Επιτροπή σοφών για το νέο φορολογικό

Επιτροπή σοφών» θα μελετήσει την αναμόρφωση του φορολογικού συστήματος της
χώρας. Στην επιτροπή αυτή, που αναμένεται να ξεκινήσει τις εργασίες στις 18
Δεκεμβρίου, έχουν ήδη δοθεί από την κυβέρνηση οι κατευθύνσεις της
μεταρρύθμισης. Σύμφωνα με τις κατευθύνσεις αυτές οι αλλαγές θα αφορούν την
κλίμακα φορολογίας εισοδήματος και τους συντελεστές, στις εκπτώσεις δαπανών
από το εισόδημα, τα τεκμήρια διαβίωσης, τους φόρους των επιχειρήσεων και των
ακινήτων καθώς και τον τρόπο φορολόγησης των χρηματοοικονομικών προϊόντων
(καταθέσεις, ομόλογα κ.ά.). Η κυβέρνηση έχει αποφασίσει να αναμορφώσει από
μηδενική βάση το φορολογικό σύστημα της χώρας. Ο στόχος που θέτει είναι το
φορολογικό σύστημα να εκσυγχρονισθεί και να γίνει δικαιότερο. Παράλληλα να
εναρμονισθεί με τα ευρωπαϊκά δεδομένα και να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις του
φορολογικού ανταγωνισμού που έχει ξεσπάσει μεταξύ των χωρών-μελών της
Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Για αυτό οι αλλαγές αυτές θα στοχεύουν αφενός μεν στην απλοποίηση των
διαδικασιών φορολόγησης που ισχύουν σήμερα σε όλους τους τομείς της
φορολογίας, αφετέρου δε στη μείωση των φορολογικών βαρών τόσο για τους
εργαζόμενους όσο και για τις επιχειρήσεις, όπως προδιέγραψε ο ίδιος ο
Πρωθυπουργός κ. Κώστας Σημίτης με την ομιλία του την περασμένη εβδομάδα από το
βήμα του Ελληνοαμερικανικού Επιμελητηρίου.

Η επιτροπή σοφών

Η επιτροπή των σοφών που θα μελετήσει τις αλλαγές στη φορολογία θα αποτελείται
από επιστήμονες εγνωσμένου κύρους και κοινής αποδοχής με επικεφαλής τον
πρόεδρο του Συμβουλίου Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων (ΣΟΕ) κ. Βασίλη Ράπανο και
τον καθηγητή του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Θεόδωρο Γεωργακόπουλο. Η
επιτροπή αυτή θα συντονίζει το έργο άλλων μικρότερων επιτροπών που θα
αναλάβουν να μελετήσουν όλους τους επιμέρους τομείς της φορολογίας.

«Θα επανεξετασθούν από μηδενική βάση όλες οι βασικές διατάξεις του φορολογικού
συστήματος της χώρας», έλεγε χαρακτηριστικά παράγοντας του οικονομικού
επιτελείου της κυβέρνησης θέλοντας να δείξει το εύρος των αλλαγών που θα
γίνουν. Επίσης, διευκρίνιζε ο ίδιος παράγοντας, «θα εξετασθεί η αναγκαιότητα
διατήρησης των διαφορετικών τρόπων φορολόγησης μεταξύ των εισοδημάτων από
διαφορετικές πηγές». Η επιτροπή θα πρέπει μέχρι τον Μάιο του 2002 να έχει
παραδώσει το πόρισμά της στον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών κ.
Γιάννο Παπαντωνίου προκειμένου να ληφθούν οι οριστικές αποφάσεις. Το
νομοσχέδιο, με όλες τις αλλαγές στη φορολογία, θα κατατεθεί στη Βουλή το
φθινόπωρο του 2002. Αυτό σημαίνει ότι οι διατάξεις του θα ισχύσουν από το
2003. Στο διάστημα που μεσολαβεί μέχρι την κατάθεση του νομοσχεδίου δεν
πρόκειται να υπάρξει άλλο φορολογικό νομοσχέδιο, όπως έχει δεσμευθεί ο κ.
Παπαντωνίου.

Οι αλλαγές

Οι αλλαγές στη φορολογία, σύμφωνα με τις κατευθύνσεις που έχουν δοθεί, θα
αφορούν:

* Την κλίμακα φορολογίας εισοδήματος φυσικών προσώπων. Στόχος είναι η
νέα κλίμακα να περιλαμβάνει περισσότερα κλιμάκια και συντελεστές προκειμένου
να γίνει προοδευτικότερη και πιο δίκαιη στην κατανομή των φορολογικών βαρών.
Στις προθέσεις της κυβέρνησης περιλαμβάνεται και η αύξηση του αφορολόγητου
ποσού εισοδήματος πάνω από τα 2,5 εκατ. δρχ. από 2,4 εκατ. δρχ. φέτος.

* Τις δαπάνες που εκπίπτουν από το εισόδημα των φορολογουμένων. Κάποιες
από τις δαπάνες αυτές θα παραμείνουν ενώ θα προστεθούν άλλες που
ανταποκρίνονται στις σύγχρονες συνθήκες διαβίωσης των φορολογουμένων. Το
πιθανότερο είναι ότι θα αλλάξει και ο τρόπος με τον οποίο αυτές οι δαπάνες
εκπίπτουν σήμερα από το εισόδημα. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι μία από τις
αλλαγές αυτές θα αφορά στην αύξηση των ετήσιων δαπανών ασφαλίστρων των
φορολογουμένων από το εισόδημά τους. Παράγοντας του οικονομικού επιτελείου της
κυβέρνησης επιβεβαίωνε τις προθέσεις της κυβέρνησης για την αλλαγή αυτή. Έλεγε
χαρακτηριστικά, ότι στο σημείο αυτό η φορολογική νομοθεσία θα πρέπει να
εναρμονισθεί με τις αλλαγές στις οποίες σκοπεύει να προχωρήσει η κυβέρνηση στο
ασφαλιστικό καθεστώς. Ο ίδιος παράγοντας έκανε σαφές ότι στο νέο ασφαλιστικό
σύστημα θα ενισχυθεί ο ρόλος της ιδιωτικής ασφάλισης, η οποία θα είναι
συμπληρωματική στην κοινωνική ασφάλιση. Αυτό, όπως ανέφερε το στέλεχος του
οικονομικού επιτελείου, υπαγορεύει την αύξηση των εκπτώσεων των δαπανών
ιδιωτικής ασφάλισης από το εισόδημα των φορολογουμένων αφού είναι δεδομένο ότι
θα αυξηθούν οι δαπάνες αυτές τα επόμενα χρόνια.

* Τα τεκμήρια διαβίωσης. Πολλά από αυτά θα καταργηθούν με στόχο να
απλοποιηθεί το ισχύον καθεστώς που χαρακτηρίζεται πολύπλοκο. Στο πλαίσιο αυτό
θα γίνουν αλλαγές και στο πόθεν έσχες ώστε να γίνει ποιο αυστηρό και
αποτελεσματικότερο στη σύλληψη της φορολογητέας ύλης. Εκτιμάται ότι στο πόθεν
έσχες θα περιληφθούν δαπάνες που σήμερα απαλλάσσονται από αυτό.

* Τον τρόπο υποβολής των φορολογικών δηλώσεων και πληρωμής φόρων από
τους φορολογούμενους. Οι πρώτες αλλαγές προς την κατεύθυνση αυτή έχουν ήδη
ξεκινήσει. Η ηλεκτρονική υποβολή των δηλώσεων ΦΠΑ εφαρμόζεται ήδη από φέτος,
ενώ η υποβολή των δηλώσεων εισοδήματος θα ξεκινήσει από το 2001.

* Τον τρόπο φορολόγησης όλων των χρηματοοικονομικών προϊόντων. Η
πρόθεση είναι να υπάρξει ενιαίο πλαίσιο φορολόγησής τους και να καταργηθεί η
πολυνομία που χαρακτηρίζει τη φορολογική αντιμετώπιση των προϊόντων αυτών. Τα
στελέχη του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας αναφέρονται, για παράδειγμα, στον
διαφορετικό τρόπο με τον οποίο φορολογούνται σήμερα οι τόκοι από καταθέσεις,
τα εισοδήματα από ρέπος – που είναι αφορολόγητα- οι αποδόσεις των ομολόγων
κ.ο.κ. και προσθέτουν ότι θα καταβληθεί προσπάθεια να διαμορφωθεί ένα σύστημα
ενιαίας φορολόγησης των εισοδημάτων αυτών. Άλλωστε, όπως υποστηρίζουν τα ίδια
στελέχη, αυτό απαιτεί ο οξυμμένος ανταγωνισμός που επικρατεί ήδη στο ευρωπαϊκό
τραπεζικό σύστημα.

* Τους φόρους των επιχειρήσεων. Στον τομέα αυτό αναμένεται να γίνουν
δραστικές αλλαγές οι οποίες δεν θα αφορούν μόνο στους φορολογικούς
συντελεστές, οι οποίοι θα μειωθούν, αλλά και στις δαπάνες που αφαιρούνται από
τα έσοδα των επιχειρήσεων προκειμένου να υπολογισθούν τα καθαρά κέρδη που
φορολογούνται. Πρόκειται για έναν τομέα στον οποίο στη χώρας μας επικρατεί
πολυνομοθεσία, αφού εκπίπτουν διαφορετικές κατηγορίες δαπανών σε κάθε
κατηγορία επιχειρήσεων. Μάλιστα, στην Ευρωπαϊκή Ένωση θεωρούν ότι στην Ελλάδα
οι δαπάνες αυτές είναι υψηλές με αποτέλεσμα να μειώνεται με έμμεσο τρόπο η
φορολογική επιβάρυνση των επιχειρήσεων. Πάντως, η πρόθεση του οικονομικού
επιτελείου είναι με το νέο τρόπο φορολόγησης να απλοποιηθεί το σύστημα
έκπτωσης των δαπανών από τα ακαθάριστα έσοδα. Επίσης, στις αλλαγές που θα
γίνουν θα περιλαμβάνονται ασφαλιστικές δικλίδες ώστε ο έφορος να μην μπορεί να
καταρρίπτει εύκολα τα βιβλία της επιχείρησης. Εξετάζεται εξάλλου να τεθεί
κάποιο όριο στο ύψος των δαπανών ως προς τα ακαθάριστα έσοδα της επιχείρησης
που θα δέχεται ο έφορος χωρίς να κάνει έλεγχο στα βιβλία της επιχείρησης. Το
όριο αυτό, σύμφωνα με τις σκέψεις που υπάρχουν σήμερα, θα κυμαίνεται γύρω στο
30%.

Στο πλαίσιο αυτό πρόκειται να εξετασθεί και η σκοπιμότητα διατήρησης των
διαφορετικών τρόπων φορολόγησης που ισχύουν για διάφορες κατηγορίες
επιχειρήσεων. Σήμερα, οι εισηγμένες εταιρείες φορολογούνται με διαφορετικό
συντελεστή από ό,τι οι μη εισηγμένες, οι προσωπικές κ.ά. Όσον αφορά στους
φορολογικούς συντελεστές αναμένεται να μειωθούν. Ένα από τα σενάρια που έχει
ήδη πέσει στο τραπέζι της συζήτησης προβλέπει τη μείωση του συντελεστή
φορολόγησης των εισηγμένων επιχειρήσεων σταδιακά από το 35% στο 25%. Ανάλογα
θα μειωθούν και οι συντελεστές στις άλλες κατηγορίες επιχειρήσεων. Κύκλοι του
υπουργείου Εθνικής Οικονομίας ανέφεραν χαρακτηριστικά ότι ιδιαίτερη έμφαση θα
δοθεί στη φορολογία των μικρομεσαίων επιχειρήσεων.

* Τη φορολογία των ακινήτων καθώς και των εισοδημάτων από ακίνητα.
Σήμερα με τη μία ή την άλλη μορφή ο τομέας των ακινήτων υπερφορολογείται αφού
επιβάλλονται συνολικά 37 φόροι. Με το νέο νομοσχέδιο αναμένεται να καταργηθούν
κάποιοι φόροι και να ενοποιηθούν άλλοι, ώστε να απλοποιηθεί το σύστημα
συνολικά και παράλληλα να μειωθεί η φορολογική επιβάρυνση. Αλλαγές θα γίνουν
και στη φορολογία μεταβιβάσεων, γονικών παροχών κ.ά. οι οποίες θα συνδυασθούν
με την επιβολή του ΦΠΑ στις καινούργιες οικοδομές από το 2003.

* Τους φόρους υπέρ τρίτων και στα τέλη χαρτοσήμου. Με το νέο φορολογικό
νομοσχέδιο θα καταργούνται φόροι υπέρ τρίτων καθώς και τέλη χαρτοσήμου.