ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΤΑΞΙΔΙΑ Τα δικά μου Χριστούγεννα στις πόλεις του κόσμου

Υπάρχουν πόλεις που τις ερωτεύεσαι με την πρώτη ματιά. Υπάρχουν κι άλλες
που σου αποκαλύπτονται σιγά-σιγά για να σε κερδίσουν για πάντα. Μια πόλη
γίνεται πόλη «σου» και κάποια άλλη όχι. Μια πλατεία ή ένας δρόμος μπορούν να
σε κρατήσουν με τις ώρες και κάποιο διάσημο μνημείο να μην τραβήξει ένα
δεύτερο βλέμμα. Πολύ προσωπική υπόθεση και τα ταξίδια, τελικά.

ΛΟΝΔΙΝΟ

ΞΕΝΙΑ ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΥ

«Έχω αγαπήσει το Παρίσι, αλλά το Λονδίνο είναι άμεσα συνδεδεμένο με τα
φοιτητικά μου χρόνια, αφού εκεί σπούδαζα. Από τότε, έχω ταξιδέψει πάρα πολλές
φορές στο Λονδίνο. Ωστόσο, το επισκέπτομαι πάντα με κάποια αφορμή, για κάποια
δουλειά. Περπατάω σε δρόμους και επισκέπτομαι μέρη που μου θυμίζουν την
περίοδο που ήμουν φοιτήτρια. Μπορεί να περιμένω στη στάση που περίμενα και
τότε το λεωφορείο, δίπλα στο ποτάμι ή να χαζεύω σε κάποια δρομάκια στη
συνοικία Χάμστεντ. Για παράδειγμα, τη διαδρομή από την Πλατεία Τραφάλγκαρ έως
το Βρετανικό Μουσείο, όπου βρισκόταν η σχολή μου, την έχω περπατήσει πάρα
πολλές φορές. Επίσης, όποτε βρεθώ στο Λονδίνο και θέλω να αγοράσω ένα βιβλίο,
το πιο πιθανό είναι να μπω σε ένα από τα βιβλιοπωλεία από όπου ψώνιζα όταν
ήμουν φοιτήτρια. Για ψώνια δεν προτιμάω ένα συγκεκριμένο κατάστημα, αλλά συχνά
αγοράζω πράγματα από μαγαζιά στα οποία είχα δουλέψει στα φοιτητικά μου χρόνια.
Και βέβαια δεν παραλείπω να παρακολουθήσω μία θεατρική παράσταση, όταν
βρίσκομαι στο Λονδίνο».

ΡΩΜΗ

ΛΟΥΚΙΑ

Αντανακλαστικά σχεδόν, επιλέγω τη Ρώμη για την αισθητική, το φως και την
κομψότητα. Μένω στο ξενοδοχείο «Ινγκλιτέρα». Μισώ τα μεγάλα ξενοδοχεία. Αυτό
είναι μικρό, κομψό, με μνήμη. Αισθάνομαι οικεία. Η Ρώμη μού αρέσει γιατί
περπατάω πολύ, ατελείωτα. Σε αυτές τις βόλτες, σε αυτούς τους δρόμους, τίποτα
δεν με κοντράρει αισθητικά. Ακούω τα βήματά μου στο πλακόστρωτο, κοιτάζω τις
εκκλησίες. Σταματάω για καφέ στο «Σαν Εουστάκιο» και σε λίγο για άλλο καφέ στο
«Καφέ Γκρέκο». Συνεχίζω να βλέπω μαγαζιά στη Βία Κοντότ. Όταν φθάσει το
απόγευμα ξαποσταίνω στο υπέροχο τσαγάδικο της Πιάτσα Ντι Σσπανία δίπλα στα
σκαλιά.

Το βράδυ έχουμε κλείσει για φαγητό στο «Ρόμολο», στο Τραστέβερε… Ο Ιταλός
φίλος μας μάς διηγείται πως ίσως εκεί ζωγράφισε ο Ραφαέλο τη Φορμαρίνα.

Το επόμενο βράδυ θα φάμε στη «Φλάβια», την κλασική ρομανική ταβέρνα στη Βία
Φλάβια. Συνεχίζουμε τις βόλτες, βραδιάζουμε στον δρόμο. Οι καλλιτέχνες στα
σκαλιά των εκκλησιών είναι ένα πλήθος πολύχρωμο που με γεμίζει χαρά…

Η Ρώμη μού δίνει μια αίσθηση χαλάρωσης, προσπαθώ να το δανειστώ αυτό και να το
έχω στην Αθήνα. Ενώ βρίσκομαι σε μεγαλούπολη, μοιάζει ο κόσμος να λειτουργεί
χαλαρότερα. Την επόμενη φορά ίσως μάθω το μυστικό.

Ν. ΥΟΡΚΗ

ΛΟΥΚΙΑΝΟΣ ΚΗΛΑΗΔΟΝΗΣ

«Έχω ταξιδέψει περίπου 7 φορές στη Ν. Υόρκη, αλλά η πρώτη φορά που την
επισκέφθηκα από περιέργεια ήταν αρκετή για να με μαγέψει. Η Ν. Υόρκη είναι μία
πόλη μαγική. Είναι μία πόλη συνδεδεμένη με τη γενιά μου και με τα φιλμ νουάρ
που βλέπαμε τότε στον κινηματογράφο. Μεγαλώσαμε με την αμερικάνικη μυθολογία
αυτών των ταινιών. Η Ν. Υόρκη έχει όλη την ατμόσφαιρα της δεκαετίας του ’40.
Την αγαπάω για την ατμόσφαιρά της, για τον ήχο της. Την πρώτη φορά που
ταξίδεψα στη Ν. Υόρκη, το 1983, έβγαλα το ακουστικό του τηλεφώνου έξω από το
παράθυρο του δωματίου στο οποίο έμενα. Το έκανα αυτό για να ακούσει ένας φίλος
μου που είχε τηλεφωνήσει αυτόν τον ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της ήχο, τη βοή
της πόλης, τις σειρήνες των ασθενοφόρων που ακούγονταν από μακριά. Στο πρώτο
μου ταξίδι έλυσα και το μυστήριο με τους καπνούς που έβλεπα στους δρόμους της
νεοϋορκέζικης πόλης σε ταινίες του σινεμά. Διαπίστωσα ότι υπάρχει ένα δίκτυο
ατμών στο κέντρο της πόλης.

Κάθε φορά που την επισκέπτομαι δεν παραλείπω να περάσω από το τζαζ κλαμπ “Blue
Note”. Είναι ό,τι η Μέκκα για τους Μουσουλμάνους, και από εκεί εξακολουθούν να
περνούν οι καλύτεροι της τζαζ μουσικής. Για τα ψώνια επιλέγω το κατάστημα
”Απλμπάιτ”, από όπου έχω αγοράσει μερικά πουκάμισα. Επίσης, είχα την τύχη να
δω τη Ν. Υόρκη και από ψηλά. Πέταξα με ελικόπτερο, και τη λάτρεψα και από
εκεί. Το θέαμα ήταν μοναδικό. Έχει αυτό το ιδιαίτερο στοιχείο να βλέπεις έναν
ουρανοξύστη και δίπλα του να είναι χτισμένη μία μονοκατοικία. Αν θα ξαναπάω
στη Ν. Υόρκη; Όποιος πάει στη Ν. Υόρκη λέει “θα ξαναγυρίσω”. Αυτή η πόλη δεν
τελειώνει. Πάντα κάτι αλλάζει. Παραμένει ζωντανή».

ΠΑΡΙΣΙ

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΜΥΤΑΡΑΣ

Βρέθηκα στο Παρίσι το 1960, νεόνυμφος. Δεν πρόφθασα τα Χριστούγεννα, αλλά την
Πρωτοχρονιά. Για μένα ήταν κάτι μαγικό. Ήμουν εκεί ήδη 3 μήνες πριν, αλλά τις
ημέρες των εορτών η πόλη γίνεται παράδεισος. Νομίζω ότι πουθενά αλλού δεν έχω
ξαναδεί αυτή τη γιορτινή ατμόσφαιρα, στην οποία συμμετέχουν οι πάντες.
Χιλιάδες κόσμου κυκλοφορεί στην πόλη, ενώ οι βιτρίνες, οι δρόμοι, όλα είναι
φωτεινά και γιορταστικά. Τα μουσεία, αλλά και οι δρόμοι, ο Σηκουάνας, η πόλη,
που ολόκληρη είναι ένα μουσείο, ήταν κάτι πρωτόγνωρο για μένα. Πιστεύω ότι
καμία πόλη δεν μπορεί να συγκινήσει κάποιον περισσότερο από το Παρίσι. Ύστερα
από 40 χρόνια διατηρώ την ίδια αίσθηση όταν το επισκέπτομαι και πάντοτε ξεκινώ
από την αρχή, σαν να μην έχω πάει ποτέ. Πάντα θέλω να βλέπω όλα εκείνα που έχω
ξαναδεί άπειρες φορές, την Όπερα, την Κονκόρντ, την Παναγία των Παρισίων, το
Champs Elysées, το Λούβρο, τη Μονμάρτη, το Λατέν. Επίσης πηγαίνω πάντα
στα μέρη, όπου έζησα κάποια χρόνια όπως το πάρκο Μονσουρί, τη Σιτέ
Ουνιβερσιτέ, αλλά και αξιοθέατα που δημιουργήθηκαν τα τελευταία χρόνια όπως το
Μπομπούρ, τη Ντεφάνς, το Μουσείο Ορσέ, που κάποτε ήταν σιδηροδρομικός σταθμός.

Μένω πάντα στην περιοχή του Λούβρου. Για φαγητό και καφέ πάω συχνά στη
Λαφαγιέτ, αλλά μου αρέσει πολύ και το εστιατόριο «Λούβρο», όπου συναντώ
παλιούς φίλους και μαζί κάνουμε βόλτες στην πόλη για καφέ. Δεν έχουμε
συγκεκριμένο στέκι, άλλωστε όλο το Παρίσι είναι ένα απέραντο καφέ.

Παλαιότερα πάντως πήγαινα πιο συχνά. Τελευταία οι επισκέψεις μου έχουν
αραιώσει, παρ’ όλα αυτά όμως μία φορά τον χρόνο σίγουρα θα με βρείτε στο
Παρίσι. Έτσι θα γίνει και φέτος, είναι ένα ταξίδι-θεσμός. Άλλωστε το Παρίσι
είναι εύκολο να γίνει η αγαπημένη σου πόλη. Αρκεί μια βόλτα στον Σηκουάνα, στο
Σαν Ζερμέν, στο Λατέν, γενικά στην περιοχή του Οντεόν. Έτσι περίπου έγινε και
με μένα.

ΒΑΡΚΕΛΩΝΗ

ΠΕΜΥ ΖΟΥΝΗ

Η Βαρκελώνη συγκαταλέγεται πλέον στις αγαπημένες μου πόλεις. Έχω πάει μόνο μία
φορά, αλλά δεν τη χόρτασα, είναι τόσα να δεις… Πάντως από την πρώτη στιγμή
που βρίσκεσαι εκεί, νιώθεις να τρέφεσαι αισθητικά. Τη λατρεύεις αμέσως γιατί
είναι «χύμα», τρελή, ελεύθερη, με έμπνευση. Νιώθεις τη ζωντάνια της. Στον
περίφημο και μαγικό δρόμο Kamblas, που διασχίζει την πόλη και καταλήγει στη
θάλασσα, συμβαίνουν τα πάντα. Έζησα με τα μάτια μου αυτή τη μαγεία. Είδα από
κοντά τα χρωματιστά ανθοπωλεία, τις γυναίκες που σου λένε τη μοίρα σου στα
ισπανικά, άσχετα αν εσύ δεν καταλαβαίνεις τη γλώσσα (αυτό δεν τις αφορά
καθόλου), είδα γκρουπάκια τζαζ να παίζουν απίστευτα κομμάτια στον δρόμο,
πλανόδιους ζωγράφους, κιθαρίστες και ένα ζευγαράκι φοιτητών, που για να βγάλει
το χαρτζιλίκι του είχε στήσει μαγνητόφωνο και χόρευε εκπληκτικό ταγκό.

Η «τρέλα» συνεχίζεται στο Porto Olympic και στα 30-40 μπαρ που υπάρχουν εκεί,
κολλητά το ένα στο άλλο. Από το καθένα ακούγεται και ένα διαφορετικό είδος
μουσικής, από salsa μέχρι 80’s και από κλασικό ροκ μέχρι καρεκλάδικα. Έξω από
κάθε πόρτα ένα go-go girl ή boy προσπαθεί να συναγωνιστεί αυτό του
προηγούμενου μπαρ και να σε πείσει να μπεις στο μαγαζί του. Όπως περνάς
παράλληλα από τις πόρτες των μπαρ, σου έρχονται τα κύματα των διαφορετικών
μουσικών και… τρελαίνεσαι. Είναι και αυτό ένα μοναδικό συναίσθημα. Πάνω από
τα μπαρ, σε μια χτισμένη ράμπα, τρως εξαιρετικά θαλασσινά. Άλλωστε τα ψάρια
είναι «το φόρτε της πόλης». Χορταίνει η ψυχή σου! Το ίδιο γίνεται και με τα
tapas. Είναι η φθηνή τους και πρόχειρη τροφή, που σερβίρεται στα μπιστρό και
σε κάνει να φύγεις 5 κιλά βαρύτερος!

Ένα άλλο εκπληκτικό στοιχείο της Βαρκελώνης είναι τα απίστευτα κτίρια του
μεγάλου αρχιτέκτονα Αντόνιο Γκαουντί. Παραμυθένιες κατασκευές, που θυμίζουν
σοκολατόσπιτα στην «Αλίκη στη Χώρα των Θαυμάτων». Όλα είναι «τσαλακωμένα»,
στρογγυλά, δεν βρίσκεις ευθείες, σαν σκίτσο παιδιού! Τέλεια!

ΒΕΡΟΛΙΝΟ

ΝΑΤΑΛΙΑ ΔΡΑΓΟΥΜΗ

«Στο Βερολίνο τα πάντα είναι τέχνη. Από την αρχιτεκτονική των κτιρίων και των
night clubs μέχρι τα τρελά ρούχα στα καταστήματα του Mitte και από τις
ανατρεπτικές θεατρικές σκηνές μέχρι τα λουκάνικα που πουλάνε οι πλανόδιοι
στους δρόμους.

Επισκέφθηκα για πρώτη φορά το Βερολίνο λίγο μετά την πτώση του Τείχους. Αφορμή
ήταν το Theatertreffen, το θεατρικό φεστιβάλ που διοργανώνεται κάθε χρόνο στην
πόλη στα τέλη της άνοιξης. Το πρώτο πράγμα που μου έκανε εντύπωση τότε ήταν οι
δύο διαφορετικοί κόσμοι που συνάντησα. Από την ανατολική πλευρά, επιβλητικές
κατασκευές χωρίς χρώμα, αυστηρά, γκρίζα κτίρια που σου προκαλούσαν δέος, ενώ
από τη δυτική, η οδός Kuddam, ο δρόμος με τα εντυπωσιακά εμπορικά κέντρα και
τα φοβερά μαγαζιά με τα πανάκριβα ρούχα φημισμένων σχεδιαστών και γενικά όλη
αυτή η ατμόσφαιρα, που ­ όπως λένε όσοι ξέρουν ­ θυμίζει έντονα Νέα Υόρκη.
Αυτή η ατμόσφαιρα πλέον έχει μεταφερθεί και στο Ανατολικό Βερολίνο. Οι δρόμοι
του έχουν αποκτήσει χρώμα. Στην περιοχή Mitte και στα στενά δρομάκια της,
μπορείς να κάνεις όμορφες βόλτες και να δεις τα πάντα. Γιάπηδες, ντυμένους
στην τρίχα με τα κοστούμια τους, να κυκλοφορούν με πατίνια, πλανόδιους να
πωλούν wurst, τα εκπληκτικά βραστά λουκάνικα, ενώ στις βιτρίνες των
καταστημάτων θα βρεις ό,τι πιο τρελό μπορεί να υπάρχει από ρούχο. Το Βερολίνο
είναι πολύ ζωντανό και έχει τα πάντα, όμορφα μέρη για φαγητό και καφέ, όπως το
Paris-bar με τις τεράστιες σαλάτες του και το Cafe Orange (στο Mitte), και
φυσικά clubs για όλα τα γούστα. Πρέπει να πω ότι τα γύρισα αρκετά και ξεχώρισα
τα club Maria, Electro και Tahele, με την περίεργη αρχιτεκτονική του. Αν
βρεθείτε στο Βερολίνο να επισκεφθείτε το θέατρο Volksbhune ­ το θέατρο των
ονείρων μου με την ανατρεπτική του σκηνή ­ και να κάνετε οπωσδήποτε βόλτα τη
νύχτα κάτω από την πύλη του Βραδεμβούργου».