30 Ερωτήσεις ΑΡΓΥΡΗΣ ΦΑΤΟΥΡΟΣ

ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΙΔΡΥΜΑΤΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

ΓΕΝΝΗΘΗΚΕ: Στην Αθήνα του Μεσοπολέμου.

ΣΧΕΔΙΑΖΕΙ: Συνήθως την αυριανή μέρα, καμιά φορά και τη μεθαυριανή.

ΕΛΠΙΖΕΙ: Να καταλάβει επιτέλους τι κάνει.

ΔΙΑΒΑΖΕΙ: Υπερβολικά πολύ τα τρέχοντα, λιγότερο απ’ όσο θα ήθελε τα
άλλα.

ΧΑΙΡΕΤΑΙ: Να μαθαίνει νέα τέχνη.

ΠΡΟΣΠΑΘΕΙ: Να πετύχει αυτό που ελπίζει.

ΠΙΣΤΕΥΕΙ: Αυτό είναι απόρρητο ιδιωτικό δεδομένο.

Ο καθηγητής κ. Αργύρης Φατούρος έχει κατά καιρούς αναλάβει θέσεις υψηλής
ευθύνης. Έχει διατελέσει μόνιμος αντιπρόσωπος της Ελλάδας στον ΟΟΣΑ, αλλά και
υπηρεσιακός υπουργός Τύπου, Δικαιοσύνης, καθώς και γενικός γραμματέας του
υπουργείου Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων. Εδώ και λίγο καιρό βρίσκεται στο
τιμόνι του Ελληνικού Ιδρύματος Πολιτισμού, που διαθέτει σήμερα παραρτήματα ή
μόνιμους εκπροσώπους στο Βερολίνο, στο Λονδίνο, στο Παρίσι, στη Νέα Υόρκη,
στην Οδησσό και στην Αλεξάνδρεια.

ΕΡ.: Η διάδοση του πολιτισμού μιας χώρας στο εξωτερικό χρησιμοποιείται
κυρίως ως εργαλείο εξωτερικής πολιτικής;

ΑΠ.: Εκείνο το «κυρίως» τι το θέλουμε; Ο πολιτισμός μιας χώρας την
εκφράζει προς τα έξω όπως και προς τα μέσα, άρα είναι αναπόσπαστο μέρος της
εξωτερικής της εικόνας και παρουσίας.

ΕΡ.: Στην Ελλάδα τι συμβαίνει;

ΑΠ.: Ποιος να ξέρει; Νομίζω όμως ότι η πολιτιστική μας παρουσία εκτός
της χώρας είναι συχνά, έστω και αποσπασματικά, πιο αποτελεσματική από την
εξωτερική μας πολιτική. Αυτό αποδείχτηκε ευτύχημα σε καιρούς χαλεπούς.

ΕΡ.: Τι ­ πραγματικά ­ περιθώρια επιρροής έχει σήμερα διεθνώς ο
ελληνικός πολιτισμός;

ΑΠ.: Καμία πολιτιστική παρουσία έξω δεν θα λύσει μονομιάς όλα μας τα
προβλήματα.

Αλλά η θετική διεθνής εικόνα μιας χώρας μπορεί να της προσδώσει μεγαλύτερη
αξιοπιστία και αξιοπρέπεια.

ΕΡ.: Ποια θα ήταν μια σύγχρονη «επιθετική» πολιτική;

ΑΠ.: Εννοείτε «ενεργητική» ­ ο πολιτισμός δεν επιτίθεται. Είναι πάντα
χρήσιμη μια προσπάθεια ανάδειξης του νεοελληνικού πολιτισμού σε όλα τα επίπεδα
και όλες τις εκφράσεις του.

ΕΡ.: Ποιος είναι ο προϋπολογισμός βάσει του οποίου κινείται το Ίδρυμα;

ΑΠ.: Με τα ελληνικά διαδικαστικά δεδομένα, θα σας απαντήσω το 2002.
Τότε θα ξέρω τα τελικά στοιχεία.

ΕΡ.: Αρκούν τα χρήματα;

ΑΠ.: Τα χρήματα δεν αρκούν ποτέ. Την ημέρα που θα διαπίστωνα ότι τα
χρήματα φθάνουν και περισσεύουν θα έπρεπε να παραιτηθώ. Το ζήτημα είναι να
πετύχει κανείς τα περισσότερα και καλύτερα δυνατά με τους πόρους που έχει.

ΕΡ.: Υπάρχουν δυνατότητες αναζήτησης χορηγιών;

ΑΠ.: Ναι.

ΕΡ.: Οι πληρωμές γίνονται σε δολάρια. Πώς αντιμετωπίζετε την ανατίμηση
του αμερικανικού νομίσματος;

ΑΠ.: Με ψυχραιμία, όπως όλοι. Είναι προφανές ότι μειώνονται οι
συνολικοί διαθέσιμοι πόροι.

ΕΡ.: Οι υπηρεσίες του Ιδρύματος είναι ικανοποιητικά στελεχωμένες;

ΑΠ.: Διαπίστωσα με κάποια έκπληξη την υψηλή ποιότητα του προσωπικού του
Ιδρύματος. Αλλά βέβαια περισσότερο προσωπικό υψηλών προδιαγραφών χρειάζεται
πάντοτε, αν θέλει κανείς να διευρύνει τις δραστηριότητες.

ΕΡ.: Σε ποιες περιοχές του κόσμου κατευθύνονται οι προτεραιότητες του
Ιδρύματος;

ΑΠ.: Μια εύλογη πολιτική θα ήταν να υπάρχει συνεχής και διακριτή
παρουσία, όχι πάντα του ίδιου είδους, αφ’ ενός στις μεγάλες χώρες και αφ’
ετέρου σε χώρες της ευρύτερης γειτονιάς μας.

ΕΡ.: Μερικοί χρησιμοποιούν τον όρο «διείσδυση» είτε με το επίθετο
«οικονομική» είτε με το επίθετο «πολιτιστική». Δεν είναι κάπως άκομψο για μία
χώρα που ώς χθες ήταν θύμα τέτοιων «διεισδύσεων»;

ΑΠ.: Συμφωνώ για το άκομψο της λέξης. Κυρίως όμως δεν πρέπει ποτέ να
ξεχνάμε ότι η αλληλενέργεια των πολιτισμών είναι πλούτος. Όταν υπάρχει
αμοιβαιότητα, δεν υπάρχουν θύματα και θύτες.

ΕΡ.: Οικονομικές και πολιτιστικές σχέσεις είναι πράγματα αλληλένδετες
μεταξύ τους;

ΑΠ.: Συνήθως συνυπάρχουν, αλλά δεν υπάρχει σχέση ένα-προς-ένα μεταξύ
τους. Οι πολιτιστικές σχέσεις μπορούν και μόνες τους να επιδράσουν θετικά
γιατί λειτουργούν σε συμβολικό επίπεδο.

ΕΡ.: Ο πολιτισμός μπορεί να γίνει αντίβαρο στις κακές όψεις της
γρήγορης οικονομικής ανάπτυξης και πώς;

ΑΠ.: Ο πολιτισμός ως παιδεία μπορεί να δώσει κατεύθυνση και νόημα σε
εποχές γρήγορων και απότομων, τραυματικών για την κοινωνία, αλλαγών.

ΕΡ.: Αν υποτεθεί ότι υπάρχει «πόλεμος» ανάμεσα στις ευρωπαϊκές γλώσσες,
η Ελλάδα τι πρέπει να κάνει;

ΑΠ.: Αν ως πόλεμο εννοείτε τη μάχη της γαλλικής και της γερμανικής με
την αγγλική για τη θέση της «ευρωπαϊκής κοινής» γλώσσας, η Ελλάδα, με
συμμάχους χώρες που οι γλώσσες τους έχουν μικρό αριθμό ομιλητών, οφείλει να
αγωνίζεται για μια ευρωπαϊκή γλωσσική πολιτική πλουραλισμού και ισότητας.

ΕΡ.: Η Ευρώπη έχει κοινή πολιτιστική πολιτική;

ΑΠ.: Η Ευρώπη προσπαθεί να έχει όχι κοινή πολιτιστική πολιτική, αλλά
κοινή προσέγγιση στον πολιτισμό και την πολιτιστική πολιτική. Η πολιτιστική
ποικιλία είναι καίριο στοιχείο της ευρωπαϊκής ταυτότητας.