Κρίσιμα διλήμματα

«Η Τουρκία αναμενόταν να αρχίσει ουσιαστικές διαβουλεύσεις με τη Δύση κατά
την περίοδο ανάμεσα στο 2002-2004. Για να καθοριστούν οι όροι ένταξής της στην
Ευρωπαϊκή Ένωση, να επιλυθεί το Κυπριακό πρόβλημα και να καθοριστεί το πλαίσιο
για διαρκή ειρήνη με την Ελλάδα.

Καθ’ οδόν: (από αριστερά) ο πρόεδρος Σεζέρ, ο πρωθυπουργός Ετζεβίτ (πίσω του) και ο αντιπρόεδρος Μπαχτσελί ετοιμάζονται να περάσουν στην αίθουσα για τη μηνιαία σύνοδο του Συμβουλίου Ασφαλείας

Ωστόσο, τα πράγματα έχουν πάρει μια εντελώς διαφορετική κατεύθυνση και τα
ζητήματα αυτά έρχονται προς συζήτηση πολύ νωρίτερα. Είναι γεγονός πως η
πρόσφατη εξέλιξη για τη δημιουργία στρατού της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο πλαίσιο
του ΝΑΤΟ έχει μεταφέρει τις ημερομηνίες των διαπραγματεύσεων πολύ νωρίτερα»,
επισημαίνει σε σχόλιό του στην «Τέρκις Ντέιλι Νιους» ο γνωστός Τούρκος
αρθρογράφος Μεχμέτ Αλί Μπιράντ.

Πρόσφατα σε μια τουρκική εφημερίδα μια γελοιογραφία δείχνει τον πρωθυπουργό
της Τουρκίας ­ τον 75χρονο Μπουλέντ Ετζεβίτ ­ να δίνει το χέρι του για
χειραψία, ενώ ταυτόχρονα και με τα δύο του πόδια κάνει νούμερα τσίρκου. Δίπλα
του ο τελετάρχης του τσίρκου, που φέρει τα αρχικά της Ευρωπαϊκής Ένωσης, του
λέει: «Ωραία! Με το ελεύθερο χέρι σου, δώσε μας την Κύπρο».

Τίτλος της γελοιογραφίας: «Οι ατέλειωτες απαιτήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης».
Αντικατοπτρίζει τη δυσαρέσκεια που έχουν προκαλέσει στην Τουρκία οι αυστηρές
προϋποθέσεις για τη διαμόρφωση εταιρικής σχέσης με την Ένωση, σχολιάζει άρθρο
των «Financial Times».

Πίσω από τις συχνές πρόσφατες κρίσεις που διέρχονται οι σχέσεις της Άγκυρας με
τις Βρυξέλλες φαίνεται να βρίσκεται μια γνήσια αγωνία του τουρκικού κρατικού
κατεστημένου: η αγωνία ότι ο εκδημοκρατισμός που απαιτεί η Ευρωπαϊκή Ένωση για
να ικανοποιηθούν τα κριτήρια της Κοπεγχάγης θα επιδράσει ριζικά στο υπάρχον
πολιτικό σύστημα και θα σημάνει το τέλος των προνομίων της
πολιτικο-στρατιωτικής ελίτ που κυβερνά την Τουρκία, εδώ και πολλές δεκαετίες.

Ισχυρότατη ένδειξη της αγωνίας αυτής αποτέλεσε και η συζήτηση στη χθεσινή
τακτική μηνιαία συνεδρίαση του πανίσχυρου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας της
Τουρκίας, η οποία κράτησε έξι ώρες (διπλάσιο χρόνο απ’ όσο συνήθως).

Σύμφωνα με τις εφημερίδες «Σαμπάχ», «Γιενί Σαφάκ» και «Μιλιέτ», κατά τη
συνεδρίαση αναγνώσθηκε 14σέλιδη έκθεση του Επιτελείου Ενόπλων Δυνάμεων, στην
οποία γίνεται λόγος για «οργανωμένο σχέδιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά της
εδαφικής ακεραιότητας της Τουρκίας». Οι τουρκικές εφημερίδες αναφέρουν τα εξής
σχόλια της έκθεσης:

1. Οι χώρες της Ευρώπης, όλες σχεδόν, ζητούν από την Τουρκία να
ικανοποιήσει όρους που στην πραγματικότητα θέτει το Κουρδικό Εργατικό Κόμμα
(ΡΚΚ).

2. Οι όροι αυτοί καταβάλλεται προσπάθεια να παρουσιασθούν ως
προϋποθέσεις του εκδημοκρατισμού. Είναι, όμως, ενδιαφέρον ότι η παρουσίασή
τους στην Τουρκία έγινε με την παράλληλη ανακίνηση άλλων θεμάτων όπως: η
διεύρυνση των απαιτήσεων στο θέμα του δήθεν Κουρδικού, οι εργασίες προς την
κατεύθυνση της αναγνώρισης της αρμενικής δήθεν γενοκτονίας, η ένταση των
δραστηριοτήτων της Ελλάδας για το δήθεν Ποντιακό ζήτημα καθώς και η απαίτηση
εδαφών στη νοτιοανατολική περιοχή της χώρας μας εκ μέρους των Ασσυρίων (νεστοριανών).

Και την πίτα ολόκληρη και τον σκύλο χορτάτο

Στη συνεδρίαση συμμετείχε και ο διοικητής της τουρκικής Υπηρεσίας Πληροφοριών
(ΜΙΤ) Σενκάλ Ατάσαγκουν, ο οποίος λίγες μέρες πριν είχε κάνει δηλώσεις υπέρ
της διδασκαλίας της κουρδικής γλώσσας και της ίδρυσης κουρδικής τηλεόρασης.
Δημοσιογραφικές πληροφορίες αναφέρουν ότι ψυχρός άνεμος έπνευσε στην αίθουσα
όταν οι στρατηγοί είπαν στον Ατάσαγκουν (ο οποίος είναι γνωστό ότι πρόσκειται
στο κόμμα του Μεσούτ Γιλμάζ) «δεν είμαστε της ίδιας άποψης με εσάς».

Αρκετοί είναι τις τελευταίες ημέρες οι Τούρκοι πολιτικοί αναλυτές που
εκφράζουν, προσεκτικά μεν αλλά σαφώς, την άποψη ότι η κυβέρνηση Ετζεβίτ
χρησιμοποιεί προσχηματικά τα ζητήματα της Κύπρου, του Αιγαίου και της
Ευρωπαϊκής Ταυτότητας για την Άμυνα και την Ασφάλεια, στην προσπάθειά της να
αποκρύψει τους πραγματικούς λόγους της διστακτικότητάς της να προχωρήσει σε
διαπραγματεύσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η συζήτηση αναμένεται να οξυνθεί ακόμη περισσότερο στο εσωτερικό της χώρας,
καθώς η Τουρκία θα κληθεί να αποφασίσει τους επόμενους μήνες αν προτιμά να
γίνει μέλος της ευρωπαϊκής οικογένειας υιοθετώντας τις πολιτικές και
οικονομικές αξίες της ή να παραμείνει υπερήφανα και προκλητικά ανεξάρτητη,
αποκηρύσσοντας την ευρωπαϊκή ένταξη.

Η τουρκική ηγεσία ισορροπεί σε μια προσπάθεια να έχει και την πίτα ολόκληρη
και τον σκύλο χορτάτο.