ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ Οι σπόροι της εξέγερσης

Μια που μιλάμε για υπερθέρμανση του πλανήτη, ας διευρύνουμε λίγο τη
συζήτηση. Ας κουβεντιάσουμε για κατανάλωση και ανάπτυξη. Ας ασχοληθούμε για
λίγο με τους καταραμένους.

Στη Χάγη. «Φοβάμαι μην ακούσουμε μόνο λόγια του αέρα». (Του Πλαντύ, από το «Λ’ Εξπρές»)

Δεν ξέρω εσείς τι κάνετε, αλλά στην Ινδία δεν πολυμιλάμε για τις κλιματικές
αλλαγές. Σηκωνόμαστε το πρωί και διαβάζουμε, αισθανόμαστε ή ζούμε τόσο τρομερά
πράγματα, ώστε γρήγορα αποκτούμε ανοσία και δεν ασχολούμαστε με θεωρητικές
συζητήσεις. Ξέρουμε καλά, άλλωστε, ότι σε πενήντα χρόνια ο κόσμος θα είναι
χειρότερος από σήμερα. Βλέπουμε ήδη τη φύση να μας κτυπά με τον πιο
απροσδόκητο τρόπο. Δεν βλέπουμε όμως να αμφισβητεί κανείς αυτό που λέγεται
ανάπτυξη. Ή, τουλάχιστον, το μοντέλο ανάπτυξης που έχει επιβληθεί σε χώρες
όπως η Ινδία. Ένα μοντέλο που στηρίζεται στην υψηλή κατανάλωση. Και
χρησιμοποιεί μεθόδους βάρβαρες, αντικοινωνικές, εγωιστικές, καταστροφικές.

Ίσως έχετε διαβάσει ότι η Ινδία παράγει είκοσι φορές περισσότερη ηλεκτρική
ενέργεια απ’ ό,τι πενήντα χρόνια πριν. Αυτό που δεν ξέρετε είναι ότι το 80%
των νοικοκυριών εξακολουθούν να μην έχουν ηλεκτρικό. Η αύξηση της κατανάλωσης
αφορά μόνο το πλουσιότερο 10% του πληθυσμού ­ αλλά αυτό είναι αρκετό στους
αξιωματούχους των μεγάλων οικονομικών οργανισμών για να συμπεράνουν ότι η
Ινδία αναπτύσσεται. Οι αξιωματούχοι αυτοί αποφασίζουν για το μέλλον μας.
Καθόμουν χθες σε ένα δρόμο του Νέου Δελχί μαζί με άλλους 5.000 ανθρώπους που
έχασαν τα σπίτια τους εξαιτίας του φράγματος της Ναρμάντα, και περιμέναμε τον
πρόεδρο της Παγκόσμιας Τράπεζας που υποστηρίζει αυτό το φράγμα. Όταν
εμφανίστηκε τελικά ο πρόεδρος, μας είπε: «Θα εξετάσω τα αιτήματά σας σε
ατομική βάση». Ο κόσμος ξέσπασε: «Μα ποιος είστε επιτέλους; Πώς γίνεται να
καθορίζετε την τύχη μας; Με ποιο δικαίωμα αποφασίζετε τι θα απογίνουν η γη μας
και τα ποτάμια μας;».

Ο Πρώτος Κόσμος και η ελίτ του Τρίτου Κόσμου έχουν συμμαχήσει για να
σφετεριστούν τους πόρους μας και να μας επιβάλουν τη συνέχιση του ίδιου
μοντέλου ανάπτυξης. Μαζί με μας, όμως, θα καταστραφείτε κι εσείς. Τα δάση που
διαθέτουμε, τα εδάφη, το νερό, είναι περιορισμένα. Αν τα μετατρέψετε όλα σε
κλιματιστικά μηχανήματα και αυτοκίνητα, κάποια στιγμή δεν θα έχετε πλέον
τίποτα. Θα παράγετε χρήμα, αλλά δεν θα υπάρχει τίποτα να αγοράσετε. Δεν
μπορείτε να αγοράσετε τον αέρα ούτε το νερό. Ζω στο Νέο Δελχί εδώ και 15
χρόνια, οι άνθρωποι έχουν γίνει πλουσιότεροι, τα αυτοκίνητα μεγαλύτερα, το
ίδιο και τα σπίτια, αλλά ο αέρας είναι μαύρος και οι φτωχοί συνωστίζονται σε
όλες τις γωνιές της πόλης. Μαζί τους κουβαλούν και τους σπόρους της εξέγερσης.
Γιατί καμιά κοινωνία δεν αλλάζει αυθόρμητα, χρειάζονται αγώνες.

Συγχωρέστε με, σας κούρασα. Και ούτε καν σας συστήθηκα: με λένε Αρουντάτι Ρόι,
γεννήθηκα πριν σαράντα χρόνια στη Νότια Ινδία κι επειδή το βιβλίο μου «Ο Θεός
των μικρών πραγμάτων» έγινε μπεστ-σέλερ, η «Μοντ» είχε την καλοσύνη να
δημοσιεύσει τις σκέψεις μου.