[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ]

Η νέα Συνθήκη της Νίκαιας που συμφωνήθηκε ύστερα από έντονα σκληρές
διαπραγματεύσεις αποτελεί ιστορική εξέλιξη στην πορεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Με τη Συνθήκη αυτή επέρχονται οι θεσμικές τροποποιήσεις που θα επιτρέψουν στην
Ένωση να προχωρήσει στη διεύρυνσή της σε 27 κράτη-μέλη. Παρά όμως τα όσα
γράφτηκαν, με τη Συνθήκη της Νίκαιας κατοχυρώνεται η θεσμική θέση των σχετικά
μικρότερων χωρών της Ένωσης, ο αριθμός των οποίων από 10 θα ανέβει σε 21 στη
διευρυμένη Ένωση. Και ενώ στη σημερινή Ε.Ε. οι μικρότερες χώρες-μέλη έχουν το
45% του συνόλου των ψήφων στο Συμβούλιο, στη διευρυμένη Ένωση θα έχουν το 51%.

Παράλληλα οι μικρότερες χώρες-μέλη και ανάμεσά τους και η Ελλάδα (που την
πρότεινε) διασφάλισαν την αρχή της «διπλής πλειοψηφίας» για τη λήψη αποφάσεων
(πλειοψηφία κρατών / πλειοψηφία πληθυσμού) καθώς και την αύξηση της
«αναστέλλουσας μειοψηφίας» στις 4 χώρες-μέλη από τρεις που είναι σήμερα. Σε
ό,τι αφορά την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, έγινε αποδεκτή η αρχή «ένας επίτροπος ανά
κράτος-μέλος». Αυτό σημαίνει ότι από το 2005 οι πέντε μεγαλύτερες χώρες θα
χάσουν τη δυνατότητα τοποθέτησης δεύτερου επιτρόπου. Αποκαθίσταται έτσι η
ισότητα των κρατών στη σύνθεση της Επιτροπής.

Το σύστημα αυτό θα επανεξεταστεί όταν η Ε.Ε. φθάσει τα 27 κράτη-μέλη
προκειμένου να αποφασισθεί εάν θα θεσπισθεί ανώτατο όριο μελών στη βάση ενός
αυστηρά ισότιμου συστήματος εκ περιτροπής (rotation). Ακόμη, με τη Συνθήκη της
Νίκαιας επεκτείνεται η ειδική πλειοψηφία σε 39 νέες περιπτώσεις, αν και όχι
στις περισσότερο σημαντικές, με ταυτόχρονη διεύρυνση της συμμετοχής του
Ευρωκοινοβουλίου στη νομοθετική διαδικασία. Από την πλευρά της, η Ελλάδα,
εκτός από τις γενικότερες θετικές ρυθμίσεις, πέτυχε την πλήρη διασφάλιση των
συμφερόντων της στους τομείς της ναυτιλίας, της διαρθρωτικής πολιτικής, των
εξωτερικών οικονομικών σχέσεων ενώ οι περισσότερες άλλες χώρες-μέλη τη
συνεχάρησαν για τη γενικότερη σημαντική συμβολή της στις διαπραγματεύσεις.

Συνοπτικά, η Νέα Συνθήκη, αν και όχι ένα οραματικό βήμα στην πορεία της
ευρωπαϊκής ενοποίησης, ανοίγει την πόρτα για τη διεύρυνση και τη νέα θεσμική
συγκρότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη βάση τού σεβασμού των βασικών διακρατικών
ισορροπιών.

Ο Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών.