Θέλει πάνω από 13% για να «σπάσει» την αυτοδυναμία

Πάνω από 13% θα χρειαστεί το «κόμμα Αβραμόπουλου» προκειμένου να δημιουργηθούν
οι συνθήκες μη αυτοδυναμίας, που θα ανοίξουν τον δρόμο για μια κυβέρνηση
συνεργασίας. Αλλά και στην περίπτωση αυτή, το κόμμα του δημάρχου θα πρέπει
αναγκαστικά να συνεργαστεί με το πρώτο κόμμα, μιας και με τον εκλογικό νόμο
που ισχύει ­ και θα ισχύσει και στις επόμενες εκλογές ­ αποκλείεται ο
σχηματισμός κυβέρνησης από το δεύτερο και το τρίτο κόμμα…

Οι προϋποθέσεις

Το ποσοστό του 13% θεωρείται από τους εκλογολόγους ως το «κατώφλι» για την
ανατροπή της βασικής φιλοσοφίας του εκλογικού μας συστήματος ­ η οποία
συνίσταται στην επίτευξη αυτοδυναμίας από το πρώτο κόμμα, έστω και με μικρή
διαφορά από το δεύτερο κόμμα. Ωστόσο, ακόμα και η ύπαρξη ενός τρίτου κόμματος
με ποσοστό 13%, δεν είναι η μόνη προϋπόθεση ώστε να μην αποκτήσει αυτοδυναμία
το πρώτο κόμμα: Παράλληλα, πρέπει να υπάρχει και πολύ μικρή διαφορά ανάμεσα
στα δύο πρώτα κόμματα, κάτι ουσιαστικά ανέφικτο, αν οι διαρροές από το ΠΑΣΟΚ
και τη Ν.Δ. προς το κόμμα Αβραμόπουλου δεν είναι ομοιόμορφες…

Σύμφωνα όμως με τα αποτελέσματα της έρευνας «Τάσεις» της MRB, αυτή την περίοδο
οι διαρροές ψηφοφόρων της Ν.Δ. προς το κόμμα Αβραμόπουλου είναι αρκετά
μεγαλύτερες από τις αντίστοιχες διαρροές ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ. Αν κάτι τέτοιο
ισχύσει και στην περίοδο των εκλογών, υπό την προϋπόθεση ότι το ΠΑΣΟΚ θα
κατορθώσει να μην εμφανίσει απευθείας διαρροές προς τη Ν.Δ., τότε θα ισχύσει
το εξής: Όσο θα αυξάνεται η δύναμη του «κόμματος Αβραμόπουλου», τόσο θα
αυξάνεται και η διαφορά μεταξύ ΠΑΣΟΚ και Ν.Δ., με το κυβερνών κόμμα στην πρώτη
θέση.

Αυτή η εκτίμηση ενισχύεται ιδιαίτερα και από τη διαπίστωση της MRB, ότι το
«κόμμα Αβραμόπουλου» εμφανίζει τα μεγαλύτερα ποσοστά συμπάθειας στην κλίμακα 1
έως 10 ­ όπου στο 1 καταγράφονται εκείνοι οι ψηφοφόροι που αυτοχαρακτηρίζονται
ως «αριστεροί» και στο 10 εκείνοι που αυτοχαρακτηρίζονται ως «δεξιοί» ­ στις
θέσεις 8 και 10.

Αναγκαστική συνεργασία

Ωστόσο, αν η δύναμη Αβραμόπουλου είναι πάνω από 14,5% και άρα θα αποκλείεται η
αυτοδυναμία του πρώτου κόμματος, το κόμμα του δημάρχου θα πρέπει αναγκαστικά
να συνεργαστεί με το ΠΑΣΟΚ για τον σχηματισμό συμμαχικής κυβέρνησης, μιας και
ο εκλογικός νόμος αποκλείει κάθε άλλη δυνατότητα. Ο εκλογικός νόμος που ισχύει
σήμερα, είναι δημιούργημα των κ.κ. Κ. Μητσοτάκη και Σωτ. Κούβελα. Συντάχθηκε
το φθινόπωρο του ’90, ως «απάντηση» στον λεγόμενο «εκλογικό νόμο
Κουτσόγιωργα», που ίσχυσε στις δύο εκλογές του ’89 και σε εκείνες του Απριλίου
του ’90. Ο νόμος Κουτσόγιωργα καθιστούσε σχεδόν απαγορευτική την αυτοδυναμία
του πρώτου κόμματος και οδηγούσε σε συμμαχική κυβέρνηση του δευτέρου και του
τρίτου κόμματος ­ κάτι που δεν επετεύχθη, λόγω της συνεργασίας Ν.Δ. και
ενιαίου ΣΥΝ, το καλοκαίρι του ’89.

Πριμ στο πρώτο

Αντίθετα, ο νόμος Μητσοτάκη – Κούβελα δίνει περίπου αναγκαστικά την
αυτοδυναμία, πριμοδοτώντας το πρώτο κόμμα και «τιμωρώντας», μέσω της
εξομάλυνσης, το δεύτερο κόμμα υπέρ του τρίτου. Οι συντάκτες του σημερινού
εκλογικού νόμου είχαν λειτουργήσει με τη σκέψη ότι η Ν.Δ. ήταν άνετα το πρώτο
κόμμα με δεύτερο το ΠΑΣΟΚ και τρίτη δύναμη τον τότε ενιαίο ΣΥΝ. Θέλησαν λοιπόν
να διασφαλίσουν την αυτοδυναμία τού τότε κυβερνώντος κόμματος, την καθήλωση
του ΠΑΣΟΚ και την πριμοδότηση του ΣΥΝ, αποτρέποντας όμως κάθε ενδεχόμενο
συνεργασίας μεταξύ δεύτερου και τρίτου κόμματος.

Είναι χαρακτηριστικό το εξής: Αν για παράδειγμα το ΠΑΣΟΚ λάβει 35%, η Ν.Δ.
34%, το «κόμμα Αβραμόπουλου» φθάσει στο 21% (!), το ΚΚΕ 5% και ο ΣΥΝ 3%, τότε
η Ν.Δ. και το «κόμμα Αβραμόπουλου», αν και θα έχουν λάβει το 54% των ψήφων,
δεν θα μπορέσουν να σχηματίσουν κυβέρνηση χωρίς τη συνδρομή είτε του ΚΚΕ, είτε
του ΣΥΝ, μιας και θα έχουν μόνον 145 βουλευτές!

Αντίθετα, σε μια τέτοια περίπτωση, το ΠΑΣΟΚ και το «κόμμα Αβραμόπουλου» θα
μπορούσαν πολύ άνετα να συγκροτήσουν μια συμμαχική κυβέρνηση, την οποία θα
στήριζαν… 176 βουλευτές!