Ομιλείτε… γερμανικά

Γερμανικά «πίτζιν». Οι μικροί Τούρκοι μαθητές δεν τα πάνε καλά στο σχολείο καθώς μιλούν λανθασμένα, με πολλά ξένα στοιχεία, τη γλώσσα του Γκαίτε, ενώ παράλληλα δεν ξέρουν σωστά ούτε τη μητρική τους

Τα παιδιά των Τoύρκων μεταναστών στη Γερμανία δεν τα πάνε καθόλου καλά στο
σχολείο και κινδυνεύουν να εγκλωβιστούν σε μια κατώτερου επιπέδου τάξη. Τόσο
δεξιοί πολιτικοί ­ που στηρίζουν την τουρκική κοινότητα των δύο εκατομμυρίων ­
όσο και Τούρκοι ηγέτες κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για το χαμηλό επίπεδο
και την αποτυχία των παιδιών που απαρτίζουν τη μεγαλύτερη ομάδα εθνικής
μειοψηφίας στη Γερμανία.

Δημοσιεύματα που αναφέρουν ότι τα εγγόνια των πρώτων μεταναστών δεν μπορούν
ακόμη να μάθουν τη γλώσσα του Γκαίτε και το ένα τέταρτο από αυτά παρατά το
σχολείο, έχουν προκαλέσει την έντονη ανησυχία της τουρκικής πρεσβείας που
κάνει έκκληση στους γονείς να βοηθήσουν τα παιδιά τους.

Τα σχολεία στο Βερολίνο, όπου ζουν πάρα πολλοί Τούρκοι, αφαιρούν από το
πρόγραμμα μαθήματα που γίνονται στη μητρική γλώσσα των μεταναστών. Δώδεκα από
τα 19 Δημοτικά Σχολεία που έχουν δίγλωσσα τμήματα έχουν αποκλείσει τα τουρκικά
επειδή, όπως υποστηρίζουν, τα παιδιά δεν μαθαίνουν γερμανικά. «Το μοντέλο μας
απέτυχε» δηλώνει ο Γερντ-Γιέργκεμ Μπούσακ, διευθυντής Δημοτικού Σχολείου στο
Κρόιτσμπεργκ, την καρδιά του τουρκικού Βερολίνου.

Οι δύο γλώσσες

Σε μια τάξη με 10χρονους μαθητές, ο Κέβιν είναι ο μόνος Γερμανός που προσπαθεί
να αντεπεξέλθει στις απαιτήσεις ενός τμήματος με άλλους 17 Τούρκους, έναν
Άραβα και έναν Κούρδο. Τέσσερα από τα κορίτσια φορούν στο κεφάλι μαντίλες. Στη
διάρκεια των μαθημάτων τα παιδιά μιλούν με ευχέρεια αλλά αυτό που βγαίνει από
το στόμα τους είναι γερμανικά «πίτζιν», δηλαδή με πλήθος ξένα στοιχεία.

Αυτοί οι μαθητές θα ολοκληρώσουν την προκαταρκτική εκπαίδευση σε δύο γλώσσες,
όμως το σχολείο αποφάσισε να κλείσει από φέτος την πόρτα στον δίγλωσσο
προσανατολισμό του.

Ο κ. Μπούσακ τονίζει ότι «ζητούν πολλά» επιβάλλοντας δύο γλώσσες σε παιδιά που
δεν μιλούν καμία: «Τα παιδιά έχουν γεννηθεί εδώ, όμως δεν μπορούν να μιλήσουν
στη γερμανική γλώσσα. Και τα τουρκικά τους είναι όλο λάθη. Όταν έρχονται εδώ
δεν μπορούν να ονομάσουν τα βασικά χρώματα ούτε στα τουρκικά ούτε στα
γερμανικά. Κάθονται δέκα ώρες μπροστά στην τηλεόραση, δεν έχουν ζωγραφίσει
ποτέ, ούτε και έχουν παίξει με κάτι άλλο εκτός από ηλεκτρονικά παιχνίδια».

Το «γκέτο» κλείνει τις πύλες του

«Τα παιδιά των Τούρκων βρίσκονται στο χαμηλότερο επίπεδο στην κλίμακα των
επιδόσεων», υποστηρίζει η Ερεν Ούνσαλ, εκπαιδευτικός και εκπρόσωπος της
Τουρκικής Ένωσης του Βερολίνου. Είναι 30 ετών και ανταποκρίνεται πλήρως στα
κριτήρια των περισσότερων Γερμανών για την αποδοχή των Τούρκων. Έχει πολύ καλή
άρθρωση στην εκφορά του λόγου, είναι κομψή και το αγόρι της είναι Γερμανός.
«Ανήκω στη δεύτερη γενιά», λέει. «Δεν έχω κανένα πρόβλημα με τη γερμανική
γλώσσα, όπως η μετά τη δική μου γενιά».

Η οργάνωσή της, καθώς και η Ομοσπονδία Τούρκων Γονέων συμφωνούν με την
άποψη του κ. Μπούσακ ότι τα παιδιά δυσκολεύονται γιατί δεν μαθαίνουν γερμανικά
στο σπίτι τους. Περίπου οι μισοί Τούρκοι που ζουν στη Γερμανία παντρεύονται
ομοεθνείς τους που τις φέρνουν από την πατρίδα τους. Η μόρφωση που έχουν οι
σύζυγοι είναι υποτυπώδης. Πολλές φορές τα παιδιά δεν έχουν ακούσει ούτε μια
γερμανική λέξη πριν από την πρώτη μέρα τους στο σχολείο.

Η τουρκική πρεσβεία και η Ομοσπονδία Γονέων έχουν στείλει επιστολές
ζητώντας από τις οικογένειες των Τούρκων του Βερολίνου «να στέλνουν τα παιδιά
τους στον παιδικό σταθμό το νωρίτερο δυνατό». Όμως η κ. Ούνσαλ λέει ότι πολλοί
από αυτούς τους γονείς είτε είναι πολύ φτωχοί για να πληρώσουν τους σταθμούς –
η ανεργία μεταξύ των Τούρκων του Βερολίνου κυμαίνεται στο 30% – είτε απρόθυμοι
να εκθέσουν τα παιδιά τους σε μη μουσουλμανικό περιβάλλον και μάλιστα κατά την
περίοδο της ζωής τους που μπορούν να επηρεαστούν εύκολα.

Η ίδια μεγάλωσε σε ένα προάστιο όπου η οικογένειά της ήταν η μόνη Τούρκων
μεταναστών. Δεν υπήρχε περιθώριο επιλογών παρά το να προσαρμοστούν. Όσο όμως
πετυχημένη και αν θεωρείται στη γερμανική κοινωνία, πιστεύει ότι δεν είναι το
κατάλληλο πρότυπο για το λαό της. «Αυτή η χώρα μου δώρισε μια γλώσσα, όμως μου
στέρησε τη δική μου», προσθέτει. «Δεν μιλούσα καθόλου τουρκικά έως ότου
συμπλήρωσα τα 20. Είχα αφομοιωθεί».

Καμία τέτοια απειλή δεν αντιμετωπίζει η πλειοψηφία των Τούρκων στο
Κρόιτσμπεργκ. Οι Γερμανοί γονείς αποσύρουν τα παιδιά τους από τα τοπικά
σχολεία και η αναδυόμενη μεσαία τουρκική τάξη καταφεύγει στα προάστια. Το
«γκέτο» κλείνει τις πύλες του.