Ψάχνουν για «καρτέλ» στα τσιγάρα

Τη λειτουργία «καρτέλ» στη διαμόρφωση των τιμών στα τσιγάρα ψάχνουν τα
συναρμόδια υπουργεία. Ήδη η Επιτροπή Ανταγωνισμού του υπουργείου Ανάπτυξης, με
εντολή της υφυπουργού κ. Μιλένας Αποστολάκη, πραγματοποιεί έρευνα στον
συγκεκριμένο τομέα της αγοράς ώστε να διαπιστωθούν:

1. σε ποιο βαθμό λειτουργούν «συμφωνίες» μεταξύ εταιρειών

2 .διαδικασίες που οδηγούν σε εναρμονισμένη πρακτική για τη διαμόρφωση
των τιμών, την πραγματοποίηση αυξήσεων και τις συνθήκες διακίνησης.

Ήδη από στοιχεία έρευνας του Τμήματος Οικονομικών Επιστημών του Πανεπιστημίου
Πατρών προκύπτει ότι η λιανική τιμή στα τσιγάρα με τη μεγαλύτερη ζήτηση (το
πλέον ζητούμενο σημαίνει τις ομάδες σημάτων) αυξήθηκε κατά 1.400% από το 1985
μέχρι σήμερα.

Με βάση καταγγελίες αλλά και διαπιστώσεις των αρμόδιων υπηρεσιών προκύπτει ότι
και κατά τις τελευταίες αυξήσεις του περασμένου μήνα στις λιανικές τιμές των
τσιγάρων (20-50 δρχ. το πακέτο) υπήρξε ενιαία αντιμετώπιση από πλευράς
εταιρειών.

Παράλληλα, όμως, οι ελληνικές καπνοβιομηχανίες, σύμφωνα με καταγγελίες που
έχουν στη διάθεσή τους τα στελέχη της Επιτροπής Ανταγωνισμού, πραγματοποίησαν
όλες μαζί την ίδια ημέρα (13.10.2000) αύξηση 15% στις τιμές τους και
κατήργησαν την έκπτωση 10% για τα τσιγάρα που πωλούνται από τους συνοριακούς
σταθμούς της χώρας (αεροδρόμια, λιμάνια, σημεία εισόδου κ.λπ.).

Σχετική καταγγελία έγινε στο υπουργείο Ανάπτυξης (τομέας εμπορίου) από την
εταιρεία Καταστήματα Αφορολογήτων Ειδών Α.Ε. που η πλειονότητα των μετοχών της
ανήκει στον Όμιλο της Αγροτικής Τράπεζας (ΑΤΕ).

Χαρακτηριστικά στο έγγραφο που έχει στη διάθεσή της η Επιτροπή αναφέρεται:

«Καθίσταται άνευ ετέρου σαφές ότι πρόκειται για μία συντονισμένη σύμπραξη των
ελληνικών καπνοβιομηχανιών, όπως αποδεικνύεται από το γεγονός ότι όλες οι
ελληνικές καπνοβιομηχανίες αποφάσισαν την αύξηση της τιμής πώλησης των
προϊόντων τους κατά το ίδιο ποσοστό και την ίδια, μάλιστα, ημέρα.

Η εναρμονισμένη αυτή πρακτική νοθεύει και καταστρατηγεί κάθε έννοια ελεύθερου
ανταγωνισμού και αντιβαίνει σε ρητές διατάξεις της κείμενης νομοθεσίας,
προεχόντως δε στη διάταξη του άρθρου 1 παρ. 1 του Ν. 703/1977 “Περί ελέγχου
μονοπωλίων και ολιγοπωλίων και προστασίας του ελεύθερου ανταγωνισμού”, σύμφωνα
με την οποία “Απαγορεύονται πάσαι αι συμφωνίαι μεταξύ επιχειρήσεων, πάσαι αι
αποφάσεις ενώσεων επιχειρήσεων και οιασδήποτε μορφής εναρμονισμένη πρακτική
επιχειρήσεων, αι οποίαι έχουν ως αντικείμενον ή αποτέλεσμα την παρακώλυσιν,
τον περιορισμόν ή την νόθευσιν του ανταγωνισμού, ιδία δε αι συνιστάμεναι εις:
α) τον άμεσον ή έμμεσον καθορισμόν των τιμών αγοράς ή πωλήσεως ή άλλων όρων
συναλλαγής…”.

Επίσης η ίδια εναρμονισμένη πρακτική των ελληνικών καπνοβιομηχανιών εμπίπτει
στον απαγορευτικό κανόνα της διάταξης του άρθρου 2 του ιδίου ως άνω νόμου, η
οποία ορίζει ότι: “Απαγορεύεται η υπό μίας ή περισσοτέρων επιχειρήσεων
καταχρηστική εκμετάλλευσις της δεσποζούσης θέσεως αυτών επί του συνόλου ή
μέρους της αγοράς της χώρας. Η καταχρηστική αυτή εκμετάλλευσις δύναται να
συνίσταται ιδία α) εις τον άμεσον ή έμμεσον εξαναγκασμόν προς καθορισμόν είτε
των τιμών αγοράς ή πωλήσεως είτε άλλων μη ευλόγων όρων συναλλαγής…”».

Καπνίζουμε… 31 δισ. τον χρόνο

«Ηβιομηχανία παραγωγής τσιγάρων αποτελεί μία από τις υγιέστερες και πλέον
δυναμικές δραστηριότητες της ελληνικής οικονομίας. Ο κλάδος, ύστερα από
εξαγορές και συγχωνεύσεις, συνίσταται τώρα από πέντε μεγάλες βιομηχανίες που
απασχολούν 3.018 εργαζομένους. Η χρηματοοικονομική πολιτική του κλάδου έχει,
σε μεγάλο βαθμό, υποστηριχθεί από συγκέντρωση κεφαλαίων στο Χρηματιστήριο (3
στις 5 εταιρείες του κλάδου είναι εισηγμένες στο Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών)
καθώς και από το πλαίσιο περιφερειακής ανάπτυξης, που προσέφεραν ένα εύρος
κινήτρων για νέες επενδύσεις».

Αυτό τονίσθηκε μεταξύ άλλων σε εκδήλωση για τον «Καπνό στην ελληνική
οικονομία», όπου ανακοινώθηκαν και συμπεράσματα της σχετικής έρευνας του
Οικονομικού Τμήματος του Πανεπιστημίου Πατρών, με επιστημονικό υπεύθυνο τον
επίκουρο καθηγητή κ. Δημ. Σκούρα.

Αναφέρθηκε επίσης ότι:

Η κατανάλωση τσιγάρων στην Ελλάδα ανέρχεται στα 31 δισ. περίπου τσιγάρα τον
χρόνο, εκ των οποίων τα δύο τρίτα παράγονται στην Ελλάδα και το ένα τρίτο
εισάγεται από χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η ελληνική σιγαρετοβιομηχανία
παράγει τα δικά της σήματα τσιγάρων, καθώς και σήματα ξένων βιομηχανιών που
παράγονται στην Ελλάδα με εκχώρηση των δικαιωμάτων παραγωγής. Έτσι, η
συμμετοχή της φτάνει στα δύο τρίτα σχεδόν της τελικής εγχώριας κατανάλωσης. Η
ελληνική βιομηχανία τσιγάρων εξάγει το ένα τρίτο της συνολικής της παραγωγής ή
πάνω από το μισό της παραγωγής ελληνικών σημάτων προς χώρες της Ευρωπαϊκής
Ένωσης, της Ανατολικής Ευρώπης και της Μέσης Ανατολής.