Στις 29 Δεκεμβρίου η τελική μείωση

Την Παρασκευή 29 Δεκεμβρίου 2000 θα γίνει το τελευταίο αποφασιστικό βήμα για
τη σύγκλιση των εγχώριων επιτοκίων με τα επιτόκια της ΟΝΕ. Την ημέρα αυτή η
Τράπεζα της Ελλάδος θα ανακοινώσει την τελευταία μείωση των επιτοκίων
παρέμβασής της στη διατραπεζική αγορά. Έτσι, αυτά θα προσδεθούν διά παντός με
τα επιτόκια της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ECB) δίνοντας το σήμα για
ανάλογη μείωση στα επιτόκια των εμπορικών τραπεζών στα δάνεια και στις
καταθέσεις. Την ίδια ημέρα, η τρέχουσα ισοτιμία της δραχμής, με προσεκτικούς
και επιδέξιους χειρισμούς από το επιτελείο της Τραπέζης της Ελλάδος, θα «βρει»
την κεντρική ισοτιμία των 340,750 δρχ. Πρόκειται για την ισοτιμία με την οποία
το εθνικό νόμισμα θα προσδεθεί οριστικά και αμετάκλητα με το ευρωπαϊκό
νόμισμα.

Αυτά προβλέπονται στο σχέδιο που έχει καταρτίσει η ηγεσία της Τραπέζης της
Ελλάδος για να οδηγήσει με ασφαλή τρόπο την ελληνική οικονομία στο λιμάνι της
ΟΝΕ όπου θα ανήκει από την 1.1.2001. Αρωγός στην προσπάθεια αυτή της Τραπέζης
της Ελλάδος θα είναι οι Κεντρικές Τράπεζες των άλλων χωρών-μελών της ΟΝΕ,
καθώς και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Τις κρίσιμες στιγμές της Παρασκευής 29
Δεκεμβρίου οι Κεντρικές Τράπεζες και η ΕΚΤ θα είναι σε επιφυλακή, έτοιμες να
παρέμβουν στην αγορά συναλλάγματος μαζί με την Τράπεζα της Ελλάδος για να
αντιμετωπίσουν ενδεχόμενες κερδοσκοπικές επιθέσεις και να απορροφήσουν τυχόν
κραδασμούς την ώρα που ελληνική οικονομία θα «δένει» στους «κάβους» της ΟΝΕ.

«Κλειδί» για την επιτυχία

Στην Τράπεζα της Ελλάδος γνωρίζουν καλά πως «κλειδί» για την επιτυχία του
σχεδίου θα είναι οι κινήσεις που θα γίνουν το διάστημα που απομένει στο μέτωπο
των επιτοκίων αφού για να ολοκληρωθεί η σύγκλισή τους με τα ευρωπαϊκά θα
πρέπει να μειωθούν άλλες 2,25 ποσοστιαίες μονάδες. Και αυτή η διαφορά σε καμία
περίπτωση δεν πρέπει να καλυφθεί με τη μία, στις 29 Δεκεμβρίου, λένε
παράγοντες της Κεντρικής Τράπεζας. Η προσμονή και μόνο μίας τέτοιας κίνησης ­
εκτιμούν οι ίδιοι παράγοντες ­ θα μπορούσε να διαταράξει τις ισορροπίες στην
αγορά συναλλάγματος και να προκαλέσει φυγή κεφαλαίων. Γι’ αυτό, το σχέδιο της
Τραπέζης της Ελλάδος προβλέπει ότι η διαφορά στα επιτόκια θα καλυφθεί σταδιακά
προκειμένου η σύγκλιση της τρέχουσας ισοτιμίας της δραχμής στην κεντρική των
340,750 δρχ. να πραγματοποιηθεί ομαλά και χωρίς κλυδωνισμούς. Από την άλλη
πλευρά, ήδη η Τράπεζα της Ελλάδος με τους χειρισμούς της στην αγορά
συναλλάγματος και χωρίς να αλλοιώνει ­ όπως λένε στην Κεντρική Τράπεζα ­ τις
διαθέσεις της ίδιας της αγοράς (την προσφορά και τη ζήτηση συναλλάγματος) έχει
οδηγήσει την τρέχουσα ισοτιμία της δραχμής σε επίπεδα πολύ κοντά στην κεντρική
της ισοτιμία.

Σήμερα, η τρέχουσα ισοτιμία της δραχμής σε σχέση με το ευρώ βρίσκεται στα
επίπεδα των 340,250 δρχ. Έτσι απομένουν ελάχιστα βήματα να γίνουν προς την
κατεύθυνση αυτή για να ολοκληρωθεί η πρόσδεση του εθνικού νομίσματος στο ευρώ.
Γι’ αυτό, τώρα, ο προβληματισμός της ηγεσίας της Τραπέζης της Ελλάδος αφορά
στο πότε και πόσο θα είναι οι επόμενες μειώσεις στα επιτόκια στο διάστημα των
επόμενων 36 ημερών μέχρι την τελευταία εργάσιμη ημέρα του 2000.

Σε τρεις δόσεις

Στο διάστημα αυτό, τα επιτόκια παρέμβασης της Τραπέζης της Ελλάδος θα πρέπει
να μειωθούν από το 7% που είναι σήμερα στο 4,75%-5% που εκτιμάται ότι θα
βρίσκονται στο τέλος Δεκεμβρίου τα επιτόκια της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.
Το πιθανότερο, σύμφωνα με τους σχεδιασμούς που κάνουν στην ηγεσία της Τραπέζης
της Ελλάδος, είναι η διαφορά αυτή να καλυφθεί σε τρεις δόσεις. Η τελευταία
δόση θα είναι την Παρασκευή 29 Δεκεμβρίου. Η άλλη αναμένεται στα μέσα
Δεκεμβρίου. Όσον αφορά την πρώτη δόση, δηλαδή την αμέσως επόμενη μείωση των
επιτοκίων, αυτή θα πρέπει να γίνει είτε στις αρχές Δεκεμβρίου είτε την άλλη
Τετάρτη αφού αρμόδια στελέχη της Κεντρικής Τράπεζας αφήνουν ανοικτό και το
ενδεχόμενο αυτό.

Πάντως, στόχος του Συμβουλίου Νομισματικής Πολιτικής της Κεντρικής Τράπεζας
είναι μέχρι και το τέλος Δεκεμβρίου να υπάρχει μία σαφής διαφορά υπέρ των
ελληνικών επιτοκίων σε σχέση με τα ευρωπαϊκά, η οποία να είναι ελκυστική για
την παραμονή των ξένων κεφαλαίων στην Ελλάδα. Η διαφορά αυτή η οποία θα
καλυφθεί με την τελευταία μείωση των επιτοκίων στο τέλος Δεκεμβρίου θα παίξει
τον ρόλο της ασπίδας της Τραπέζης της Ελλάδος σε ενδεχόμενη πρόθεση των αγορών
για κερδοσκοπία με τη δραχμή. Έτσι εκτιμάται ότι δεν θα επαναληφθούν τα
φαινόμενα των κερδοσκοπικών πιέσεων που δέχθηκαν η λιρέτα Ιταλίας και η πεσέτα
Ισπανίας τις παραμονές της ένταξής τους στην ευρωζώνη.

Ο λόγος για τον οποίο εκδηλώθηκαν οι κερδοσκοπικές πιέσεις στην πεσέτα και τη
λιρέτα, τονίζουν στην Τράπεζα της Ελλάδος, είναι ότι και στις δύο αυτές χώρες
τα επιτόκια είχαν μειωθεί, στο διάστημα πριν από την ένταξή τους στην
ευρωζώνη, περισσότερο από όσο έπρεπε.

Το διοικητικό πλαίσιο

Στο μεταξύ, η Τράπεζα της Ελλάδος προετοιμάζεται ώστε μέχρι την 1η Ιανουαρίου
2001 να έχει προωθήσει και το διοικητικό πλαίσιο, αφενός στην αγορά
συναλλάγματος και αφετέρου στις σχέσεις με τις τράπεζες που απαιτεί η ένταξη
της χώρας στην Οικονομική και Νομισματική Ένωση. Στο πλαίσιο αυτό, με επιστολή
της προς τις εμπορικές τράπεζες τις ενημερώνει για τις αλλαγές που θα γίνουν
στην αγορά συναλλάγματος με την κατάργηση του fixing της δραχμής, καθώς και
για το νέο καθεστώς ελέγχου που θα ισχύσει στο τραπεζικό σύστημα. Σημειώνεται
ότι μεταξύ των αλλαγών που θα γίνουν θα είναι και η μείωση των υποχρεωτικών
καταθέσεων σε συνάλλαγμα που έχουν οι τράπεζες στην Τράπεζα της Ελλάδος.