Η χρονιά που μας τρέλαναν οι… αγελάδες! Το άστρο της Βηθλεέμ δεν λάμπει πια

Από το Βελιγράδι έως το Γκρόσνι και από την Ουάσιγκτον έως την Ιερουσαλήμ,
τα γεγονότα διαδέχθηκαν το ένα το άλλο αφήνοντας πίσω τους απορίες για τις
συγκρούσεις. Στην Παλαιστίνη ή την Τσετσενία ο κύκλος του αίματος δεν λέει να
κλείσει.

Η χρονιά που πέρασε ξάφνιασε με τραγωδίες, όπως του Κονκόρντ και του
υποβρυχίου Κουρσκ, είχε πολιτικές ανατροπές (όπως του Φουχιμόρι και του
Μιλόσεβιτς), προβληματισμούς λόγω της ηλεκτρονικής προόδου, μεγάλες δίκες
(ακόμα και πρόεδρο ανέδειξαν), οικονομικούς προβληματισμούς ­ λόγω πετρελαίου
­ αλλά και προσδοκίες από μια ισχυρότερη Ευρώπη. Ανησυχίες για επιδημίες νέου
τύπου ­ όπως των τρελών αγελάδων ­ αλλά και παλιές (AIDS, που μαζί με τον λιμό
αφανίζει τους λαούς στην Αφρική). Ο απολογισμός μιας ακόμα χρονιάς που
προκάλεσε απογοητεύσεις, αλλά ταυτόχρονα γέννησε και κάποιες ελπίδες.

Μια «φάτνη» για τους Παλαιστίνιους

΄Ηταν άραγε ένα σούπερ νόβα; Ένα πεφταστέρι; Οι ίδιες απορίες ξεπροβάλλουν
κάθε Χριστούγεννα για το «άστρο της Βηθλεέμ». Δύο χιλιάδες χρόνια τώρα το
ψάχνουμε και δύο χιλιάδες χρόνια το χάνουμε. Ήταν άραγε ένας κομήτης; Μια
σύνοδος πλανητών;

Εξαρτάται πώς διαβάζει κανείς αυτή την ιστορία ­ που αναφέρεται μόνο από τον
ευαγγελιστή Ματθαίο ­ για το άστρο που οδήγησε τους μάγους στη φάτνη της
Βηθλεέμ.

Αν τη διαβάζει κατά γράμμα, τότε η ιστορία του άστρου της Βηθλεέμ δεν ήταν
παρά ένα φυσικό φαινόμενο, και σαν τέτοιο δεν κλείνει μέσα του κανένα θαύμα.
Αρκεί ένας ψυχρός επιστημονικός υπολογισμός. Άραγε, ποιο «άστρο» οδήγησε τον
δολοφόνο της Σάμπρα και Σατίλα, Αριέλ Σαρόν, στο όρος του Ναού; Σίγουρα ένας
ψυχρός υπολογισμός: πως θα μπορούσε να ξαναρίξει στα σκοτάδια την ειρήνη.
Γιατί έτσι είναι αυτές οι ιστορίες: άλλος τις διαβάζει με ελπίδα και άλλος με
υπολογισμό. Ποιος θα ελέγξει τα τουριστικά «χρυσωρυχεία» των Αγίων Τόπων; Πώς
θα μοιραστούν τα νερά του Ιορδάνη; Πώς θα γεμίσει ο χάρτης «μαύρες τρύπες» για
να κλειστούν μέσα τους οι Παλαιστίνιοι;

Αν κανείς τη διαβάζει μεταφορικά, τότε αυτή η ιστορία αποκτά εντελώς
διαφορετική σημασία: το άστρο γίνεται μια αρχετυπική εικόνα της σωτηρίας. Πώς
θα μπορέσουν Ισραηλινοί και Παλαιστίνιοι να ζήσουν μονιασμένοι, τώρα πια που ο
ένας δεν αμφισβητεί το δικαίωμα ύπαρξης του άλλου; Πώς θα μπορέσουν οι
Παλαιστίνιοι να φάνε γλυκό ψωμί στον τόπο τους; Πώς θα ξαναβρεθούν πάλι όλοι
μαζί, οι λίγοι που ζουν εκεί και οι πολλοί που φυτοζωούν στη διασπορά;

Από τις δύο αυτές αναγνώσεις, σίγουρα η μεταφορική είναι η πιο γοητευτική.
Είναι η αιώνια αναζήτηση του φωτός μέσα στο σκοτάδι. Το φως που δεν ήρθε
αναζητεί ο Μπαράκ με μια απελπισμένη βουτιά στο κενό. Ο Αραφάτ έχει ήδη κάνει
τη δική του. Διπλή προσπάθεια να σταματήσει ο «διάλογος των δολοφόνων»,
εκείνων που δεν είδαν τη συμφωνία του Όσλο σαν ένα «άστρο» που οδηγούσε στην
ειρήνη, αλλά στη συνέχιση του πολέμου με άλλα μέσα.

Το δέντρο φέτος στην πλατεία της Φάτνης δεν θα έχει άστρο στην κορυφή του. Δεν
θα έχει ούτε στολίδια. Η Βηθλεέμ δεν γιορτάζει. Μονάχα πενθεί, τα δεκάδες
θύματά της. Ο σύγχρονος «προσκυνητής» μάταια θα αναζητήσει το άστρο εκεί. Δεν
παρατηρήθηκε το «φαινόμενο» στους ουρανούς της. Μονάχα μερικοί σποραδικοί
πύραυλοι λάμπουν εδώ και εκεί, γράφοντας τροχιές θανάτου.