85% των μαθητών Λυκείου δεν εμπιστεύονται την Εκπαίδευση

Σε 6 χαρακτηριστικά σημεία συμπυκνώνεται η αίσθηση που έχουν οι ελληνικές
οικογένειες (γονείς και μαθητές) και οι καθηγητές για το έθνος, τη δημοκρατία,
την πολιτική, την Ευρώπη και τους ξένους, όπως προκύπτει από έρευνα του
Εθνικού Κέντρου Κοινωνικών Ερευνών (ΕΚΚΕ) σχετικά με τον ρόλο της εκπαίδευσης
και της οικογένειας στη συνείδηση των μαθητών.

Από τα αποτελέσματα, επισημαίνει ο συντονιστής της κ. Π. Καφετζής,
διαφαίνεται:

1. Υποβάθμιση της πολιτικής, με συνακόλουθη μεγάλη αδιαφορία ειδικά
στους νέους και έλλειψη εμπιστοσύνης σε πολιτικούς θεσμούς όπως η Βουλή.

2. Επιστροφή σε παραδοσιακές αξίες, με έμφαση στη θρησκευτικότητα και
την εκδήλωση εμπιστοσύνης στην Εκκλησία, στον Στρατό και στα δικαστήρια.
Προκύπτει επίσης ότι η συχνότητα εκκλησιασμού έχει αυξηθεί, καθώς καθημερινά ή
αρκετές φορές την εβδομάδα δηλώνει ότι εκκλησιάζεται το 38% των μαθητών
Γυμνασίου, το 29% των καθηγητών, το 31% των γονέων και το 17% των μαθητών
Λυκείου.

3. Αυξημένη αίσθηση της εθνοκεντρικότητας εις βάρος της τάσης για
παγκοσμιοποίηση. Οι μισοί μαθητές λένε ότι όσοι Έλληνες βρίσκονται στο
εξωτερικό θα έπρεπε να ζουν στην Ελλάδα.

4. Αυξημένη ξενοφοβία, όχι έκδηλα επιθετική, αλλά στα όρια της
επιθετικότητας. Ενδεικτικά, ποσοστά από 35 έως 57% θεωρεί ότι οι ξένοι που
ζουν συγκεντρωμένοι σε μια γειτονιά κατεβάζουν το επίπεδό της, 7 έως 9 στους
10 ότι αυξάνουν την ανεργία και 5 έως 7 στους 10 ότι αλλοιώνουν την εθνική μας
ομοιογένεια. Υπάρχουν όμως και στοιχεία συμπάθειας, καθώς ποσοστά 62%-78%
θεωρούν ότι οι ξένοι που ζουν εδώ πρέπει να έχουν ίδια δικαιώματα και 64%-82%
ότι μας δίνουν ευκαιρία να γνωρίσουμε τους πολιτισμούς τους.

5. Εκλεκτικές συμπάθειες σε λαούς, με βάση κυρίως πολιτιστικά και
θρησκευτικά στοιχεία. Χαρακτηριστικά, οι Έλληνες συμπαθούν περισσότερο τους
Σέρβους τους Ρώσους και τους Ιταλούς, ενώ λιγότερο τους Αμερικανούς, τους
Αλβανούς και τους Τούρκους.

6. Έντονη δυσπιστία προς την Ευρωπαϊκή Ένωση. Ελάχιστοι εξέφρασαν
εμπιστοσύνη, ενώ ποσοστό 50% των γυμνασιόπαιδων και 58% των μαθητών Λυκείου
θεωρούν ότι η ένταξή στην Ε.Ε. πρέπει να επανεξεταστεί!

Αυτά τα βασικά σημεία στον τρόπο σκέψης μαθητών, γονέων και καθηγητών,
παρατηρεί ο κ. Καφετζής, οφείλονται κατά κύριο λόγο στο ότι οι νέοι δεν
διαβάζουν εφημερίδες, δεν ακούνε ραδιόφωνο ούτε συζητούν πολιτικά με φίλους,
όμως το κάνουν εντός της οικογένειας και βλέπουν τηλεόραση ­ την οποία,
παρεμπιπτόντως, ελάχιστα έως καθόλου εμπιστεύονται. Εντούτοις, το 70% των
μαθητών βλέπει καθημερινά και το 50% – 58% επί 2-3 ώρες τη μέρα ­ και συνεπώς
εξ αυτής διαμορφώνει κατά μεγάλο βαθμό την εικόνα του κόσμου.

Ιδού μερικά ακόμα ενδεικτικά σημεία:

­ Μόλις 14,8% των μαθητών Λυκείου εμπιστεύεται το εκπαιδευτικό σύστημα.

­ Οι 3 σημαντικότερες αξίες που πρέπει να διαδοθούν στην κοινωνία κατά τους
μαθητές είναι η δημοκρατικότητα, η καλή συμπεριφορά και η θρησκευτική πίστη.
Όμως οι καθηγητές τους συμφωνούν στη δημοκρατικότητα, αλλά θεωρούν ότι έπονται
υπευθυνότητα και ανοχή – σεβασμός στους άλλους. Τι λένε οι γονείς; Καλοί
τρόποι, υπευθυνότητα, δημοκρατικότητα.

­ Ποσοστό 40%-66% θεωρεί ότι το σχολείο οφείλει να τονίζει τη διαχρονική αξία
της Ορθοδοξίας και μόλις 17%-27% ότι δεν πρέπει να παίρνει θέση σε θέματα
πίστης.

­ Υπέρ της επαναφοράς της θανατικής ποινής τάσσεται ποσοστό 15%-33%.

­ Ποσοστό 19%-44% (το τελευταίο στους μαθητές Λυκείου) επιθυμεί παρέμβαση της
Εκκλησίας στην εξωτερική πολιτική και 55%-70% στην εκπαίδευση!

­ 6 έως 8 στους 10 βλέπουν τον κόσμο γύρω τους σαν ζούγκλα.

­ 75%-91% θεωρεί ότι τα πολιτικά κόμματα νοιάζονται μόνο για την ψήφο των πολιτών.

Η ταυτότητα της έρευνας

Η έρευνα διεξήχθη από το Ινστιτούτο Πολιτικής Κοινωνιολογίας του ΕΚΚΕ για
λογαριασμό του Κέντρου Εκπαιδευτικής Έρευνας στα πλαίσια του ΕΠΕΑΕΚ.
Πραγματοποιήθηκε τον Μάρτιο-Μάιο 1999 σε 54 σχολεία, με δείγμα 683
μαθητών Γ’ Γυμνασίου, 529 μαθητών Γ’ Λυκείου, 400 καθηγητών και
816 γονέων. Επιστημονικός υπεύθυνος ήταν ο καθηγητής κ. Δ.
Χαραλάμπης και συντονιστής ο κ. Π. Καφετζής. Τα αποτελέσματα
παρουσιάστηκαν χθες σε εκδήλωση της Ελληνικής Εταιρείας Πολιτικής
Επιστήμης.