Θρήνος για τον Ζάτοπεκ

Μία από τις μεγαλύτερες μορφές που ανέδειξε ο κλασικός αθλητισμός ­ και όχι
μόνο ­ δεν είναι πια ανάμεσά μας. Ο Εμίλ Ζάτοπεκ, ο μοναδικός αθλητής που
κατέκτησε τρία χρυσά μετάλλια σε μία Ολυμπιάδα εξέπνευσε χθες στην Πράγα σε
ηλικία 78 χρόνων. Το γεγονός ανακοίνωσε υπεύθυνος του στρατιωτικού νοσοκομείου
της τσεχικής πρωτεύουσας χωρίς, όμως, να δώσει στη δημοσιότητα τα ακριβή αίτια
θανάτου.

Ο Ζάτοπεκ νοσηλευόταν στην εντατική του νοσοκομείου από τις 30 Οκτωβρίου,
ύστερα από καρδιακή προσβολή. Ήταν η τρίτη φορά φέτος που ο Τσέχος θρυλικός
δρομέας κατέληγε σε κλινική. Τον Σεπτέμβριο είχε προσβληθεί από πνευμονία, ενώ
στο ξεκίνημα του 2000 είχε σπάσει ένα πλευρό.

«ΤΙΜΙΟΣ ΜΑΧΗΤΗΣ»

Φωτογραφία από τον τερματισμό του Εμίλ Ζάτοπεκ στην κούρσα των 10.000 μέτρων στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1948 που έγιναν στο Λονδίνο

Ο πρόεδρος της IAAF Λαμίνε Ντίακ δήλωσε συντετριμμένος για τη μεγάλη αυτή
απώλεια: «Σήμερα (σ.σ.: χθες) είναι μία λυπηρή ημέρα όχι μόνο για τους
ανθρώπους του αθλητισμού, που είδαν στο Ζάτοπεκ όλες τις αρετές ενός
πρωταθλητή, αλλά και για τον απλό κόσμο που αναγνώρισε σε αυτόν έναν τίμιο
μαχητή για την αξιοπρέπεια και την ελευθερία του ατόμου».

Ο Εμίλ Ζάτοπεκ υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους δρομείς μεγάλων αποστάσεων
που γνώρισε ποτέ ο πλανήτης. Για μια περίοδο έξι χρόνων (1948-54) ήταν ο
κορυφαίος στα 10.000 μέτρα, πετυχαίνοντας αρκετές φορές παγκόσμιο ρεκόρ. Είναι
χαρακτηριστικό πως στο Πανευρωπαϊκό Πρωτάθλημα στίβου του 1950 τερμάτισε 69
δευτερόλεπτα μπροστά από τον δεύτερο. Στα 5.000 δε η διαφορά ήταν 23
δεύτερα…

Ο «άνθρωπος-ατμομηχανή», όπως τον έλεγαν, έκανε τη μεγαλύτερη εμφάνιση της
καριέρας του στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Ελσίνκι, το 1952. Εκεί κέρδισε το
χρυσό στα πέντε και τα δέκα χιλιόμετρα, αλλά και στο Μαραθώνιο, όπου έτρεχε
για πρώτη φορά. Από το 1949 έως το 1954 κατέβασε πάνω από μισό λεπτό το
παγκόσμιο ρεκόρ στο δεκάρι.

ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑ

Πέρα από τους αριθμούς ο Ζάτοπεκ ήταν μία από τις φωτεινότερες προσωπικότητες
του αθλητισμού. Για κάποιον ουδέτερο παρατηρητή η εμφάνιση του Τσέχου, η
βασανισμένη έκφραση που είχε μονίμως στο πρόσωπό του, η γλώσσα πάντα έξω, η
βαριά αναπνοή του, δεν έδειχνε άνθρωπο που να έχει τη φυσική κατάσταση η οποία
χρειάζεται για να τρέξει δρόμους αντοχής. Οι αντίπαλοί του, όμως, σίγουρα θα
είχαν διαφορετική άποψη… Η επιτυχίες του του έδωσαν τεράστιο πρεστίζ στην,
τότε, Τσεχοσλοβακία. Αυτό, όμως, δεν τον προστάτευσε από το εκεί καθεστώς. Με
την εισβολή των Σοβιετικών το 1968 και το τέλος της «Άνοιξης της Πράγας» ο
Ζάτοπεκ, που είχε συνυπογράψει το «Μανιφέστο Των 2000 Λέξεων» του Αλεξάντερ
Ντούπτσεκ, καθαιρέθηκε από τον στρατό και το Κομουνιστικό Κόμμα και έχασε τη
δουλειά του. Μία μαύρη σελίδα στην ιστορία της χώρας.

Τα επόμενα 30 χρόνια έζησε στην ανωνυμία. Όταν το ανατολικό μπλοκ κατέρρευσε,
η υγεία του ήταν, ήδη, σε πολύ κακή κατάσταση. Η αντίστροφη μέτρηση είχε πια
αρχίσει…

Ο Εμίλ Ζάτοπεκ γεννήθηκε στις 19 Σεπτεμβρίου 1922, στην πόλη Κοπρίβνιτσε, στη
Μοραβία. Μεγάλωσε στην πόλη Ζιλν και παντρεύτηκε την Ολυμπιονίκη του
ακοντισμού Ντάνα Ζατόπκοβα, σε έναν λαμπρό «αθλητικό» γάμο ο οποίος είχε κάνει
πάταγο στην Τσεχοσλοβακία. Το ζεύγος δεν είχε παιδιά.