ΑΠ.: Η δίκη των δωσίλογων της Κατοχής (Τσολάκογλου, Λογοθετόπουλου,
Ράλλη κ.λπ.) και το ναυάγιο της Χειμάρρας το 1946.

ΕΡ.: Τελικά, υπάρχει «μυστικό» στη δημοσιογραφία;

ΑΠ.: Ναι, να λυτρωθείς από τον φόβο του θανάτου και από το πάθος του
χρήματος.

ΕΡ.: Ο δάσκαλος του δημοσιογράφου Χρήστου Πασαλάρη;

ΑΠ.: Ο μεγάλος της ελληνικής δημοσιογραφίας Χρήστος Καβαφάκης. Επίσης,
ο Σόλων Γρηγοριάδης, ο Κώστας Καραγιώργης, ο Κώστας Βιδάλης, ο Γιάννης
Κοκκινάκης.

ΕΡ.: Και ο καλύτερος μαθητής;

ΑΠ.: Ο Λευτέρης Παπαδόπουλος, η Σοφία Βούλτεψη, ο Νίκος Φώσκολος,
πολλοί άλλοι.

ΕΡ.: Νιώσατε κάποια στιγμή ότι η πένα σας στάθηκε άδικη;

ΑΠ.: Ίσως στη σκληρή πολεμική κατά του Ανδρέα. Ήταν «δογματικό»
κατάλοιπο της σχολής «Ριζοσπάστη». Ο ίδιος πάντως δεν μου το «φύλαξε». Ούτε το
ΠΑΣΟΚ…

ΕΡ.: Ένας δημοσιογράφος ζητάει συγγνώμη;

ΑΠ.: Ναι, όταν δεν τρέχει καβάλα στο καλάμι.

ΕΡ.: Η δημοσιογραφία περνάει σήμερα κρίση;

ΑΠ.: Τόσο δεινή όσο ουδέποτε έζησε. Είμαστε κοντά στο «τέλος της
δημοσιογραφίας», τουλάχιστον εκείνης που εμείς υπηρετήσαμε…

ΕΡ.: Μετράτε κάποια «γκάφα» δημοσιογραφική;

ΑΠ.: Ναι, όταν περιέγραψα στα «ΝΕΑ», το 1956, την… αγγλογαλλική
απόβαση στο Σουέζ, με χιλιάδες νεκρούς! Απόβαση που τελικά ματαιώθηκε την ώρα
που «ΤΑ ΝΕΑ» τυπώνονταν!

ΕΡ.: Ο καλός δημοσιογράφος είναι…

ΑΠ.: Τέρας εντιμότητας, τέρας αντοχής, τέρας μελετηρότητας. Φύσει
περίεργος και παρατηρητικός. Με δυνατή όσφρηση και τέλεια ανακλαστικά.
Προσαρμοστικός και κοινωνικός.

ΕΡ.: Τελικά, η δημοσιογραφία οδηγεί παντού;

ΑΠ.: Οδηγεί σε χίλιους δρόμους (κατά τον Κλεμανσό), αλλά ο καλός
δημοσιογράφος τελειώνει μόνον ως δημοσιογράφος.

ΕΡ.: Τι θα απαντούσατε σε μια πρόταση να αναλάβετε κυβερνητικός
εκπρόσωπος ή μια θέση εκπροσώπου κόμματος;

ΑΠ.: Έχω απαντήσει αδίστακτα ΟΧΙ και στους «από ‘δώ» και στους «από
‘κεί».

ΕΡ.: Κώστας Σημίτης;

ΑΠ.: Αναγκαίος ως «διορθωτής» στα… «παροράματα» του Ανδρέα.
Τετράγωνος, έντιμος, άγευστος, άοσμος, άχρωμος, αλλά πολύτιμος στη σημερινή…
συγκυρία.

ΕΡ.: Κώστας Καραμανλής;

ΑΠ.: Κολεγιόπαις της πολιτικής, ευγενής, μοντέρνος, αληθινός. Έτοιμος
να τα δώσει όλα για την επιτυχία του, αλλά και να τα βροντήξει κάποτε
μονολογώντας «όχι, θα κάτσω να σκάσω».

ΕΡ.: Δημήτρης Αβραμόπουλος;

ΑΠ.: Κεφάλαιο ανοιχτό με άγραφες σελίδες, που τις φωτίζουν 100.000
λαμπιόνια…

ΕΡ.: Έναν τίτλο για τη δεκαετία του ’50;

ΑΠ.: Δεκαετία «δημιουργικής καταστροφής».

ΕΡ.: Και γι’ αυτήν που έφυγε;

ΑΠ.: Δεκαετία «εξομολόγησης αμαρτιών».

ΕΡ.: Σε 50 χρόνια εφημερίδα θα βρίσκει κανείς σε μουσεία Τύπου;

ΑΠ.: Ζούμε το τέλος της τυπωμένης καθημερινής εφημερίδας. Ο αντίπαλός
της είναι το… νεκροταφείο. Σανίδα σωτηρίας της, η ηλεκτρονική οθόνη.

ΕΡ.: Υπήρξε κάποια εξέλιξη στον χώρο του Τύπου, όλα αυτά τα χρόνια, που
σας εξέπληξε;

ΑΠ.: Η εισβολή των βαρόνων. Η εκτόπιση των παραδοσιακών εκδοτών. Η
μαύρη αγορά χρυσών κονδυλοφόρων και αργυρών λαρυγγίων. Τα σπρέι στους τοίχους
με το σύνθημα «Δημοσιογράφοι δολοφόνοι».

ΕΡ.: Γράφετε τα άρθρα σας σε κομπιούτερ;

ΑΠ.: Όχι, δεν μπορώ…

ΕΡ.: Θα αφήνατε την εφημερίδα για μια τηλεοπτική εκπομπή;

ΑΠ.: Όχι, είμαι ανίκανος για τηλεοπτικά σόου. «Κακό». Κατάλοιπο και
αυτό της σχολής «Ριζοσπάστη»…

ΕΡ.: Ποιον θα ψηφίζατε ως «δημοσιογράφο του αιώνα»;

ΑΠ.: Το… αναγνωστικό κοινό, που ξέρει να τιμωρεί την κακή
δημοσιογραφία. Και να τιμά τους ενάρετους λειτουργούς. Δημοσιογράφοι του αιώνα
είναι ο «ανώνυμος αναγνώστης»!