Ο σωτήρας των Εβραίων δολοφονήθηκε από Σοβιετικούς

Ο Ραούλ Βάλενμπεργκ, ο Σουηδός διπλωμάτης ο οποίος εξαφανίσθηκε αφού βοήθησε
δεκάδες χιλιάδες Εβραίους να διαφύγουν από την κατεχόμενη από τους ναζί
Ουγγαρία, σκοτώθηκε αναμφίβολα από τους Σοβιετικούς. Αυτό δήλωσε ο πρόεδρος
της ρωσικής προεδρικής επιτροπής για την αποκατάσταση των θυμάτων της
πολιτικής καταπίεσης Αλεξάντερ Γιάκοβλεφ, διευκρινίζοντας ότι η Ρωσία είναι
σχεδόν σε θέση να επιβεβαιώσει κατηγορίες τις οποίες οι σοβιετικές αρχές
αρνούνταν επί μισόν αιώνα. «Δεν αμφιβάλλουμε ότι πυροβολήθηκε και σκοτώθηκε
στη Λουμπιάνκα» (αρχηγείο της σοβιετικής αστυνομίας και φυλακή στη Μόσχα),
δήλωσε ο Γιάκοβλεφ. Η υπόθεση Βάλενμπεργκ ερευνάται και από μια χωριστή
σουηδο-ρωσική επιτροπή, η οποία θα εκδώσει το πόρισμά της τον Ιανουάριο.

Η τελευταία φορά που εθεάθη ο Βάλενμπεργκ ήταν στις 17 Ιανουαρίου του 1945 στη
Βουδαπέστη. Ήταν τότε 32 χρόνων. Γόνος μιας από τις πλουσιότερες και πιο
εξέχουσες οικογένειες βιομηχάνων της Σουηδίας, είχε φθάσει στην κατεχόμενη από
τους ναζί Ουγγαρία έναν χρόνο νωρίτερα ως διπλωμάτης. Μοίρασε σουηδικά
διαβατήρια σε Εβραίους, κέρδισε διπλωματική προστασία για ολόκληρα τμήματα της
Βουδαπέστης και οργάνωσε τη διανομή τροφίμων και φαρμάκων στην πόλη. Οι
προσπάθειές του έσωσαν τουλάχιστον 20.000 ζωές. Ο σοβιετικός στρατός κατέλαβε
τη Βουδαπέστη τον Ιανουάριο του 1945 και ο Βάλενμπεργκ συνελήφθη. Δεν είναι
όμως σαφές αν οι Σοβιετικοί συνέχισαν να κρατούν τον Βάλενμπεργκ, ο οποίος
είχε διπλωματικό διαβατήριο και η χώρα του ήταν επισήμως ουδέτερη. Ένα
μνημόνιο από τον πρώην υπουργό Εξωτερικών Αντρέι Γκρομίκο ανέφερε πως ο
Βάλενμπεργκ πέθανε από καρδιακή προσβολή το 1947, ενώ βρισκόταν υπό κράτηση
από τους Σοβιετικούς. Ωστόσο πολλοί πρώην κρατούμενοι συνέχιζαν να
υποστηρίζουν ότι ο Βάλενμπεργκ ήταν ζωντανός τη δεκαετία του ’70 και τη
δεκαετία του ’80.